Duizenden Nederlandse bedrijfswebsites zijn waarschijnlijk ongemerkt onbereikbaar voor ChatGPT en vergelijkbare zoekdiensten. Serversoftware ziet het gedrag van GPTBot, de webscanner van ChatGPT, steeds vaker aan voor een cyberaanval en blokkeert de toegang automatisch.

Volgens analyse van onlinemarketingbureau Doublesmart is het scanpatroon van GPTBot de afgelopen maanden sterk veranderd. Waar de scanner eerder beperkt actief was en soms slechts één pagina per minuut bezocht, gebeurt dit nu in korte sessies van minuten tot uren met minimaal één pagina per seconde. Dat is ongeveer zestig keer sneller dan eerder dit jaar.

Door deze toegenomen scansnelheid herkennen beveiligingssystemen het verkeer vaker als verdacht. In dat geval wordt GPTBot automatisch op een blokkadelijst geplaatst. De website blijft normaal bereikbaar voor bezoekers en wordt nog steeds geïndexeerd door traditionele zoekmachines, maar is niet langer toegankelijk voor ChatGPT en andere AI-zoekmachines.

Doublesmart stelt dat veel ondernemers zich hiervan niet bewust zijn, omdat er geen zichtbare storing optreedt. Volgens het bureau kan dit ertoe leiden dat bedrijven niet meer worden meegenomen in antwoorden die via AI-zoekdiensten worden gegenereerd, terwijl het reguliere websiteverkeer ongewijzigd blijft.

Het bureau wijst erop dat de blokkade in veel gevallen technisch op te lossen is. Hostingproviders of ontwikkelaars kunnen controleren of GPTBot wordt geweerd door beveiligingsinstellingen. Als dat zo is, kan de blokkade worden opgeheven door de betreffende IP-reeksen expliciet toe te staan. Volgens Doublesmart is dit een gangbare handeling binnen hosting- en beveiligingsomgevingen.

Het onderzoek van Doublesmart richt zich sinds dit jaar op de zichtbaarheid van websites binnen AI-zoekmachines. Het bureau stelt dat het veranderde gedrag van webscanners zoals GPTBot nieuwe aandacht vraagt voor de afstemming tussen websites, beveiligingssoftware en geautomatiseerde indexering.

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid heeft het keurmerk Digitale Basisveiligheid MKB ontwikkeld. Het keurmerk moet mkb-bedrijven helpen bij het kiezen van IT-dienstverleners die aantoonbaar cybermaatregelen volgens vaste kwaliteitseisen kunnen uitvoeren.

Het CCV wil met het keurmerk meer houvast bieden aan mkb-bedrijven bij het organiseren van digitale basisveiligheid. Het keurmerk maakt zichtbaar welke IT-dienstverleners in staat zijn om de cybermaatregelen uit de Risicoklassenindeling Digitale Veiligheid correct uit te voeren. Daarmee ontstaat volgens het CCV meer duidelijkheid over de inhoud en kwaliteit van de dienstverlening.

Voor IT-dienstverleners betekent het keurmerk dat hun dienst wordt getoetst aan vastgestelde en onafhankelijk beoordeelde eisen. Deze eisen hebben betrekking op zowel de uitvoering van beveiligingsmaatregelen als het bijbehorende kwaliteitsmanagementsysteem. Het keurmerk geeft daarmee inzicht in wat klanten mogen verwachten van de dienstverlening.

Mkb-bedrijven krijgen met het keurmerk een overzichtelijker aanbod van IT-diensten. Zodra gecertificeerde diensten beschikbaar zijn, publiceert het CCV via de eigen website welke dienstverleners deze diensten leveren. Volgens het CCV helpt dit ondernemers bij het maken van een bewuste keuze en biedt het meer zekerheid over de professionele uitvoering van cybermaatregelen.

IT-dienstverleners die interesse hebben in certificering kunnen dit kenbaar maken bij het CCV. Het CCV sluit de komende maanden licentieovereenkomsten af met certificatie-instellingen. Naar verwachting kunnen deze instellingen vanaf maart of april 2026 audits uitvoeren. Vanaf dat moment kunnen IT-dienstverleners hun dienst officieel laten certificeren volgens het keurmerk Digitale Basisveiligheid MKB.

