Mkb en automatisering heeft al een lange geschiedenis. De eerste beurs die technologische innovaties toonde voor de zakelijke markt heette niet voor niets ‘Efficiency Beurs’. Het doel van automatisering was méér doen met minder mensen. Nog steeds helpt automatisering het mkb aan meer efficiëntie en de msp speelt daarin een belangrijke rol.

De huidige krapte op de arbeidsmarkt maakt automatisering voor het mkb nog steeds belangrijk. Het zorgt ervoor dat het schaarse personeel uitdagend werk kan doen. Msp’s kunnen zich in de markt onderscheiden door onder meer procesanalyse en service.

Men noemt technologie, in de vorm van automatisering, digitalisering of robotisering vaak als oplossing voor personeelstekorten. IT, soms in de vorm van robots, kan mensenwerk verlichten of soms zelfs overnemen. Door domotica in de zorg heeft het personeel bijvoorbeeld meer tijd voor de patiënt en ‘augmented reality’ helpt bij het geven van instructies aan minder ervaren of geschoold personeel. Het kan een gebrek docenten of trainers opvangen.

Elke organisatie kent tal van bedrijfsprocessen. Bij veel van die processen is sprake van repeterend werk. Denk aan het overzetten van gegevens uit één systeem naar een ander systeem. Of aan het invoeren van lijsten en het verwerken van e-mails met klanten. Simpele tools kunnen deze taken efficiënter maken.

Digitalisering met AI en Machine Learning

De digitalisering van een bedrijf is een investering, waarvan niet elke ondernemer direct de voordelen ziet. Maar op de lange(re) termijn is digitalisering vaak goedkoper en efficiënter.

Ervaring leert dat het opzoeken van documenten, het controleren van urenlijsten, het ‘matchen’ van facturen met ingekomen betalingen ongemerkt veel tijd kost. Omdat het echter gedoseerd gaat, valt dit niet op. Stel dat een medewerker per week vier uur bezig is met het zoeken naar de juiste documenten. Dat komt op jaarbasis neer op ongeveer 200 uur.

Automatisering betaalt zichzelf snel terug en speelt in op pesoneelstekorten

Uitgaande van een gemiddeld bruto uurloon zal dit op jaarbasis ruim 5000 euro kosten. Voor dat bedrag is beslist een SaaS-oplossing te adviseren die de klant ruimte biedt het schaarse personeel leuker werk te laten doen. En die hem of haar verlost van het probleem van vervanging bij vakantie of ziekte. En ook nog eensde kans op fouten verkleint.

Voorbeeld 1: Slimme administratie-tools die de msp kan implementeren

Stel dat een marketingactie een bestand heeft opgeleverd met potentieel nieuwe relaties. De verkoopafdeling wil de relaties graag in het klantensysteem terugzien. Nu moeten jouw medewerkers nog regel voor regel knippen en plakken. Met AI is het mogelijk om dit geautomatiseerd te laten verlopen. Vaak zijn deze tools als SaaS-applicatie beschikbaar, en door een MSP bij meerdere klanten aan te bevelen en (door middel van API’s) aan de softwarepakketten van de klant te koppelen.

Voorbeeld 2: Cover als msp automatisering binnen een breder pakket

Een MSP die gespecialiseerd is in digitalisering zal melden dat voor 400 tot 600 euro per strekkende meter complete archieven te digitaliseren zijn. Een MSP met een breder aanbod, zal wellicht voor dat digitaliseren een collega-partner naar voren schuiven, maar de klant eerst de vraag stellen of ál die documenten werkelijk gedigitaliseerd moeten worden. En zo ja, waar die dan opgeslagen moeten worden.

Nu gaat het bij digitaliseren natuurlijk niet alleen om het doorzoeken van archieven, maar om het plaatje compleet te krijgen is het leuk om te zien dat 15 minuten fysiek zoeken vervangen kan worden door 1 minuut digitaal. Waar het bij het advies aan een klant om gaat is, voor te rekenen dat die medewerker in 15 minuten kan doen waar hij of zij voorheen bijna vier uur mee bezig was.

Voorbeeld 3: Efficiënte boekhouding door automatisering

Een tool die al wat langer bestaat en hopelijk ook door MSP’s zelf wordt gebruikt: de ‘scan en herken-functie’. Hierbij hoeft een ondernemer alleen nog maar een foto te maken van een factuur, waarna je hem via een speciale app doorstuurt naar de administratie.

Digitalisering gaat inmiddels veel verder dan ‘scan and go’. Door AI en machine learning zijn bijvoorbeeld ook betalingen met onvolledige betalingskenmerken toch aan de juiste factuur te koppelen, zeker als de betreffende klant zich vaker vergist. Een bankkoppeling registreert automatisch de betaalde facturen, of meldt juist rekeningen die lang openstaan. Financiële MSP’s zouden een aantal van die omgevingen moeten testen en daarbij ook aandacht besteden aan de back-ups en de vraag of alle informatie ook offline te raadplegen is.

Voorbeeld 4: Adviseer QR-codes

Bar- en QR-codes maakten een snelle opmars in de horeca tijdens de pandemie, maar er is nog steeds veel mogelijk met codes. Denk aan het versturen van een code bij een stomerij, in plaats van het afhaalbewijs. Ook het bonnetje waarop je nummer staat als je langer moet wachten wordt overbodig en op een digitale factuur laat een QR code klanten eenvoudiger. De combinatie van hardware, software en diensten (security, updates, upgrades) maakt het een interessante markt voor resellers.

Voorbeeld 5: Robots maken licht werk

Voorbeelden van robots die de mens niet overbodig maken maar het werk wel verlichten vinden we in bouw. Deze markt, gedomineerd door kleinere bedrijven en ZPP’ers, zet relatief vaak robots in om processen (deels) te automatiseren. Denk aan robots die stratenmakers helpen bij het leggen van de straatstenen. Een metselrobot bestaat inmiddels ook al. Gezien de omstandigheden op een bouwplaats zal het onderhoud van deze robots een interessante activiteit zijn voor dienstverleners.

Voorbeeld 6: De receptioniste verdwijnt

De receptioniste die een bezoeker ontvangt, koffie brengt en aanmeldt sterft uit. Steeds vaker is er een digitale zuil waar bezoekers zich melden, dit is onder meer  het geval bij het kantoor van distributeur Ingram Micro in Utrecht. De bezoeker krijgt automatisch een badge en kan met een kop koffie in de hand wachten tot hij of zij door de contactpersoon wordt opgehaald. Deze oplossingen zijn te koop of te leasen en kunnen door een reseller geleverd en onderhouden worden. Speciale aandacht is hierbij nodig voor de bescherming van de persoonsgegevens van de bezoekers die zich aanmelden.

