Wekelijks verzamelt ChannelConnect de opvallendste, leukste of beste nieuwsitems en tools. Met natuurlijk speciale aandacht voor de toepassingen ervan voor IT-dienstverleners en msp’s. Het overzicht van de afgelopen week.

Nieuws

Tools*

AI in Nederland en Europa

Hoe ontwerp je IT-systemen die niet alleen veilig zijn, maar ook de privacy van gebruikers beschermen? Het antwoord ligt in het principe van ‘privacy by design’. Wat begon als een juridische eis uit de AVG, groeit langzaam uit tot een strategisch uitgangspunt voor organisaties die bewust omgaan met data. Toch blijft de praktijk weerbarstig.

In de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is het duidelijk omschreven: organisaties moeten bij het ontwerp van systemen en processen al rekening houden met privacy. ‘Privacy by design’ dus. Dit betekent dat je de bescherming van persoonsgegevens al vooraf integreert in de basis van je systeemarchitectuur, in plaats van dit pas achteraf toe te voegen.

Maar zoals dat gaat, blijken veel bedrijven privacy in de praktijk nog zien als een sluitpost. Het is al lastig genoeg om systemen te bouwen die functioneren. Werken ze enigszins naar wens, dan wordt eerst een beveiligingslaag toegevoegd. Juridische goedkeuring blijft dan over als laatste hobbel. Dat levert naast compliance-risico’s ook technische en organisatorische kwetsbaarheden op. Maar als je privacy al vanaf het begin meeneemt, kun efficiënter ontwikkelen en beter omgaan met datalekken.

Zes kernprincipes

Privacy by design kent verschillende invullingen, maar draait vaak om zes kernprincipes:

Veel van deze principes raken aan technologie: wie bepaalt bijvoorbeeld welke data wordt opgeslagen, hoe wordt versleuteling toegepast, en hoe wordt logging ingericht? De vertaalslag van juridische eisen naar technische oplossingen is precies waar de meeste organisaties hulp bij nodig hebben.

Geen eenmalig project

Wat ook nog weleens wordt vergeten is dat privacy by design geen eenmalige check is, en alleen bij het eerste ontwerp een rol speelt. Het is een doorlopend proces. Systemen evolueren, wetgeving verandert, en nieuwe data wordt continu toegevoegd. Dit vraagt om een aanpak waarin privacy structureel wordt ingebouwd, zowel in softwareontwikkeling als in infrastructuurbeheer en dataverwerking.

Wanneer bedrijven hierin investeren, dan merken ze dat privacy geen belemmering hoeft te zijn. Sterker, wie zijn systemen leaner en cleaner opzet, heeft niet alleen minder risico, maar ook lagere beheerkosten. Want minder data verzamelen betekent ook minder opslag, minder compliance-verplichtingen, en minder kans op reputatieschade bij incidenten.

Een paar voorbeelden: een gemeente die werkt met digitale formulieren, kan privacy by design toepassen door standaard geen BSN op te vragen tenzij dit absoluut nodig is. In de zorg betekent het dat patiëntgegevens standaard geanonimiseerd worden zodra ze buiten het primaire behandelproces worden gebruikt. Dat hele gebruik van de BSN staat sinds de hack van Clinical Diagnostics in Rijswijk sowieso ter discussie. En in e-commerce kiezen steeds meer partijen voor cookieloze analytics, om klanten niet onnodig te volgen.

Bij al deze voorbeelden speelt technologie een sleutelrol. De architectuur van de gebruikte applicaties, het type cloudopslag, en de manier waarop data wordt gedeeld tussen systemen bepalen of privacy by design ook echt werkt. Daarmee komt het onderwerp vanzelf terecht op het bord van IT-teams, ontwikkelaars en externe partners.

Juridische druk en technologische grip

De AVG heeft de discussie over privacy in een stroomversnelling gebracht, maar echte verandering komt pas als privacy als kwaliteitskenmerk wordt gezien, vergelijkbaar met uptime, schaalbaarheid of gebruiksgemak. Daarvoor bewustwording op meerdere niveaus nodig: juridisch, organisatorisch en technisch.