In de aanloop naar certificering kunnen dienstverleners zich voorbereiden door de eisen uit het certificatieschema te implementeren. Deze eisen zijn door het CCV gepubliceerd en vormen de basis voor de audit.

Het keurmerk is ontwikkeld naar aanleiding van een motie over een eenduidig mkb-keurmerk voor digitale veiligheid. Het sluit aan op het bestaande risicoklassificatiemodel RKIDV en is gebaseerd op de vijf basisprincipes van digitale weerbaarheid van het DTC en het NCSC. Het CCV treedt op als beheerder van het certificatieschema. De Commissie van Belanghebbenden Cybersecurity heeft positief geadviseerd over de vaststelling en publicatie ervan.

SoftwareOne meldt dat het in 2026 meer nadruk gaat leggen op de uitbreiding van zijn channel-activiteiten in de Benelux. De aangekondigde focus volgt op de samenvoeging met Crayon eerder dit jaar en richt zich op verdere groei van de channel-divisie.

Volgens het bedrijf is er onder msp’s die mkb-klanten bedienen een toenemende behoefte aan specialistische IT-kennis en advies. Deze kennis is vaak niet intern beschikbaar, terwijl klanten wel interesse tonen in aanvullende of complexere IT-oplossingen. SoftwareOne wil deze msp’s ondersteunen met expertise op het gebied van advies en implementatie, aangevuld met softwarelicenties.

Het bedrijf geeft aan dat het software en diensten centraal inkoopt bij leveranciers en deze voorwaarden beschikbaar stelt aan partners. Daarmee wil SoftwareOne msp’s ondersteunen bij het uitbreiden van hun dienstverlening. De organisatie positioneert zich daarbij als partij die msp’s kan bijstaan bij trajecten die verder gaan dan standaard implementatie en beheer van IT-omgevingen, zoals de invoering van innovatieve of complexere oplossingen.

SoftwareOne stelt dat msp’s die zich richten op het mkb vaak beperkt budget hebben om gespecialiseerde experts in dienst te nemen. In die situaties kan externe ondersteuning worden ingezet voor advies en uitvoering. De rol van SoftwareOne ligt daarbij vooral in het leveren van aanvullende kennis en capaciteit wanneer dat nodig is.

In de komende maanden werkt het bedrijf aan de afronding van een partnerprogramma dat specifiek is gericht op deze channel-strategie. De presentatie van dit programma staat gepland voor februari 2026. SoftwareOne verwacht dat het programma msp’s in staat stelt om samen met het bedrijf klanten te ondersteunen bij het opzetten en implementeren van nieuwe IT-toepassingen.

Het bedrijf geeft aan dat de verdere uitrol van de channel-activiteiten in de Benelux onderdeel is van de bredere strategie na de samenvoeging met Crayon en dat de eerste gezamenlijke initiatieven begin 2026 zichtbaar moeten worden.

Het begint onschuldig. Een medewerker krijgt geen verbinding. Nog een keer proberen. Dan nog iemand. Binnen minuten blijkt het geen toeval, maar een storing. Geen inkomende gesprekken, geen uitgaande lijnen, geen bereikbaarheid. En dan begint de klok te lopen.

Voor veel organisaties voelt telefonie als een vanzelfsprekendheid. Het is er gewoon. Altijd. Tot het er niet meer is. En dan blijkt hoe diep communicatie verankerd zit in dagelijkse processen. De servicedesk kan geen klanten te woord staan. Monteurs bereiken hun planning niet. Zorginstellingen moeten terugvallen op noodlijnen. Wat bedoeld was als een technisch incident, wordt in korte tijd een organisatorisch vraagstuk.

Alternatieven

Opvallend is hoe snel mensen teruggrijpen op alternatieven. Privémobiele telefoons worden ingezet, chatgroepen schieten uit de grond, e-mailverkeer explodeert. Dat werkt, maar beperkt. Er is geen centrale routering meer, geen logging, geen eenvoudige overdracht van gesprekken. Wat normaal strak geregeld is, wordt tijdelijk geïmproviseerd. En dat brengt risico’s met zich mee, zowel voor continuïteit als voor veiligheid.