Tips en valkuilen bij automatisering

Zoals elke vorm van digitalisering, is het belangrijk robotisering en automatisering goed voor te bereiden.

• Om automatisering en robotisering bij klanten optimaal in te zetten is allereerst een goede analyse van de bedrijfsprocessen nodig. Elke stap in een proces moet logisch volgen op de vorige stap. Het aantal uitzonderingen op een taak moet zo klein mogelijk zijn, anders stagneert het systeem.
• Belangrijk is dan ook om een workflow in te richten. Komt de robot een fout tegen, dan krijgt iemand in de organisatie (of de dienstverlener) een melding dat hij actie moet ondernemen.
• Analyseer vanaf de eerste stap ook hoe de organisatie verder kan als het geautomatiseerde proces een keer uitvalt.

Op ChannelConnect schrijven we veel over leveranciers, diensten en oplossingen. En over de noden en wensen van het mkb. Allemaal om onze lezers, voor het grootste deel IT-dienstverleners, te helpen hun eindklanten beter van dienst te zijn. Soms laten we onze doelgroep zelf aan het woord. Voor dit artikel spraken we met Marcel Stolk, General Manager bij CTS, een managed service provider met een specialisatie in Google Cloud.

Wat betekent de naam CTS?

“CTS staat voor Cloud Technology ­Solutions. Het bedrijf is ruim tien jaar geleden in de Britse markt ontstaan, als een partij die migraties mogelijk maakte naar zakelijke Gmail en Google Apps. Dat heet tegenwoordig Google Work­space en is het samenwerkingsplatform van Google. CTS is sindsdien sterk gegroeid en eind 2018 maakte de onder­neming de overstap naar het vasteland van ­Europa, door middel van acquisitie van Qlouder in Nederland. Ik vervul de rol van Country Manager van het ­Nederlandse stuk. Daarna zijn we doorgegroeid en hebben nu activiteiten in bijna tien verschillende landen. In ­Nederland werken we met dertig ­mensen en verwachten dit jaar door te groeien naar vijftig trotse ­CTS’ers. In de hele groep hebben we meer dan 300 mensen op dit moment.”

Wat is Google voor een partner om mee te werken?

“Google is nadrukkelijk te zien als een partner, niet als een leverancier. We zitten samen in de missie om Google Cloud tot de grootste cloud-omgeving van Europa te maken. Tussen Google en ons is sprake van een strategische samenwerking, gebouwd op warme relaties. Er is een sterke gezamenlijke businessplanning; we komen heel vaak bij elkaar over de vloer. Het is dus niet zoals de standaardrelatie tussen leverancier en distributeur. Er zijn ook heel erg persoonlijke verbindingen tussen mensen onderling. CTS positioneert zich graag als een soort verlengstuk van de Google Cloud-organisatie. Als je kijkt naar onze cultuur en waarden, dan zijn die vergelijkbaar met de Google-cultuur.”

Wat is jullie core-doelgroep?

“Wat hogere corporates, enterprise en ook start-ups die de potentie hebben om door te groeien. Als je kijkt wat wij als medewerkers aan boord hebben en wat je ervoor moet doen om hen te blijven boeien, dan moet je uitdagende klussen bieden. Die vind je ook bij digital natives, dus startups met groeipotentie of mkb-ondernemingen met een investeerder die wil opschalen.”

Wat is de kracht van de propositie?

“Als je onze propositie bekijkt op het ­gebied van samenwerking, dan is CTS echt de partij die de cultuur en ­waarden van Google Cloud omarmt. We zijn gespecialiseerd in Google Cloud, dat is het enige dat we doen. En wat we altijd zullen doen. We willen daarin de allerbeste zijn en blijven. Dat doen we onder meer met programma’s om onze medewerkers constant bij te laten leren. Ze te laten groeien en ook door de slimste mensen in de markt aan ons te binden.”

Tussen Google en ons is sprake van een strategische samenwerking, gebouwd op warme relaties

Toen CTS begon was het aan­bieden van clouddiensten door Google nog relatief nieuw, wat ­zagen de oprichters erin?

“Dat was destijds inderdaad nog Google Apps. Op een gegeven ­moment breidde Google dit uit naar data, infrastructuur en zakelijke samenwerkingssoftware. De oprichters wilden echt verandering mogelijk maken. En ze wilden het eigen portfolio verbreden, onder meer door de acquisitie van ­Qlouder. De potentie en de pure cloud zullen meegespeeld hebben bij de keuze van de oprichters, vermoed ik. Blijkbaar was het juiste gevoel bij de oprichters om met Google de groei door te maken. Ze hadden ook het geluk dat ze meteen als CTS fors konden groeien en een groot deel van de markt konden veroveren, ook omdat er op dat moment maar weinig partijen waren. Er ­komen veel mensen bij ons aan boord, niet alleen vanwege de technologie waarmee ze kunnen werken, maar vanwege bijvoorbeeld de sustainability-strategie van Google. En de Google-cultuur. Mensen vinden het fijn om in die cultuur te werken, dat versnelt onze groei enorm.”

Waarom gaan die mensen niet ­meteen voor Google werken?

“Google Cloud levert het platform en alles eromheen, de motor voor de groei. Maar binnen een partner­organisatie als CTS kunnen ­mensen hun creativiteit gebruiken om gericht de juiste oplossingen voor klanten te realiseren. En bij die ­klanten ook direct impact maken met de ontwikkelde oplossing. Bij Google zelf sta je wellicht net iets verder van die eindklant af.”

Hoe binden jullie medewerkers aan het bedrijf?

“We hebben een autonome groei van mensen die persoonlijk geïnteresseerd zijn, die de cultuur mooi vinden en ook in toenemende mate mensen die de technologie echt heel interessant vinden. Als je kijkt naar het Google Cloud Platform dan is dat een mooie omgeving voor ­developers, met AI, automatisering en slimme technologie in alle lagen van het platform. Als App Developer kun je heel snel succesvol zijn op deze omgeving.