Vooral de technologische kant biedt daarbij mogelijkheden voor de IT-dienstverlener. Tools voor data-anonimisering, toegangsbeheer, end-to-end encryptie en auditing zijn inmiddels breed beschikbaar. Veel leveranciers zetten in op zogeheten privacy-enhancing technologies (PETs), waarbij data wél benut kan worden, maar zonder volledige identificeerbaarheid: differential privacy, secure enclaves of federated learning.

Deze technologieën zijn complex, maar ze bieden mogelijkheden om datagedreven te werken zonder privacy uit het oog te verliezen. Steeds vaker worden ze opgenomen in moderne cloudplatformen en API-lagen.

Samenwerking nodig

Een organisatie die privacy by design serieus wil nemen, moet over afdelingen heen samenwerken: juridische experts, beleidsmakers, developers en IT-beheerders. De vertaling van ‘privacyregels’ naar ‘IT-oplossingen’ gebeurt zelden binnen één team. Vaak spelen externe adviseurs en technologiepartners hier een verbindende rol.

Dat maakt het ook een strategische keuze: kies je voor privacyvriendelijke software? Voor een infrastructuur die dataminimalisatie ondersteunt? Voor leveranciers die jouw waarden delen? Of voor snelle oplossingen met verborgen risico’s?

In een tijd waarin datalekken, AI-toepassingen en surveillancevragen het nieuws domineren, wordt privacy meer dan ooit een vertrouwenskwestie. Kun ja als bedrijf of organisatie duidelijk maken dat er zorgvuldig met data wordt omgegaan, dan creëer je rust, intern en extern.

Vertrouwen is trouwens niet alleen belangrijk richting klanten, maar ook richting toezichthouders, medewerkers en partners. Het is geen toeval dat steeds meer Europese bedrijven zich profileren als privacyvriendelijk alternatief voor Amerikaanse cloudspelers. En dat organisaties kiezen voor security- en cloudoplossingen die dataprivacy expliciet ondersteunen.

Adobe heeft aangekondigd dat zijn AI-agents voortaan algemeen beschikbaar zijn binnen het Adobe Experience Platform (AEP). Met deze stap wil het bedrijf organisaties ondersteunen bij het automatiseren en personaliseren van klantinteracties.

De AI-agents bestaan uit verschillende vooraf gebouwde toepassingen die inzetbaar zijn in onder meer Real-Time Customer Data Platform, Experience Manager, Journey Optimizer en Customer Journey Analytics. Voorbeelden hiervan zijn de Audience Agent, die helpt bij het samenstellen en optimaliseren van doelgroepen, en de Journey Agent, die klantreizen over meerdere kanalen kan aansturen. Ook zijn er agents ontwikkeld voor experimenten, data-analyse, website-optimalisatie en productondersteuning.

Centraal staat de zogenoemde Agent Orchestrator, die opdrachten in natuurlijke taal kan interpreteren en omzetten in acties. Daarbij kan de orchestrator meerdere agents combineren om complexere workflows te ondersteunen. Een aparte Agent Composer biedt organisaties de mogelijkheid om de functionaliteit af te stemmen op eigen processen en beleid.

Daarnaast maakt Adobe een Software Development Kit (SDK) en een Agent Registry beschikbaar, waarmee ontwikkelaars agents kunnen uitbreiden en integreren met andere systemen. Ook zijn er samenwerkingen opgezet met partners als Google Cloud, PwC en Omnicom om de toepassing van agents in verschillende sectoren te versnellen.

Volgens Adobe moeten de agents bedrijven in staat stellen om sneller inzichten uit data te halen, processen te automatiseren en gepersonaliseerde ervaringen op schaal aan te bieden.

IT-dienstverleners in Nederland zagen hun omzet in het tweede kwartaal van 2025 gemiddeld met 4,4 procent toenemen ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

De groei zet de positieve lijn van de afgelopen kwartalen voort, al is het tempo lager dan in voorgaande jaren. Volgens het CBS doen IT-dienstverleners het daarmee nog altijd beter dan de gemiddelde zakelijke dienstverlening, waar de omzetgroei minder sterk was.

