Internet via lampen in plaats van via radiogolven. Het klinkt futuristisch, maar het kan. Sterker nog, lifi (light fidelity) heeft een aantal voordelen vergeleken met wifi en 5G. Toch lijkt de belangstelling na een veelbelovende start wat uit te doven. Hoe werkt lifi en waar liggen de kansen?

Geschiedenis van lifi
Hoe werkt lifi?
Lifi beter dan wifi?
Lifi is sneller en veiliger
Nadelen van lifi
Voorbeelden van gebruik
In de toekomst

Iedere anderhalf jaar verdubbelt de hoeveelheid data die we via internet versturen. Dat doen we inmiddels wereldwijd met ruim 50 miljard apparaten. Veruit de meeste van die apparaten versturen die data draadloos. Dat dat niet altijd feilloos gaat, weet iedereen: op sommige plaatsen is internet via wifi of het mobiele netwerk traag of zelfs helemaal afwezig. Het radiospectrum kan bovendien maar een maximale capaciteit verwerken. Het klinkt misschien merkwaardig, maar in plaats van via radiogolven is het ook mogelijk dataverkeer via lichtgolven te versturen en te ontvangen.

Geschiedenis van lifi

De term lifi werd in 2011 voor het eerst gebruikt door de Duitse professor Harald Haas, die tijdens een TEDtalk zijn visie op de technologie gaf. Vier jaar later demonstreerde hij het eerste daadwerkelijke prototype, waarbij hij met behulp van lichtstralen een video naar een computer verstuurde. We kunnen niet zeggen dat lifi daarna een vliegende start heeft gemaakt, maar de afgelopen jaren is er wel degelijk volop met de technologie geëxperimenteerd en zijn er verschillende producten op de markt gekomen.

Hoe werkt lifi?

In plaats van radiogolven, zoals bij wifi, gebruikt lifi lichtgolven om informatie te verzenden. Deze methode staat bekend als visible light communication (VLC). Wanneer een ledlamp aan staat, gaat er een constante stroom fotonen doorheen. Ledlampen zijn halfgeleiders, wat het mogelijk maakt de stroom bij extreem hoge snelheden om te zetten in een elektrisch signaal. Die continue verandering van lichtsterkte is voor het blote oog overigens niet waar te nemen. Een ontvanger zet de signalen om in een werkende internetverbinding. Lifi kan zowel informatie verzenden als ontvangen. Doordat parallel razendsnel duizenden datastromen worden verzonden, is het mogelijk veel data met een hoge snelheid te transporteren.

Lifi beter dan wifi?

Met wifi zijn we allemaal gewend aan een redelijk betrouwbare manier van informatieoverdracht en met iedere nieuwe standaard wordt het opnieuw een stuk sneller en betrouwbaarder. Toch biedt lifi een aantal voordelen ten opzichte van wifi. In de eerste plaats liggen de snelheden veel hoger. Terwijl met de nieuwe wifi 6-standaard theoretische snelheden tot 200 megabit per seconde mogelijk zijn, hebben testen aangetoond dat met lifi een snelheid van wel 224 gigabit per seconde te halen is. Een ander groot voordeel van lifi is dat het minder te maken heeft met elektromagnetische storingen. Daardoor is het een goed alternatief voor omgevingen waarin deze storingen sneller kunnen optreden of overlast veroorzaken, zoals in ziekenhuizen of vliegtuigen.

Lifi is sneller en veiliger

Wifi en 5G gebruiken radiofrequenties binnen een bepaald spectrum. Dat spectrum is eindig en hoe meer apparaten zich melden, hoe minder frequenties er over blijven. Lifi is niet afhankelijk van een spectrum met beperkingen.

Ook de energiezuinigheid van ledverlichting is een pluspunt. Aangezien ledlampen steeds meer de standaard worden, is het ook niet nodig om een ingewikkelde infrastructuur aan te leggen omdat de lampen toch al overal aanwezig zijn. Het is daarmee vrij eenvoudig om een of meer flexibele lifi-netwerken aan te leggen.