Want die veiligheid staat onder druk tijdens een telecomstoring. Medewerkers delen nummers via onbeveiligde kanalen, persoonlijke devices worden zakelijk ingezet en privacy-afspraken vervagen razendsnel. De storing is technisch, maar de gevolgen zijn organisatorisch en menselijk. Wie belt wie? Wat mag wel, wat niet? En wie houdt het overzicht?

Noodplan

Veel organisaties hebben inmiddels wel een noodplan voor IT-uitval, maar telefonie krijgt daarin lang niet altijd een volwaardige plek. Back-uplijnen bestaan, maar zijn soms vergeten, verkeerd geconfigureerd of afhankelijk van dezelfde infrastructuur die net is weggevallen. Pas tijdens de storing wordt duidelijk hoe kwetsbaar die aannames zijn geweest. Dit soort incidenten werken ook als katalysator. Na afloop volgt bijna altijd dezelfde conclusie: bereikbaarheid moet bewuster worden ingericht. Niet alleen technisch, maar ook beleidsmatig. Wie zijn de kritieke functies? Welke lijnen moeten altijd beschikbaar blijven? Welke processen kunnen tijdelijk wachten? En hoe borg je dat die afspraken ook onder druk blijven staan? Het wrange is dat telefonie juist steeds minder als afzonderlijke dienst wordt gezien. Het zit verstopt in softwareplatforms, klantenomgevingen en werkplekken. Dat maakt het krachtig, maar ook onzichtbaar. En wat onzichtbaar is, verdwijnt makkelijk van de prioriteitenlijst. Tot het uitvalt.

Ontregeling

Een uur zonder telefonie lijkt kort. In de praktijk voelt het vaak als veel langer. Niet door de duur, maar door de ontregeling. Het is het moment waarop duidelijk wordt dat communicatie geen bijzaak is, maar een randvoorwaarde voor vrijwel alles wat organisaties doen. Daarin zit de les. Niet in de techniek van de storing zelf, maar in de voorbereiding erop. Want één uur zonder telefonie kan iedereen overkomen. De vraag is alleen: wat ligt er dan al klaar?

De Dutch Data Center Association (DDA) onderschrijft de conclusies uit het recent gepresenteerde rapport “De route naar toekomstige welvaart” van Peter Wennink. Volgens de brancheorganisatie maakt het rapport duidelijk dat Nederland zijn internationale digitale concurrentiepositie dreigt te verliezen als investeringen in datacentercapaciteit, energievoorziening en ruimte voor groei uitblijven.

In het rapport wordt gewaarschuwd dat een gebrek aan uitbreidingsmogelijkheden voor datacenters directe gevolgen kan hebben voor sectoren als fintech, cloud en AI. Zonder voldoende ruimte en infrastructuur dreigt Nederland technische kennis, werkgelegenheid en aantrekkingskracht voor bedrijven en onderzoeksinstellingen te verliezen. De DDA wijst erop dat deze signalen aansluiten bij wat de sector al langer ervaart in de praktijk.

Volgens de branchevereniging staat de digitale infrastructuur, die Nederland historisch een sterke positie gaf, onder druk. Beperkingen rond vergunningen, netcapaciteit en ruimtelijke ordening zorgen ervoor dat bedrijven en instellingen nu al uitwijken naar andere Europese digitale hubs. Daarmee komt niet alleen economische groei in gevaar, maar ook het innovatieve ecosysteem dat rond data en digitalisering is opgebouwd.

Als mogelijke oplossingsrichting wijst de DDA op het concept van zogeheten Dutch Data & Energy Clusters. Dit model koppelt nieuwe datacenterontwikkelingen nadrukkelijk aan de energie-infrastructuur en biedt ruimte om digitale groei te combineren met verduurzaming, bijvoorbeeld door het gebruik van hernieuwbare energie en restwarmte.