Daarnaast hebben we Convert programma’s, waarbij we mensen helpen de overstap te maken vanuit een ander platform naar ­Google ­Cloud. We hebben ook Kickstart-programma’s, speciaal voor herintreders op de markt. Die ­helpen we in het zadel van de Google Cloud- wereld. Ook de secundaire voorwaarden zijn modern. Zo kunnen medewerkers langere tijd in het buitenland werken en verblijven.”

Hoe maken enterprises met legacy de overstap naar de cloud?

“Verschillende routes zijn er om als enterprise die stap te maken. ­Traditioneel is lift and shift. Dan pak je alle workloads uit een datacenter, alles wat nog server-based is, en brengt het naar de cloud. En van daaruit kun je stap voor stap gaan moderniseren. Een andere route is dat je de applicatiefunctie beschrijft en hem meteen moderniseert, dat je de applicatie gelijk serverless maakt. Die stappen hebben vaak wat meer voeten in de aarde, maar dan land je wel in de cloud op de manier waarop je het echt wilt. Schaalbaar en serverless en als pay per use-model.”

Wat wordt 2023 voor een jaar?

“Weer een jaar van groei. De ­economische vooruitzichten zijn wellicht minder positief dan afgelopen jaren, maar aan de andere kant passen onze oplossingen juist in een tijd waarin innovatie en ­kostenbewustzijn hand in hand gaan.”

Bijna elke applicatie is via API’s met andere programma’s en platforms verbonden. Dat maakt deze interfaces tot een interessant doelwit voor criminelen. API security is dan ook steeds belangrijker, zegt Salt Security. ­“Bedrijven weten niet wat er op de API-laag gebeurt.”

API’s hebben in korte tijd een opmars gemaakt. Bedrijven ­gebruikten al veel software-­omgevingen en applicaties en zijn dat massaal met elkaar gaan verbinden door middel van API’s. “Dat is niet zonder ­risico”, geeft Sunil Dutt, Director Channel Sales & Distribution, EMEA & APAC bij Salt Security, aan. “API’s hebben toegang tot veel gevoelige informatie, dat maakt ze interessant voor criminelen.” Om die reden heeft Open Line, business partner van Salt Security, de oplossingen van Salt Security omarmd om API’s te beveiligen. “We hebben veel klanten in de zorg, logistiek en overheid, en vooral die eerste twee maken erg veel gebruik van API-verkeer”, legt Daniel van Slochteren, Chief Innovation Officer bij Open Line, uit. “Die klanten hebben het beheer van hun IT- en Cloud-infrastructuur bij ons ondergebracht. Vanuit die verantwoordelijkheid wilden we meer inzicht in het API-landschap, om onze klanten bewust te maken van deze vorm van informatie-uitwisseling. API’s zijn tegenwoordig immers een gewild kanaal voor kwaadwillenden en vanuit risicoperspectief ­behoeft dat absoluut aandacht.”

Nieuw soort aanvallen

De dreigingsrisico’s wijken bij API’s af van meer traditionele aanvallen. Dutt: “Het gaat niet zozeer om malware ­zoals we die al langer kennen, maar om de ­manipulatie van de businesslogica van de API. Dat zijn we niet gewend.” Een API is heel specifiek gebouwd om te acteren met een applicatie, legt Dutt uit, en met alles dat met die applicatie verbonden is. “Dat gebeurt steeds op een hele speci­fieke manier. Die specifiekheid is de business logica in de API.”

Partners moeten samen met ons willen leren én de klant willen voorlichten en meenemen in de propositie

De Director Channel geeft een voorbeeld. “Stel dat een retailer besluit een webshop op te zetten. Die webshop verbindt hij aan een database waar alle producten staan. Daarnaast is er natuurlijk een verbinding met een betalingsplatform, dat weer communiceert met allerlei banken.” De manier nu waarop die informatiestromen heen en weer gaan, welke data er worden gedeeld, hoe die worden gedeeld en wanneer, is de business logica die een developer in de API programmeert. Dutt: “Als je slim bent en de business logica zo weet te manipuleren dat de API jou bijvoorbeeld de hele database geeft, dan heeft die retailer een groot probleem.”

Geen hackersgroepen

Dutt noemt bij deze ontwikkeling een opmerkelijke factor. “Het zijn niet meer de grote hackersgroeperingen de zich op API’s richten. Een API-gebaseerde breach forceren is heel simpel, je buurmeisje kan het. Zij opent Google Chrome in de developer modus en bekijkt een tutorial op internet.” Aan de andere kant zijn API’s niet voor iedereen zichtbaar, wat de bewustwording op het gebied van security hindert. “We weten allemaal inmiddels wel dat je niet op een verdachte link moet klikken. Dat soort oplettendheid is hier nog niet.” In de praktijk blijkt ook te vaak dat de API met de verkeerde API communiceert, of dat de API te veel informatie deelt. Dat is gevaarlijk want die data kunnen weer doorgelinkt worden naar andere API’s.” Ook Van Slochteren van Open Line herkent dit. “In heel veel sectoren leeft het besef dat deze kwetsbaarheid bestaat nog onvoldoende, ook als er bijvoorbeeld wel heel privacygevoelige data worden gedeeld, zoals in de zorg. Resellers, fabrikanten, klanten: niemand is zich volledig bewust wat er gebeurt op de API-laag.” Om die reden biedt Open Line inmiddels API Security as a Service aan, gebouwd op de oplossing van Salt Security. “We gebruiken het als organisatie ook voor onszelf, ook wij gebruiken diensten die stevig afhankelijk zijn van API’s.” Dutt: “Mensen moeten zich realiseren dat API Security geen product is maar een technologie stack. Het moet bestaan uit meerdere oplossingen die met elkaar integreren om bescherming te bieden tegen dit soort aanvallen.”

Geavanceerde bedreigingen

Veel klanten denken dat ze API-security al ­hebben, bijvoorbeeld in de vorm van een web application firewall (WAF) en een API management platform. “Inmiddels zijn de bedreigingen zo geavanceerd, juist omdat ze zich afspelen op het niveau van de businesslogica van de API, dat die oplossingen niet meer voldoen,” geeft Dutt aan. Voor die geavanceerde aanvallen moet je innoveren in de technologie stack. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van het Salt Security API Protection Platform, die integreert met de bestaande stack. Dit zorgt voor onafgebroken bescherming tegen de meest geavanceerde API aanvallen, die zijn opgenomen in de OWASP API Security Top 10 list.