De cijfers passen in een bredere trend waarin de vraag naar digitale oplossingen en diensten hoog blijft. Bedrijven investeren in cloudoplossingen, cybersecurity en AI-toepassingen, terwijl de adoptie van hybride werken en digitalisering van bedrijfsprocessen structureel voor extra vraag zorgt.

In vergelijking met andere segmenten binnen de zakelijke dienstverlening behoort de IT-sector tot de sterkere groeiers. Het CBS wijst er wel op dat de krapte op de arbeidsmarkt en stijgende kosten voor veel bedrijven uitdagingen blijven vormen.

Microsoft heeft tijdens de september-editie van Patch Tuesday in totaal 81 beveiligingslekken gedicht. Het gaat om kwetsbaarheden die verspreid zijn over verschillende producten en diensten, waaronder Windows, Office, .NET en Azure.

Onder de verholpen lekken bevinden zich 41 zogeheten Elevation of Privilege-kwetsbaarheden, 22 Remote Code Execution-fouten, 16 lekken die informatie konden blootleggen, drie Denial of Service-problemen, twee Security Feature Bypass-issues en één Spoofing-kwetsbaarheid.

Hoewel geen van de lekken volgens Microsoft actief wordt misbruikt, noemen beveiligingsexperts drie kwetsbaarheden die extra aandacht vragen. Het gaat om een probleem in de Windows SMB-server (CVE-2025-55234), een kwetsbaarheid in het NTLM-protocol (CVE-2025-54918) en een fout in de Windows-kernel (CVE-2025-54110). Deze bugs maken privilege-escalatie en relay-aanvallen mogelijk en verdienen volgens onderzoekers de hoogste prioriteit bij het patchen.

De update wordt door analisten omschreven als relatief beheersbaar in vergelijking met eerdere maanden. Toch zijn er acht kwetsbaarheden geclassificeerd als Critical, waaronder meerdere fouten die op afstand misbruikt kunnen worden. Voor organisaties betekent dit dat snelle installatie van de patches noodzakelijk blijft om de kans op misbruik te minimaliseren.

Experts adviseren om de drie bovengenoemde kwetsbaarheden als eerste te verhelpen. Daarnaast is het raadzaam om systemen die SMB-signing en NTLM gebruiken extra te controleren en te testen op compatibiliteit na het doorvoeren van de updates.

Patch Tuesday is de maandelijkse cyclus van Microsoft waarin het bedrijf beveiligingslekken in zijn producten oplost. Het initiatief geldt als belangrijke maatregel om organisaties wereldwijd weerbaarder te maken tegen cyberdreigingen.

Microsoft gaat de AI-functionaliteiten in Office 365 uitbreiden met modellen van Anthropic. Daarmee komt er naast de bestaande samenwerking met OpenAI een tweede leverancier van AI-technologie binnen de kantoorsoftware. Dat meldt onder meer persbureau Reuters op basis van bronnen binnen het bedrijf.

Volgens de berichtgeving presteren de nieuwste Claude-modellen van Anthropic bij specifieke taken beter dan de modellen van OpenAI. Het gaat daarbij om toepassingen zoals financiële automatisering in Excel en het genereren van visueel aantrekkelijke presentaties in PowerPoint. Voor Microsoft is dit aanleiding om de technologie in te zetten naast de bestaande Copilot-functies die nu grotendeels draaien op OpenAI-modellen.

Opvallend is dat Microsoft de toegang tot de modellen van Anthropic via Amazon Web Services (AWS) zal regelen. Daarmee kiest het bedrijf voor een leverancier die tegelijkertijd een belangrijke aandeelhouder in Anthropic is en een directe concurrent van Microsofts eigen clouddienst Azure. Bronnen noemen dit een pragmatische keuze, gericht op de beste prestaties in plaats van exclusieve afhankelijkheid van één leverancier.