De sector geeft aan bereid te zijn om substantieel privaat kapitaal te investeren in moderne en energie-efficiënte digitale infrastructuur, mits er vanuit de overheid duidelijk beleid, regie en randvoorwaarden worden geboden. Volgens de DDA vraagt het versterken van de digitale positie van Nederland om nauwe samenwerking tussen marktpartijen, overheden en netbeheerders.

Stijn Grove, managing director van de DDA, noemt het rapport van Wennink een duidelijke oproep om keuzes te maken: “Datacenters vormen de harde infrastructuur achter fintech, cloud en AI. Door ruimte en netcapaciteit slimmer te organiseren, kan Nederland zijn digitale positie behouden en verder uitbouwen.”

Het rapport van Peter Wennink bouwt voort op eerdere signalen over de stagnerende groei van de Nederlandse digitale infrastructuur en de gevolgen daarvan voor het verdienvermogen op langere termijn.

Wekelijks verzamelt ChannelConnect de opvallendste, leukste of beste nieuwsitems en tools. Met natuurlijk speciale aandacht voor de toepassingen ervan voor IT-dienstverleners en msp’s. Het overzicht van de afgelopen week.

Nieuws

Tools*

AI in Nederland en Europa

Ransomware-groepen kiezen steeds vaker voor hypervisors als doelwit. Aanvallen op ESXi-omgevingen nemen toe omdat één succesvolle inbraak direct grote aantallen virtuele machines kan raken. Het aandeel hypervisor-ransomware zou in 2025 zijn gestegen van 3 procent naar ongeveer 25 procent van de waargenomen gevallen. De Akira-groep wordt daarbij genoemd als een belangrijke speler.

Volgens een blog van Huntress ontstaat het risico doordat de hypervisorlaag vaak minder zichtbaar is voor traditionele beveiligingstools. Wanneer aanvallers deze laag weten te bereiken, kan de impact aanzienlijk zijn. De blog beschrijft daarom verschillende maatregelen om de weerbaarheid te verhogen. Zo adviseert Huntress om het beheer van ESXi-systemen te scheiden van algemene domein-adminaccounts. Het bedrijf geeft aan dat strikt beperkte of lokale accounts de kans op misbruik van domeinrechten verlagen. Ook het afdwingen van multi-factor-authenticatie voor beheerinterfaces en vCenter moet credential-diefstal bemoeilijken.

Daarnaast wijst Huntress op het belang van sterke wachtwoorden en veilige opslag in een wachtwoordkluis. Segmentatie van het netwerk en isolatie van beheertoegang blijven volgens het bedrijf eveneens noodzakelijk. Toegang via jump-boxes of bastion-servers zou directe blootstelling van de beheerlaag beperken.

De blog noemt verder het hardenen van de runtime-omgeving. Alleen gesigneerde componenten toestaan en services zoals SSH of de ESXi Shell uitschakelen moet voorkomen dat ongewenste code kan worden uitgevoerd. Patch-beheer krijgt een prominente rol, waarbij Huntress verwijst naar bekende kwetsbaarheden zoals CVE-2024-37085. Deze kwetsbaarheid kan worden misbruikt via AD-rechten en maakt escalatie naar volledige hypervisor-controle mogelijk wanneer systemen niet zijn bijgewerkt.

Back-ups en herstelpaden blijven volgens Huntress noodzakelijk, ook bij een stevig hardeningsproces. Immutabele snapshots en robuuste back-upstrategieën moeten herstel mogelijk maken wanneer een aanval toch slaagt. Tot slot adviseert het bedrijf om hypervisor-logs door te sturen naar een SIEM-platform. Alerts op activiteiten zoals nieuwe root-logins of het inschakelen van niet-standaard services kunnen afwijkend gedrag sneller zichtbaar maken.

Huntress stelt dat een gelaagde verdediging nodig is omdat de hypervisorlaag buiten beeld blijft bij veel traditionele beveiligingsoplossingen. Door hardening, isolatie en monitoring te combineren moet de impact van ransomware op virtualisatieomgevingen verder worden beperkt.