Zorgvuldige selectie partners

“Het begint ermee dat je weet wat je moet beschermen,” stelt Dutt. “Dat geldt voor alle ­security, dus ook hier. Maak daarom een catalogus van alle API’s die je ontwikkelde en van de externe waarmee je interacteert. Bij die ­inventarisatie spelen partners, IT-dienstverleners, een belangrijke rol.” In de go-to-market van Salt ­Security is het channel belangrijk voor Salt Security, dat echter geen volume vendor zal zijn. “Partners ­selecteren we zorgvuldig op kennis, kunde en bereik in markt. Ze moeten samen met ons ­willen leren én de klant willen voorlichten en mee­nemen in de propositie.” Salt ­Security ­ondersteunt de partner met trainingen, co-­marketing funds en technische ondersteuning.

Security komt in al zijn verschijningsvormen uitgebreid aan bod in het meinummer van ChannelConnect met daarin onder meer het thema Cyber- en Datasecurity.

Krijg je als msp van een mkb-klant vragen over veilige wifi toegang voor hun bezoekers, dan zou de eerste reactie moeten zijn ‘doe het niet’. De security-risico’s voor zowel de gasten als de ondernemer zijn groot en in veel gevallen is het nut van wifi gasttoegang beperkt.

De meerderheid van de Nederlandse mkb-ondernemingen krijgt jaarlijks te maken met een online aanval. Wifi- netwerken zijn daarbij een geliefd doelwit voor cybercriminelen, want bij slechte beveiliging fungeren ze als open deur naar het bedrijfsnetwerk.

Met de huidige ‘onbeperkte’ belbundels is het belang van wifi voor klanten of bezoekers een stuk minder geworden dan voorheen. En wie een afspraak maakt bij de kapper belandt doorgaans zo snel in de stoel dat er nauwelijks gelegenheid is om het aangeboden kopje koffie te drinken, dus van uitgebreide online-sessies via wifi gasttoegang zal het ook niet komen. Durf daarom als msp te vragen of het per se nodig is dat bezoekers een wifi-netwerk gebruiken. Vaak zal dat niet het geval blijken te zijn.

Wifi is de achilleshiel van mkb-bedrijven.

Vermeld overigens daarbij wel, dat als jouw klant zelf met zijn personeel wel een wifi-netwerk gebruikt, dat zijn bezoekers dit netwerk zullen terugvinden op hun telefoon of tablet. En wellicht om de inloggegevens vragen. Dan moet de keuze simpel zijn: die gegevens worden niet gedeeld, tenzij je als msp bij de klant een apart netwerk voor de gasten hebt ingericht. En dat op een veilige manier.

Hackers kunnen via wifi binnendringen

Dat is niet voor niets. Want dezelfde functies die gratis wifi-hotspots aantrekkelijk maken voor bezoekers, maken ze ook aantrekkelijk voor hackers. Zij kunnen te vaak eenvoudig via de wifi-omgeving binnendringen in de zakelijke systemen van de onderneming. Als de eigenaar zelf via het wifi een printopdracht voor een factuur kan sturen, dan kan een crimineel die verbinding ook trachten te hacken. Hetzelfde geldt voor de systemen die (draadloos) de terrasbestellingen doorgeven, de geluidsinstallatie aansturen of zelfs de bediening van de verlichting en rolluiken op afstand mogelijk maken.

Het wifi-netwerk is een essentiële hub binnen veel mkb-organisaties geworden. En de risico’s zijn groot als niet alleen het eigen personeel, maar ook bezoekers (en passanten) er al te gemakkelijk toegang toe krijgen. Een msp zou de vraag van de mkb-klant daarom vóór moeten zijn en ervan uit moeten gaan dat er altijd wel een draadloos netwerk in de lucht is. En vanaf het begin zorgen voor veilige wifi, door adequate beveiliging van dit netwerk en monitoring van de omgeving.

Kies de juiste hardware voor veilige wifi in de mkb-omgeving

Het begint dan met de keuze van de hardware. De aanschaf van goedkope consumentenartikelen komt neer op vragen om problemen. Sinds vorig jaar geldt ook in Nederland de vrije modemkeuze. Telecomproviders moesten hun netwerk geschikt maken voor modems en repeaters die de klant wil gebruiken. Het is daarbij voor de msp zaak op vier aspecten te letten die belangrijker zijn dan de potentiële marge bij de verkooptransactie.

• Biedt de fabrikant van de router regelmatig (security-)updates aan?
• Kan ik als msp een uitgebreide stack aan routers op een eenvoudige manier met één tool veilig managen voor meerdere klanten?
• Kan ik daarbij zelf kiezen welke devices op welk moment een software-update krijgen?
• Kan ik als msp zelf voor de klant extra security aanbieden? Denk daarbij bijvoorbeeld aan het installeren van een VPN naar keuze op de router.

Check sterke wachtwoorden

Voor veel gebruikers, zowel privé als binnen een mkb-omgeving, is de wifirouter niet meer dan een van de vele onderdelen in een meterkast. Dit terwijl de beveiliging ervan wellicht nog belangrijker is dan die van een pc. Problemen die we kennen van endpoints, zoals het gebruik van zwakke wachtwoorden, spelen in nog sterkere mate: veel gebruikers zijn zich er niet eens van bewust dat ze het wachtwoord kunnen (of beter gezegd: moeten) aanpassen. Het geven van advies op dit vlak is dus al een belangrijke, en niet al te lastig in te vullen, opgave voor de msp.

Veilige wifi vraagt om netwerkscheiding

Als het de bedoeling is dat bezoekers of leveranciers van jouw klant een draadloos netwerk gebruiken, dan is het heel belangrijk een omgeving aan te leggen die echt (alleen) door hen wordt gebruikt in de vorm van wifi gasttoegang. Dat is overigens in de thuisomgeving ook aan te raden, maar zakelijk beslist noodzakelijk. Zo zorg je namelijk voor een scheiding tussen het kritische bedrijfsnetwerk en de ‘openbare’ ruimte.

Zorg voor policy management

Het is mogelijk om diverse policy instellingen te gebruiken om wifi-gebruikers bepaalde limieten op te leggen. Zo kunt je bijvoorbeeld het bandbreedtegebruik limiteren. Of bepaalde websites of IP adressen filteren, zodat de gebruiker die niet kan bezoeken of gebruiken.