Microsoft benadrukt dat de samenwerking met OpenAI blijft bestaan. De meest geavanceerde modellen zullen ook in de toekomst van die partner afkomstig zijn. De toevoeging van Anthropic moet worden gezien als een verbreding van het aanbod en niet als een vervanging van de bestaande relatie.

Voor eindgebruikers verandert er voorlopig weinig. De prijsstelling van Office AI-tools, zoals Copilot, blijft ongewijzigd. Een officiële aankondiging van de samenwerking met Anthropic wordt in de komende weken verwacht.

De recente investering van ASML in Mistral AI is meer dan een financiële transactie. Waar de berichtgeving tot nu toe vooral draaide om de omvang van de deal – een investering van €1,3 miljard, goed voor een belang van circa 11 procent – is de werkelijke betekenis van de samenwerking groter: het gaat om Europese technologische soevereiniteit, industriële synergie en geopolitieke positionering.

Mistral AI, opgericht in 2023 door oud-onderzoekers van DeepMind en Meta, haalde in zijn Series C-ronde in totaal €1,7 miljard op. Daarmee is de Franse startup met een waardering van ruim €11 miljard de hoogst gewaardeerde AI-speler van Europa. Voor een bedrijf dat pas twee jaar bestaat, is dat opmerkelijk. ASML neemt hierin de rol van grootste investeerder op zich en krijgt een zetel in de strategische commissie van Mistral, ingevuld door CFO Roger Dassen. Deze rol gaat verder dan die van aandeelhouder: ASML krijgt direct invloed op de koers van het bedrijf en toegang tot de technologie die Mistral ontwikkelt.

De investering past in een bredere Europese ambitie om minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse en Aziatische techreuzen. AI wordt gezien als sleuteltechnologie voor de komende decennia, net zoals halfgeleiders dat nu zijn. Waar ASML een dominante rol speelt in de wereldwijde chipproductie, wil Mistral uitgroeien tot een Europees zwaargewicht in generatieve AI.

Door de handen ineen te slaan, ontstaat er een brug tussen de hardware- en de softwarewereld. Het stelt Europa in staat een eigen ecosysteem te bouwen dat zowel chips als AI-modellen omvat. Voor beleidsmakers in Brussel en Parijs is dit een bevestiging dat Europa nog steeds kan meedoen op het hoogste niveau.

Industriële logica

De samenwerking heeft ook een duidelijke operationele component. ASML’s machines worden steeds complexer, en de inzet van AI kan bijdragen aan optimalisatie in ontwerp, productie en onderhoud. Denk aan snellere modellering van processen, predictive maintenance en het verbeteren van yield in chipproductie. Door toegang te krijgen tot de modellen en expertise van Mistral kan ASML zijn R&D versnellen en de efficiëntie vergroten. Voor Mistral betekent de deal dat het zijn technologie direct kan toetsen in een industriële omgeving van wereldformaat.

Het hoofdkantoor van ASML in Veldhoven.

Politieke dimensie

Naast technologische en industriële logica speelt politiek een rol. Frankrijk profileert zich de laatste jaren als voorvechter van een eigen AI-agenda, en president Macron ziet Mistral als vlaggenschip. De betrokkenheid van ASML versterkt de Frans-Nederlandse as binnen de Europese techstrategie.

Ook buiten Europa wordt de deal nauwlettend gevolgd. In Washington en Peking geldt ASML al als strategisch bedrijf vanwege zijn dominante positie in EUV-lithografie. Door nu ook in AI te investeren, vergroot het bedrijf zijn geopolitieke relevantie.

Mistral als Europese uitdager

Mistral onderscheidt zich door zijn open-weight modellen, die het beschikbaar stelt aan ontwikkelaars en bedrijven. Daarmee positioneert het zich anders dan Amerikaanse giganten als OpenAI en Anthropic, die gesloten ecosystemen hanteren. De ambitie is om een Europees alternatief te bieden dat inzet op transparantie, samenwerking en schaalbaarheid.
Met de steun van ASML krijgt Mistral niet alleen kapitaal, maar ook een krachtige industriële partner. Dit kan het bedrijf helpen zijn positie verder te verstevigen en sneller nieuwe toepassingen te ontwikkelen.