Google breidt de ondersteuning voor het Model Context Protocol uit naar al zijn diensten, waaronder Google Cloud. Het protocol van Anthropic fungeert als een uniforme standaard om modellen zoals Gemini 3 te koppelen aan tools en data. Ontwikkelaars krijgen hiermee toegang tot beheerde MCP-servers die directe integratie met Google-services mogelijk maken.

Google meldt dat ontwikkelaars niet langer zelf lokale MCP-servers hoeven te onderhouden. Het bedrijf introduceert beheerde, externe MCP-servers die toegang bieden tot een uniforme API-structuur voor het verbinden van AI-agents met diensten in Google en Google Cloud. Dit moet de inzet van modellen voor complexe taken vereenvoudigen en consistent maken.

De eerste integraties richten zich op geodata, data-analyse en infrastructuurbeheer. Via Google Maps Grounding Lite kunnen agents betrouwbare gegevens gebruiken over locaties, routes en weersinformatie. Dit moet helpen om foutieve antwoorden te voorkomen. BigQuery wordt ontsloten zodat agents schema’s kunnen herkennen en queries kunnen uitvoeren zonder data te verplaatsen. Compute Engine en Kubernetes Engine stellen beheermogelijkheden beschikbaar als vindbare tools. Hierdoor kunnen agents componenten beheren, diagnose uitvoeren en kosten inzichtelijk maken binnen dezelfde omgeving.

Google breidt de aanpak uit via Apigee. Daarmee kunnen klanten eigen API’s beschikbaar maken als tools binnen het MCP-ecosysteem. De governance en beveiliging worden centraal geregeld via Cloud IAM en Model Armor. Volgens het bedrijf moet dit zorgen voor een afgebakende toegang tot kritieke functies en bescherming tegen geavanceerde dreigingen.

David Soria Parra, mede-ontwikkelaar van het protocol bij Anthropic, noemt de brede ondersteuning door Google een stap die geïntegreerde samenwerking tussen AI-agents en bestaande digitale hulpmiddelen moet vereenvoudigen.

De Kwartaalmonitor Digitale Economie over het derde kwartaal van 2025 laat een daling van de Digitale Economie Index Nederland zien naar 114. De digitale sector verliest tempo, de infrastructuur groeit nauwelijks en de internationale concurrentiepositie komt verder onder spanning. De monitor is opgesteld door Pb7 Research in samenwerking met Rabobank, Dutch Cloud Community en de Dutch Data Center Association.

De daling van de index wordt vooral veroorzaakt door een terugval in de digitale sector en aanhoudende stagnatie in datacenter- en netwerkcapaciteit. De uitkomsten sluiten aan bij de analyse die deze week in het rapport van Peter Wennink wordt toegelicht. Daarin wordt opgeroepen tot duidelijke keuzes en snelle investeringsbeslissingen om het verdienvermogen van Nederland te behouden.

De zakelijke bestedingen aan publieke cloud stegen in het afgelopen kwartaal naar 2,7 miljard euro, vijftien procent hoger dan een jaar eerder. Infrastructuurdiensten namen toe tot 942 miljoen euro, een groei van eenentwintig procent. Bedrijven passen steeds meer toepassingen toe die rekencapaciteit vragen en investeren verder in digitalisering. Het aantal werkenden in ICT-beroepen komt nu uit op ongeveer 570.000. Deze cijfers tonen volgens het onderzoek dat bedrijven bereid zijn om te investeren zodra de randvoorwaarden op orde zijn.

De toegevoegde waarde van de digitale sector bleef stijgen, met vier procent op jaarbasis. De werkgelegenheid daalde echter met ruim twee procent, vooral onder zelfstandigen. Ondernemers verwachten wel omzetgroei in de komende maanden. Dit optimisme staat in contrast met factoren die de ontwikkeling vertragen, zoals hogere kosten, beperkte investeringsbereidheid en uiteenlopende groeikansen binnen telecom en it-dienstverlening.