Deze mogelijkheden kunnen ook toegekend worden aan specifieke apparaten. Het is dan mogelijk om een laptop van een bepaalde gebruiker geen toegang te geven, maar een mobiele telefoon van dezelfde gebruiker wel. Dit kan nuttig zijn als je wilt voorkomen dat bezoekers aan een bistro op een druk moment urenlang zitten te internetten op het wifi-netwerk zonder consumptie.

Het wifi-netwerk wordt wel als achilleshiel van mkb-onderneming gezien. Een msp kan veel doen om zijn klant tegen de gevaren te beschermen. Maar vraag je bovenal af of jouw mkb-klant wel wifi gasttoegang nodig heeft.

Security komt in al zijn verschijningsvormen uitgebreid aan bod in het meinummer van ChannelConnect met daarin onder meer het thema Cyber- en Datasecurity.

Persberichten schrijven is verleden tijd, stelt de website. Na het aanmaken van een profiel, ­bestaande uit mijn naam en privé (!) mailadres, waarin ik de naam van dit magazine dus niet gebruik, stelt de AI-tool 10 mogelijke onderwerpen voor. Ik kies het automatisch gegenereerde onderwerp ‘ChannelConnect verbindt kopers en verkopers met betrouwbare informatie’.

Mijn naam is dus (via LinkedIn, Twitter?) direct goed gekoppeld aan het medium. En activiteiten en doelgroep van ChannelConnect (gevonden via de website, waarschijnlijk) zijn ook goed verwoord. Het zou ­zomaar de kop van een bericht van onze uitgever ­kunnen zijn.  Ik druk dus op de knop ‘persbericht opstellen’. Dit is de tekst die er automatisch na enige ­minuten uitrolt:

Inclusief eerste aanmelding duurde het genereren nog geen tien (!) minuten. Ik moet zeggen: we hebben wel eens slechtere persberichten in de redactiemailbox gevonden, met meer taalfouten, waarop een leger PR- en communicatiemedewerkers lang heeft moeten zwoegen. Wie vijf minuten besteedt aan het toevoegen van tussenkoppen en wat eindredactie heeft een weliswaar niet heel concreet, maar wel keurig basis­bericht. Ik ben heel benieuwd hoe de techniek zich gaat ontwikkelen.

De rest van de artikelen in deze editie is overigens door ‘echte’ redacteuren geschreven.

Nog wel…

Circulaire IT wordt steeds belangrijker in de IT-industrie. Het idee van een circulaire economie krijgt steeds meer vorm. Leveranciers en partners werken nauw samen en ontwikkelen nieuwe businessmodellen.

In principe is het recyclen van ­gebruikte computers niets nieuws. Sommige bedrijven zijn er al sinds de eeuwwisseling mee bezig, maar het streven naar een lagere footprint en de wens bewuster met grondstoffen om te gaan heeft de verduur­zaming van IT versterkt. De ‘vergroening’ van IT was duidelijk te zien op de grote technologiebeurs CES afgelopen maand in Las Vegas. Waar het voorheen vooral ging om de snelste processors, pronkten ­fabrikanten nu met behuizingen uit ‘oceaan gebonden plastic’, herbruikbare kunststoffen en een minimum aan verpakkingsmateriaal. Zelfs ­koffiedik wordt inmiddels als grondstof gebruikt. Ook is er steeds meer aandacht voor een lager energie­gebruik van de hardware.Maar een centraal punt voor meer duurzaamheid is nog steeds de ­apparaten langer in gebruik te ­houden. Minder nieuwe devices ­bouwen bespaart immers grondstoffen, energie en CO2-uitstoot ­tijdens het transport.

Nieuwe levenscyclus met circulaire IT

Bijna iedereen heeft een aantal nog functionerende maar ongebruikte smartphones in huis. En ook als ­zakelijke pc’s, notebooks of zelfs ­datacenterhardware in bedrijven worden afgedankt, zijn ze meestal nog lang niet klaar voor de schroot. Ze kunnen door hergebruik of herverwerking een nieuwe tweede (of zelfs derde) levenscyclus ingaan. Dit is niet alleen ecologisch zinvol, maar in tijden van economische onzekerheid ook zakelijk goed voor bedrijven. En natuurlijk vooral voor ondernemingen (en hun klanten) die zich met refurbishment bezighouden. Ondernemingen hoeven immers niet zelf zorg te dragen voor het wissen van de data en het afvoeren van de apparaten. De refurbishers krijgen doorgaans hoogwaardige zakelijke apparaten vanuit de markt en zijn dan in staat hun klanten goed­kope computers, servers, tablets en smartphones met up-to-date software én garantie aan te bieden. De refurbish-trend heeft de wind mee. De vraag naar opgeknapte notebooks en pc’s is momenteel erg hoog. Niet in de laatste plaats vanwege het massale thuiswerken en het wereldwijde chiptekort dat voor vertragingen bij de levering van devices zorgde.

Expertise in dataverwijdering

Naast de verkoop van opgeknapte hardware, gebruiken sommige opknapbedrijven hun expertise op het gebied van het verwijderen van gegevens en het instellen van apparaten nu ook voor andere bedrijfsmodellen. Collega-resellers kunnen daaraan deelnemen. Het aller­belangrijkste is daarbij de verhuur van de apparatuur. Zo worden oudere toestellen verhuurd aan bijvoorbeeld lagere scholen.

Steeds meer fabrikanten willen niet alleen de productie en verkoop van hun toestellen verzorgen, maar ook de gehele levenscyclus in de gaten houden

Hierbij neemt de refurbisher het voorbereiden van de apparaten voor een volgende huur­cyclus op zich. Die maakt de toestellen schoon, wist de data en installeert basisapplicaties. Vervolgens zorgt een partner voor verhuur, terug­name en dagelijks beheer van de apparaten. De ­‘retouren’ komen weer bij de refurbisher terecht.

Dit businessmodel zal in de toekomst waarschijnlijk aan belang toenemen voor refurbishers. Want steeds meer fabrikanten spreken de intentie uit om niet alleen de productie en verkoop van hun toestellen te verzorgen, maar ook de gehele levenscyclus in de gaten te houden. Hierbij speelt natuurlijk ook een zeker eigenbelang, want inruilprogramma’s zijn tevens een verkoopactie voor nieuwe toestellen. De oude apparaten worden vervolgens verwerkt, afgevoerd of gedoneerd aan een liefdadigheidsinstelling.