Voor de bredere technologiesector in Europa is de deal een signaal dat samenwerking tussen grote industriële spelers en jonge AI-bedrijven noodzakelijk is om mee te doen in de mondiale wedloop. Het is een schoolvoorbeeld van strategische co-innovatie: de combinatie van kapitaal, technologische expertise en geopolitieke belangen.

Voor partners en leveranciers in het ecosysteem rond ASML en Mistral opent dit perspectieven. Nieuwe AI-toepassingen in productie, supply chains en dataverwerking zullen waarschijnlijk sneller beschikbaar komen. Bovendien kan het Europese bedrijven meer vertrouwen geven dat er een alternatief ontstaat voor de dominantie van Amerikaanse en Chinese platforms.

Vooruitblik

De vraag is hoe de samenwerking zich in de praktijk gaat uitbetalen. Zullen ASML’s lithografiemachines merkbaar sneller of efficiënter worden dankzij Mistral? En kan Mistral zijn ambitieuze groeipad vasthouden zonder de valkuilen van hype en overspannen verwachtingen?

Wat in ieder geval duidelijk is: de investering van ASML is een kantelpunt. Het laat zien dat Europese samenwerking tussen gevestigde industriële reuzen en jonge AI-innovators niet alleen mogelijk is, maar ook noodzakelijk. Daarmee kan deze deal een blauwdruk vormen voor hoe Europa de technologische toekomst wil vormgeven.

Nog maar twee jaar geleden was Lovable een onbekende naam in de Europese techwereld. Inmiddels staat de Zweedse startup te boek als een van de snelst groeiende softwarebedrijven ooit. Met hun concept van vibe coding beloven de oprichters Anton Osika en Fabian Hedin niets minder dan een revolutie in softwareontwikkeling: apps en websites bouwen zonder programmeerkennis, simpelweg door te beschrijven wat je wilt.

Lovable werd in 2023 opgericht in Stockholm en haalde al snel een plek bij accelerator Y Combinator binnen. De missie is ambitieus: softwareontwikkeling toegankelijk maken voor 99 procent van de wereldbevolking. Volgens Osika moet iedereen in staat zijn professionele apps te realiseren met een paar prompts in een chatvenster. Dat idee sloeg aan. Binnen acht maanden behaalde Lovable 100 miljoen dollar aan jaarlijkse terugkerende omzet, een record in de softwarewereld.

De investeerderswereld reageerde razendsnel. In het voorjaar van 2025 volgde een Series A van 200 miljoen dollar, goed voor een waardering van 1,8 miljard dollar. Inmiddels circuleren er aanbiedingen die het bedrijf boven de 4 miljard dollar taxeren.

Wat is vibe coding?

Waar traditionele no-codeplatformen vaak werken met drag-and-drop-interfaces of vooraf gedefinieerde sjablonen, kiest Lovable voor een AI-first benadering. Een gebruiker beschrijft in natuurlijke taal wat de applicatie moet doen, waarna de AI automatisch front-end, back-end, databases en hosting genereert.

Het platform gaat nog verder. De AI fungeert als een soort digitale collega die debugt, beveiligingschecks uitvoert en logs analyseert. Daarmee verschilt Lovable van veel concurrenten in de low-code/no-codehoek, die doorgaans meer afhankelijk zijn van handmatige aanpassingen door gebruikers of developers.

Explosieve adoptie

Het resultaat is een explosieve groei. Volgens cijfers van TechCrunch en Omni telt Lovable inmiddels ruim 2,3 miljoen gebruikers. Alleen al in één maand werden meer dan 750.000 projecten aangemaakt. Vooral ondernemers, designers en start-ups zonder eigen ontwikkelteams blijken de technologie snel te omarmen.