De digitale infrastructuur groeit opnieuw minder snel dan de vraag. Het dataverkeer via AMS-IX steeg met anderhalf procent. De internationale groei ligt hoger. De totale colocatiecapaciteit kwam uit op 887 MW, een toename van 1,6 procent. Vergunningstrajecten, beperkte ruimte op het stroomnet en onzeker beleid vertragen uitbreidingsplannen, zowel in Amsterdam als in andere regio’s.

Deze stagnatie sluit aan bij de constatering uit het aankomende rapport van Wennink dat Nederland strategische relevantie verliest wanneer investeringen in energie- en digitale infrastructuur langer uitblijven. Een groot deel van de recente datacenterinvesteringen in Europa vindt nu plaats in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, waar locaties voor ai-datacenters sneller worden aangewezen.

De politieke situatie draagt bij aan de onzekerheid. De val van het kabinet en de verkiezingen in oktober hebben de voortgang van digitale dossiers vertraagd. De Nationale Digitaliseringsstrategie biedt richting, maar uitvoering blijft afhankelijk van een stabiel akkoord. De Europese Commissie signaleert dat Nederland achterloopt in ai-adoptie, infrastructuurontwikkeling en de instroom van digitaal talent.

De monitor laat zien dat de digitale economie blijft bijdragen aan de groei, maar dat de onderliggende basis steeds meer onder druk staat. Verdere versterking vraagt om duidelijk beleid en tijdige investeringen in capaciteit en uitvoering.

Microsoft heeft een aanpassing doorgevoerd in de verwerking van Windows-snelkoppelingen. Het probleem, dat sinds 2017 werd misbruikt door meerdere statelijke groepen, maakte het mogelijk om schadelijke code te verbergen in het Target-veld van .lnk-bestanden. Het bedrijf classificeerde dit jarenlang niet als kwetsbaarheid.

Aanvallers konden gebruikmaken van het feit dat Windows in de gebruikersinterface slechts de eerste 260 tekens van het Target-veld toont, terwijl het volledige veld tot ongeveer 32.000 tekens kan bevatten. Door het begin van de opdrachtregel te vullen met grote hoeveelheden spaties, tabs of andere witruimtes, verplaatsten zij de daadwerkelijke schadelijke opdracht buiten beeld. Controle via de eigenschappen van het bestand gaf daardoor een ogenschijnlijk onschuldig doelpad weer. Bij openen van het .lnk-bestand werd de verborgen code uitgevoerd.

Volgens verschillende beveiligingsonderzoekers is de methode sinds 2017 ingezet door elf statelijke actoren. In totaal zijn bijna duizend voorbeelden gevonden. Doelen bevonden zich in overheidsinstanties, krijgsmacht, energiesector, telecom en diplomatieke diensten. Onder meer Trend Micro meldde het probleem in maart 2025 aan Microsoft. Volgens de leverancier voldeed het toen niet aan de drempel voor onmiddellijke aanpassing. Microsoft wees daarbij op bestaande gebruikerswaarschuwingen bij het openen van .lnk-bestanden.

In september en oktober 2025 zagen onderzoekers van Arctic Wolf aanvallen op diplomatieke doelwitten in Hongarije en België. Hierbij circuleerden .lnk-bestanden die waren vormgegeven als agenda’s van bijeenkomsten van de Europese Commissie. De uiteindelijke malware was PlugX, een bekende remote access trojan die in verschillende varianten actief blijft.

Microsoft bracht onlangs alsnog een wijziging aan, zonder hierbij een aparte aankondiging te publiceren. De aanpassing zorgt ervoor dat de volledige tekenreeks zichtbaar is, al blijft dit volgens onafhankelijke onderzoekers moeilijk leesbaar. Het bedrijf 0patch ontwikkelde daarnaast een eigen correctie die gebruikers waarschuwt wanneer het Target-veld langer is dan 260 tekens.

Beschikbaarheid van de officiële update verschilt per platform. Windows 11 ontving de wijziging in de novemberupdate van 2025. Windows 10 werd alleen bijgewerkt voor systemen die deelnemen aan het programma voor Extended Security Updates. Windows Server 2016, 2019 en 2022 kregen geen aanpassing en blijven volgens externe onderzoekers vatbaar voor misbruik.