Samenwerking vendoren en partners

Hoewel het hierbij om wereldwijd opererende fabrikanten gaat, ­kunnen lokale refurbishers zeker een rol spelen in dit groeiende ecosysteem. Zij kunnen zich ­positioneren als partner in de ­Device-as-a-Service-business, die een aantal fabrikanten in toenemende mate aanbieden aan hun ­zakelijke ­klanten. Voor fabrikanten die zelf niet over de middelen ­beschikken om dit in een bepaalde regio te doen, kunnen refurbishers tussenbeide komen en dit als een service aanbieden. Of als partner optreden in de verhuurmarkt.

Lokale refurbishers kunnen zich ­positioneren als partner in de ­Device-as-a-Service-business

De afgelopen tijd werd een aantal samenwerkingen tussen vendors en partners op dit gebied gepresenteerd. Zo kondigden Flex IT en HP begin februari aan hun circulaire IT portfolio uit te breiden. Ook Cisco en Dustin werken sinds enige tijd nauw samen bij de verkoop van ­refurbished IT.

Van circulaire IT naar circulaire economie

Deze ontwikkelingen passen in het beleid van het Circular Electronics Partnership 2030 (CEP 2030). CEP heeft als doel om in 2030 een functionerende circulaire economie voor IT-producten tot stand te ­brengen. Tot de stichtende leden behoren niet alleen IT-bedrijven als Dell Technologies, Cisco, Google, Microsoft en Vodafone, maar ook SIMS ­Lifecycle Services, een zwaargewicht in de afvalverwerkingsindustrie, de grondstoffenhandelsgroep Clencore die actief is in recycling en de adviesbureaus Accenture en KPMG. De alliantie zet een gedetailleerde roadmap op voor het creëren van een circulaire economie in de IT-industrie, inclusief het bevorderen van de vraag naar gereviseerde producten in de markt.

Dustin maakt zich hard voor initiatieven op het gebied van duurzaamheid en circulariteit van hardware, software en services. Om het onderwerp uit te diepen organiseerde het bedrijf, samen met Dell Technologies de bijeenkomst The Future is Sustainable in Hilversum. IT-recycling wordt steeds belangrijker.

Bart Geers, Strategy & Innovation Manager Dustin, trapte de bijeenkomst af en presenteerde een eigen onderzoek naar de mate waarin duurzame wensen vertaald worden in aanbestedingsdocumenten. “We zien de laatste jaren dat begrippen als duurzaamheid, voetafdruk, sustainable en Green Deal veel vaker voorkomen bij zowel de aanbestedingsdocumenten, als in de oplossing van de partijen die uiteindelijk de aanbestedingen winnen.”

Duurzaamheid krijgt meer gewicht

Isabel Moll, CEO bij Dell Technologies Nederland en Rutger Sneep, VP Sales Enablement, Portfolio & Solutions bij Dustin, die op het podium door Geers ondervraagd werden, herkennen de uitkomsten van het onderzoek in de praktijk. Moll: “Niet alleen bij aanbestedingen maar zeker ook bij RFP’s van onze partners en eindklanten zie ik die vragen terugkomen. Zowel als het gaat om de producten die we leveren, als om onze eigen stappen op weg naar een duurzaam bedrijf.” En dat niet alleen. Waar dergelijke thema’s voorheen relatief weinig gewicht hadden, spelen ze nu een veel belangrijker rol bij het gunnen van een contract.
“Je ziet inderdaad dat de vraag bij partners en klanten verandert,” vult Geers aan. “Bij Dustin willen we voorop lopen. De IT-sector heeft een serieuze voetafdruk, en dat moet veranderen. Dat willen we zelf, en dat willen onze klanten en partners.”

Met die laatste toevoeging geeft Geers aan dat de transitie naar een duurzame economie beslist een kwestie van samenwerking is. “Geen enkel bedrijf kan het alleen.” Dit onderschrijft ook Moll: “We maken weliswaar zelf producten, maar trekken daarbij op met de leveranciers van chips en software. Samen proberen we producten zo duurzaam mogelijk vorm te geven.”

Hardware duurzamer inzetten

Als dat product dan eenmaal geproduceerd is, is het zaak te kiezen voor de meest duurzame manier om het te vervoeren. “Dat is steeds vaker de trein: duurzamer en sneller dan een schip.” Daarna volgt de stap de producten ook optimaal in te zetten. “Daar kunnen we hen, samen met partners als Dustin bij helpen,” geeft Moll aan. “Nog steeds hebben ondernemingen gemiddeld 37% te veel hardware in hun stack. Een optimalisatie daarvan is direct duurzaamheidswinst.” Tot slot is IT-recycling een essentieel onderdeel in de duurzaamheidsketen. Zo neemt Dell Technologies de gebruikte apparatuur ook weer terug, voor het hergebruik van materiaal en grondstoffen.

Terugkomend op het onderwerp aanbesteding, geeft Moll aan dat er nog stappen naar verdere verduurzaming gezet kunnen worden. “Het feit dat de meest duurzame aanbieder de deal krijgt betekent niet altijd dat ook de meest duurzame oplossingen gekozen worden.” Regelmatig ziet de topvrouw dat de uiteindelijke inkoper binnen een range aan duurzame opties niet voor de meest sustainable variant kiest. “Vergelijk het met de verplichting duurzamer te gaan rijden. Dan is het goed als partijen in hybride auto’s gaan rijden, maar volledig elektrisch is nog net iets beter. Daar zou op gestuurd kunnen worden.”

IT-recycling

Het belang van samenwerken en de noodzaak te recyclen werd later tijdens de bijeenkomst door schrijver en presentator Harm Edens (foto) benadrukt. “We gooien per persoon per jaar 224 kilo tech-afval weg. In het licht van de snel afnemende hoeveelheid grondstoffen, zoals metalen en mineralen, waarover de aarde beschikt kunnen we ons dat simpelweg niet veroorloven.” Volgens Edens betekent elk metaal dat je niet, met de inzet van veel energie en water, hoeft te winnen al grote milieuwinst. “Dit bereik je allereerst door producten langer te gebruiken. En daarnaast door IT-recycling.”

De omslag van producten naar services, die de IT al langer doormaakt, zou daarmee een andere invulling krijgen. “Als je geen wasmachine koopt maar per wasbeurt betaalt, dan is het voor de fabrikant lonend het apparaat heel lang te laten meegaan en modulair te ontwerpen. Dat maakt het simpel onderdelen te vervangen door een zuiniger alternatief.”
Ook Edens benadrukt dat een bedrijf de grote verandering niet alleen kan volbrengen, maar wel samen met partners. “Mensen zijn kuddedieren. Dat gegeven kunnen we tot onze kracht maken bij een dergelijke transitie.”