De aantrekkingskracht zit deels in de snelheid. Waar een traditioneel ontwikkeltraject weken tot maanden kost, levert Lovable vaak binnen enkele uren een schaalbaar en functioneel product op. Daarmee sluit de startup aan bij een bredere trend: de verschuiving van softwareontwikkeling van specialistische programmeerkennis naar toegankelijke AI-gestuurde interfaces.

Kritische noten

Zoals bij elke hype klinken er ook kritische geluiden. Op ontwikkelaarsfora is de toon gemengd. Sommige gebruikers prijzen de productiviteit en gebruiksvriendelijkheid, terwijl anderen het prijsmodel stevig bekritiseren. Daarnaast blijft de vraag hoe robuust en veilig applicaties zijn die grotendeels door AI zijn gegenereerd.

CEO Osika wuift de zorgen niet weg, maar benadrukt dat het platform continu wordt verbeterd en dat beveiliging een kernonderdeel is. “We bouwen vanaf dag één met security in het achterhoofd,” verklaarde hij in een recent interview.

Europese unicorn met mondiale ambities

Lovable past in een bredere beweging waarin Europese AI-bedrijven niet langer alleen achter de Amerikaanse markt aanlopen, maar zelf de toon zetten. Met hoofdkantoor in Stockholm en investeerders uit Silicon Valley lijkt Lovable de ideale mix van Europees ondernemerschap en Amerikaanse schaalambitie te hebben gevonden.

De plannen voor de komende periode zijn duidelijk: opschalen van 45 naar ruim 120 medewerkers, internationale uitbreiding en doorontwikkeling van de AI-engine. Daarmee wil Lovable zich positioneren als hét alternatief voor zowel traditionele ontwikkeltools als Amerikaanse AI-concurrenten.

Een groot deel van de Nederlanders ervaart een gebrek aan grip en transparantie bij de inzet van algoritmen door de overheid. Uit onderzoek van Highberg, uitgevoerd door No Ties onder 1008 respondenten, blijkt dat ruim zes op de tien Nederlanders weten dat algoritmen worden ingezet bij besluitvorming. Tegelijkertijd vindt 74 procent dat de overheid hierover onvoldoende duidelijk communiceert.

Bijna een kwart van de ondervraagden heeft naar eigen zeggen al eens te maken gehad met een geautomatiseerd besluit van de overheid, maar een meerderheid van 73 procent weet niet of dit het geval is geweest. Deze onduidelijkheid vertaalt zich in een sterke behoefte aan uitleg: 94 procent van de respondenten vindt het belangrijk om te begrijpen hoe een geautomatiseerd besluit tot stand komt. Toch denkt 45 procent dat bezwaar maken tegen zulke besluiten moeilijk of zelfs onmogelijk is.

Het vertrouwen in de overheid staat hierdoor onder druk. Slechts 15 procent van de ondervraagden gelooft dat algoritmen eerlijk worden toegepast. Daarnaast wil 51 procent meer controle over welke gegevens worden verzameld, terwijl 41 procent niet weet welke persoonsgegevens precies worden gebruikt. Slechts 7 procent vindt dat de huidige wet- en regelgeving burgers voldoende beschermt tegen misbruik van data en algoritmen.

Respondenten geven aan dat vooral transparantie (59%), eerlijkheid (57%) en privacy (57%) de belangrijkste waarden zijn bij de inzet van algoritmen. Efficiëntie wordt door 20 procent genoemd. Toch zien veel Nederlanders ook kansen. Algoritmen zouden volgens hen waardevol kunnen zijn bij veiligheid en criminaliteitsbestrijding (53%), betere gezondheidszorg (42%) en snellere, eerlijkere dienstverlening (37%).

Volgens Highberg laat dit zien dat burgers de inzet van data en algoritmen niet afwijzen, maar wel duidelijke voorwaarden stellen rond transparantie en vertrouwen.

Wekelijks verzamelt ChannelConnect de opvallendste, leukste of beste nieuwsitems en tools. Met natuurlijk speciale aandacht voor de toepassingen ervan voor IT-dienstverleners en msp’s. Het overzicht van de afgelopen week.

Nieuws

Tools*

AI in Nederland en Europa