Een gemiddeld ziekenhuis beschikt vaak over meerdere centrale computerruimtes die Main Equipment Rooms (MER’s) worden genoemd. Eén daarvan is dan de primaire ruimte, terwijl een tweede als uitwijklocatie dient. “Daarnaast heb je op de verschillende afdelingen lokale knooppunten, de Satellite Equipment Rooms (SER),” legt Marc van Rijssen, Business Developer bij X-ICT, uit. X-ICT ontwerpt en installeert niet alleen computerruimtes, inclusief noodstroom en blusvoorziening, maar monitort die ook continu.
“In een SER bevinden zich de netwerkswitches waar de operatieapparatuur en andere devices in het afdelingsnetwerk mee verbonden zijn.” Bij het inrichten van een digitaal netwerk binnen een ziekenhuis ontstaat zo een topologie aan MER’s en SER’s. “De centrale ruimtes wijken niet veel af van datacenters zoals we die kennen,” weet Dion Cremers. Hij is Accountmanager RiMatrix bij Rittal. Rittal is een fabrikant van onder meer (IT-)racks, koelsystemen, UPS-systemen en security- en monitoringsoplossingen. Een combinatie van deze oplossingen vormt het concept RiMatrix en is terug te zien in veel ziekenhuizen en zorgcentra.
“Over het algemeen beschikken grote instellingen over een gekoeld-waternet. Daar hebben we efficiënte Chilled Water (CW) koeloplossingen voor, die daar direct op aangesloten kunnen worden. Zowel op ruimte-, als op rij- of rackniveau zijn er schaalbare en modulaire koeloplossingen in diverse koelcapaciteiten beschikbaar, afhankelijk van de IT-behoefte. Een computervloer is dan niet altijd noodzakelijk”.
Bij de SER’s is er meestal geen verhoogde computervloer realiseerbaar en wordt gebruik gemaakt van rack-koeling (met rackblussing). Van Rijssen: “Er bevindt zich best veel apparatuur in zo’n secundaire ruimte. Deze apparatuur heeft koeling, noodstroom en een blusinstallatie nodig. Met de genoemde oplossingen zijn wij flexibel. Het is ook compact en daardoor kunnen we voor iedere ruimte wel een passende oplossing bieden.”
Fysieke beveiliging belangrijk
Dion CremersDe essentie van IT in een (grote) zorginstelling is het feit dat werkelijk alles en iedereen connected moet zijn. “De patiënten, de bezoekers, de artsen, de apparatuur, de sensoren: alles communiceert met elkaar. Hiervoor maken we gebruik van meerdere SER’s. Zou er een SER uitvallen dan valt een deel van het netwerk uit. Dit kan een beperking opleveren voor het leveren van zorg. Daarom is het van belang om zaken als noodstroom, koeling en blussing ook in een SER op orde te hebben. De RiMatrix oplossingen van Rittal voorzien in een SER in een all-in-one oplossing, toepasbaar in iedere SER,” zo legt Van Rijssen uit.
De SER’s fungeren daarom als een distributiepunt voor stroom en data, en als koppelpunt voor output van sensoren en camera’s. Van Rijssen: “Al die devices worden via Power-over-Ethernet gevoed. Dus als een switch uitvalt, dan valt niet alleen de datastroom weg, maar ook de voeding voor devices.” Daarom voert X-ICT, samen met Rittal, de installaties robuust uit.
“Dat geldt overigens ook voor de fysieke beveiliging,” geeft Cremers aan. “De grote computerruimtes waren eigenlijk altijd al beveiligd door middel van toegangssystemen, maar, in verband met het verhogen van het security-level binnen zorginstellingen, nu ook steeds meer op rackniveau. Bijvoorbeeld door middel van codesloten, pasjessystemen of biometrie op het netwerk of de serverracks zelf.” Voorschriften, zoals de NEN 7510 in de zorg, schrijven dit ook voor. “Gelukkig is de tijd van de servers in een bezemkast zo goed als voorbij,” verzucht Van Rijssen.
In sommige gevallen is zelfs een vleugel van het ziekenhuis of een afdeling qua IT al te complex voor een SER. “In een operatiekamer vind je tegenwoordig al snel tweehonderd netwerkaansluitingen, die allemaal bekabeld zijn. Daarvoor bouwen we vaak een mini-computerruimte dicht bij de bron.”
Ruimtegebrek
Uit het voorgaande blijkt dat IT behoorlijk wat ruimte inneemt in een zorginstelling. “En de behoefte aan IT wordt alleen maar groter,” legt Cremers uit. “De opmars van AI zal het werk van artsen verlichten, maar vereist wel meer rekenkracht. Gebrek aan personeel wordt opgevangen door meer te automatiseren, bijvoorbeeld door nog meer sensoren in te zetten. Ook die devices vragen rekenkracht.”
De grote uitdaging bij een ziekenhuis is echter vaak het gebrek aan ruimte. “Waar een server staat, kan geen bed staan, en het businessmodel van een ziekenhuis bestaat uit bedden,” zegt Van Rijssen. “Het is echt worstelen met de ruimte, waarbij we ook nog op een goede en veilige manier in koeling en een blusinstallatie moeten voorzien.”
Soms is het gebrek aan ruimte zo nijpend dat een standaard IT-rack niet toereikend is en wordt gekeken naar een alternatieve oplossing. Racks die alleen vanaf de voorzijde benaderbaar zijn, kunnen worden uitgerust met een uitschuifbaar 19” pull-out frame. Is er binnen het ziekenhuis echt geen ruimte voorhanden, dan kan buiten op het terrein een All-in-one Datacenter Container een mogelijke oplossing zijn om daar de IT-voorzieningen in onder te brengen.