Het bestuur van Cyberveilig Nederland is uitgebreid met een nieuw bestuurslid: Roos Dijkxhoorn. Zij is oprichter en (mede-)eigenaar van PuraSec, dat sinds 2018 bestaat. De snel groeiende onderneming, die inmiddels ruim twintig consultants telt, heeft een kantoor in Delft en in Zwolle.

Samen met het huidige bestuur van Cyberveiligheid Nederland wil Dijkxhoorn zich inzetten voor een optimaal ondernemingsklimaat van de cybersecuritysector in Nederland. Zij doet dit vanuit haar ervaring als mkb-ondernemer, geeft ook de directeur van Cyberveilig Nederland, Petra Oldengarm, aan. “Met de verkiezing van Roos wordt niet alleen de diversiteit binnen het bestuur vergroot, maar krijgen we ook een extra actieve stem binnen het bestuur van een MKB-cybersecurity bedrijf.”

Uitdagingen voor mkb-ondernemers

“Als eigenaar van een groeiend cybersecurity bedrijf in het mkb-segment ben ik me extra bewust van de uitdagingen die voor zowel onze eigen organisatie, als voor onze klanten spelen,” zegt Dijkxhoorn, die PuraSec oprichtte samen met Charl Tuwanakotta, zelf. “Wij houden ons inhoudelijk met hetzelfde bezig als de grotere dienstverleners. Echter zie je bij onze doelgroep dat vaak de mogelijkheden en incentives om bepaalde risico’s aan te pakken anders zijn. Het is voor ons extra belangrijk om te zorgen dat we de drempel laag houden om met informatiebeveiliging aan de slag te gaan.”

De medewerkers van PuraSec vinden daarbij, dat ze cybersecurity begrijpelijk moeten kunnen maken voor iedereen, “en één van onze belangrijkste doelen is om onze klanten zelf weerbaarder te maken.”

Kwaliteit vergroten

Cyberveilig Nederland (CVNL) is in 2018 opgericht om onder andere de kwaliteit en transparantie binnen de cybersecuritysector te vergroten. Zo is de Cyberveilig Nederland bijvoorbeeld actief betrokken bij de het keurmerk pentesten en is de organisatie initiatiefnemer van het Cybersecurity Woordenboek. Ook schrijven de medewerkers samen met publieke partners geregeld whitepapers over ransomware en is CVNL  betrokken bij verschillende publiek-private samenwerkingsverbanden zoals de Cybersecurity Alliantie.

Ga je als MSP in gesprek met mkb-klanten over de voordelen van een VoIP telefooncentrale? Bereid je dan goed voor, want bij veel kleinere ondernemers is de kennis over VoIP en de aanbieders ervan, de VoIP-providers, niet groot. De mogelijkheden van VoIP zijn echter talrijk. Het kan mkb’ers (en hun MSP) op termijn veel business-voordelen brengen.

Als het gaat om spraakcommunicatie weten mkb’ers natuurlijk wat ze hadden, namelijk een vaste telefoonverbinding. En ze kennen inmiddels de uitdagingen die gepaard gaan met het hybride werken: welke medewerker is hoe en wanneer bereikbaar voor collega’s en klanten? Maar jouw klanten zijn zich niet altijd bewust van de oplossingen die meer doen dan dit primaire probleem oplossen.

Hosted VoIP biedt bereikbaarheid en betaling naar gebruik

VoIP is een geschikte oplossing voor kleinere bedrijven, vooral nu de pandemie het hybride werken populair maakte. De marketingkreet van veel VoIP-providers klinkt mooi en veelbelovend. “Een VoIP telefooncentrale biedt de functionaliteit van een grote zakelijke PBX voor een fractie van het geld.”

Veel bedrijven hebben echter helemaal geen grote PBX, maar willen bereikbaarheid. En maandelijkse facturering naar gebruik, in combinatie met de betrouwbaarheid en (spraak)kwaliteit van de vertrouwde ‘vaste’ telefoonlijnen. Het is aan de partner eerst duidelijk te maken, dat VoIP dit eigenlijk standaard biedt. Namelijk als ‘hosted VoIP’, wat betekent dat je belt via een ’telefooncentrale’ die in het internet zit. Klanten hebben dus geen fysieke centrale nodig.

Voice over IP is ideaal voor thuiswerkers

VoIP is een geweldige optie voor thuiswerkers. Omdat die met een digitale oplossing dezelfde communicatiemogelijkheden hebben als eerder op kantoor. En vaak zelfs meer. Het zal jouw klant in eerste instantie wellicht niet boeien dat spraakgesprekken nu in feite neerkomen op dataoverdracht. De boodschap moet daarom zijn dat spraakoverdracht en, bijvoorbeeld, het inzien van klantdata, of het lezen en delen van mail- en WhatsApp-berichten nu heel eenvoudig en veilig kan.

VoIP telefooncentrale integreren met bedrijfssoftware

VoIP-oplossingen kunnen communiceren met andere systemen.  Zoals bijvoorbeeld een CRM-applicatie. Het verzorgen van deze koppelingen is bij uitstek een service van de MSP. Juist in een relatief kleine mkb-onderneming, waar mensen elkaars werk nogal eens waarnemen (vakanties, geen volledige werkweek, vacatures), is het goed dat eenvoudig toegang tot databases, mailboxen en voicemail-omgevingen kan worden toegekend. En werknemers zo op een simpele manier beschikken over alle relevante (klant)data. En met hetzelfde gemak ook weer van die ‘extra knoppen’ worden verlost als de inhoud van hun functie verandert.

Bij de overstap naar de VoIP telefooncentrale is het goed klanten duidelijk te maken dat, in tegenstelling tot een nieuwe auto, de meeste opties in een later stadium zonder moeite geactiveerd kunnen worden. De klant kan dus met een basisconfiguratie beginnen, wat meestal neer komt op spraak. Het aantal gebruikers groeit mee met de omvang van de eindgebruikersorganisatie. Voor de MSP start hiermee een klantrelatie die langdurig voor maandelijkse inkomsten zorgt.

VoIP-providers bieden meerdere vormen van ‘bellen’

De primaire vraag van de klant zal waarschijnlijk betrekking hebben op spraakoverdracht. Nu zijn er bij VoIP meerdere manieren om te ‘bellen’. De meest basale functie van een VoIP telefooncentrale is het nabootsen van een traditionele PBX, waar werknemers bellen en praten met behulp van handsets en headsets die in de kantooromgeving blijven. Als de handsets draadloos zijn, dan maken ze doorgaans gebruik van DECT-technologie.

Mobiele softphones maken VoIP op smartphone mogelijk

Nu het hybride werken massaal omarmd wordt, zal echter vaker gekozen worden voor zogenaamde softphones. Dit is software die op de pc draait en de aangesloten microfoon en headset of luidsprekers gebruikt om de functies van een telefoon na te bootsen. Veel van deze apps bieden een groot aantal functies die de klant eigenlijk nooit zou krijgen van een traditioneel telefoonsysteem, zoals agenda-integratie, teamberichten en samenwerking. En de mogelijkheid om bestanden te verzenden en te ontvangen tijdens een gesprek

Mobiele softphones gaan nog een stap verder. De meeste systemen bieden zowel Apple iOS- als Google Android-mobiele apps, maar let op: hun kwaliteit varieert. Zorg er dus voor dat je de functionaliteit hebt getest voor je het aanbiedt aan klanten.

Naast meer traditionele spraakoverdracht, zijn er natuurlijk volledig uitgeruste VoIP-services die de klanten kunnen gebruiken om online te vergaderen, te communiceren en samen te werken. Gebruikers hebben toegang tot deze mogelijkheden via een Unified Communications-client, of via afzonderlijke apps die, via de MSP, worden aangeboden door de VoIP-provider. Basisopties zijn onder meer sms’en, videoconferenties en online vergaderen.

Verdiep je in de SLA’s van de provider

Zoals bij de meeste services, is het niveau van klantenservice dat de gebruiker ontvangt cruciaal voor een optimale gebruikservaring. In de praktijk leunt de MSP hierbij op zijn VoIP-provider. Verdiep je dus goed in het services-aanbod en de SLA’s, zowel als het gaat om de ondersteuning van de eindklant, als van jou als MSP! Het aanbod aan leveranciers dat via partners werkt is enorm, zoals ook blijkt uit het Telecom-overzicht dat ChannelConnect samenstelde.

Aandacht voor beveiliging is een must voor elke cloudgebaseerde service die bedrijven gebruiken. Elke online activiteit is kwetsbaar. Maar voor een op het internet aangesloten applicatie zoals een VoIP telefooncentrale, een applicatie die fungeert als de spil van de zakelijke communicatie, zijn uitgebreide beveiligingsmaatregelen heel belangrijk. Ook hier is het zaak duidelijk te krijgen welke verantwoordelijkheid je als MSP draagt. En waar de leverancier verantwoordelijk voor is.

Datalekken liggen op de loer bij VoIP telefooncentrale

Zoek in elk geval naar VoIP-services die end-to-end encryptie bieden, zowel wanneer data onderweg zijn, als wanneer ze in rust zijn. Zoek ook naar geavanceerde authenticatie-opties, met name multi-factor authenticatie en biometrie. Dergelijke maatregelen zijn essentieel omdat een groeiend aantal cyberaanvallen specifiek gericht is op de VoIP telefooncentrale. Weest je ervan bewust dat spraaksystemen (en dat geldt ook voor meer traditionele omgevingen) al snel persoonlijke gegevens bevatten, dus een datalek is bij een incident haast niet te voorkomen.

De behoeften van elk bedrijf zijn anders, en de manier waarop ze het liefst communiceren met interne en externe contacten zal ook verschillen. MSP’s die zich richten op ondernemingen in een bepaalde sector (denk aan advocaten, medische praktijken) hebben het voordeel dat ze de ‘taal’ van die klanten kennen.

Wel is duidelijk dat geen enkele onderneming alleen nog maar communiceert via de telefoon. De mogelijkheid op een veilige manier alle communicatievormen te verenigen op een, door jou als MSP beheerd platform, is een prachtige zakelijke kans. En een opstap tot een lange relatie met de klant.

Tijdens een exclusieve bijeenkomst in Utrecht stelde Acronis, actief op het gebied van cyberbescherming en back-up, het nieuwe Benelux-team voor. De leverancier wil de komende periode het aantal partnerships opschalen en het MSP-portfolio uitbreiden. Acronis heeft een sterke positie in de mkb- en home office-markt, liet het weten op vragen van ChannelConnect.

Ter ondersteuning van de groeiplannen gaat Rony Moyal (op de foto links), Sales Manager voor Israël en OEM Sales Director, het nieuwe Benelux-team leiden. Hij werkt vanuit de Verenigde Staten en kwam vier jaar geleden bij Acronis. Hij kondigde aan dat de groei van Acronis deels gedreven zal worden door het in gebruik nemen van een nieuw datacenter in Nederland. Dit past in de strategie van Acronis eigen datacenters in te zetten voor de diensten die het levert.

Groei in Benelux

Met het oog op het samenstellen van een nieuw team dat zich specifiek richt op Nederland, België en Luxemburg werd Richard Weyts bevorderd tot Distribution Account Manager. Als vervolg op de recente wijzigingen in het Global Sales Team heeft Acronis de nieuwe structuur van de organisatie nog eens goed onder de loep genomen om te zorgen dat deze aansluit bij de nieuwe bedrijfsdoelen. Weyts werkte eerder in sales in retail en datamanagement, en heeft de nieuwe functie van Distributor Account Manager aanvaard om de groei van de zakelijke activiteiten in de Benelux te ondersteunen.

Dit team wordt gecompleteerd door Niels Kuenen die de nieuwe Senior Strategic Partner Manager is. Niels maakte naam in sales, pre-sales, salesmanagement en business-to-business. Hij heeft veel ervaring op het gebied van business development met een focus op digitale transformatie, beveiliging, IT-projecten/-processen en supply chain. Hij gaat zich bezighouden met het uitbreiden van het portfolio van de partners van Acronis in alle drie de landen van de Benelux.

16.000 serviceproviders

Acronis stelde zich in juni vorig jaar al uitgebreid aan resellers voor tijdens het event ‘The future is hybrid’, dat distributeur Portland organiseerde. De Acronis Cyber Protect-oplossing is verkrijgbaar in 26 talen in meer dan 150 landen en wordt gebruikt door 16.000 serviceproviders voor de beveiliging van meer dan 750.000 bedrijven.