Tot slot is een lifi-netwerk beter af te schermen voor onbevoegden. Hoe goed een wifi-netwerk ook beveiligd is, het is altijd denkbaar dat iemand de verbinding kan kapen. Bij lifi is dat lastiger, omdat je de toegang tot de lichtbronnen makkelijk kunt afschermen, simpelweg door de gordijnen of rolluiken dicht te doen. Aangezien lifi-signalen alleen op te vangen zijn in de ruimte waar ze worden uitgezonden, kan het geschikt zijn voor ruimtes waar mensen gevoelige informatie uitwisselen, bijvoorbeeld financiële instellingen en overheidsgebouwen.

Nadelen van lifi

Dat klinkt allemaal te mooi om waar te zijn en inderdaad, lifi kent ook een aantal nadelen. Zo moeten in iedere ruimte waar je gebruik wilt maken van het netwerk lichtbronnen aanwezig zijn. Belangrijker, de lampen moeten altijd aan zijn (de subtiele en snelle wisselingen van het signaal zijn niet zichtbaar), wat voor flink wat lichtvervuiling zorgt. Licht kan niet door muren heen en ook met een stoffige of mistige omgeving heeft het moeite. Waar bij wifi andere apparaten het signaal kunnen verstoren, geldt bij lifi dat andere lichtbronnen voor een onderbreking van het signaal kunnen zorgen.

Voorbeelden van gebruik

Het is geen wonder dat de wifi-technologie, die meestal prima werkt, niet zomaar wordt verdrongen door een andere technologie, die óók zo zijn nadelen heeft. De grote doorbraak van lifi is tot nu toe dan ook uitgebleven. Dat het ooit een volledige vervanger wordt van wifi is dan ook niet erg waarschijnlijk. Er zijn wel enkele interessante experimenten met lifi gedaan en er zijn zelfs verschillende lifi-producten op de markt.

Zo heeft het Schotse PureLiFi antennes die lichtsignalen kunnen verzenden en ontvangen. Deze fabrikant heeft een contract gesloten met het Amerikaanse leger om data uit te wisselen binnen ’tactische en strategische omgevingen’.  Dit omdat lifi volgens PureLiFi moeilijker te detecteren en op te vangen is dan signalen via radiogolven.

Dichter bij huis heeft Signify (het voormalige Philips Lighting, bekend van slimme Hue-verlichting) al een tijd het Trulifi-systeem in gebruik. In 2019 voorzag de fabrikant het Philips Stadion met dit systeem van een lifi-verbinding, waarbij gebruik wordt gemaakt van onzichtbaar infraroodlicht. Omdat de technologie nog niet in smartphones en laptops is geïntegreerd, hebben gebruikers van dit systeem nog een usb-dongle nodig om de lichtgolven te ontvangen en te verzenden.

In de toekomst

Ook opvallend: in 2023 heeft de internationale organisatie IEEE de standaard IEEE 802.11bb vrijgegeven, speciaal voor lifi. Dit is een vendor-onafhankelijke standaard, wat ervoor moet zorgen dat meer fabrikanten apparaten die lifi ondersteunen op de markt gaan brengen. Dat geeft aan dat er zeker een toekomst voor lifi is. Daarbij biedt het zeker ook kansen voor toekomstige toepassingen. Denk aan zelfrijdende auto’s die via led-koplampen kunnen communiceren met zelfrijdende auto’s of virtual reality, waarbij een snelle dataoverdracht noodzakelijk is.

Tablets zijn onmisbaar voor bedrijven die hun medewerkers mobiel en flexibel willen inzetten. Er is volop keuze en daarmee ook keuzestress. Als IT-dienstverlener speel je een belangrijke rol bij de aanschaf door jouw eindklant. Niet iedere (consumenten)tablet is geschikt voor iedere organisatie. Waar moet de ideale zakelijke tablet aan voldoen?

Zijn tablets nog wel relevant? In het eerste kwartaal van 2023 werden aanmerkelijk minder tablets verkocht dan in dezelfde periode vorig jaar. Toch zal de markt naar verwachting later dit jaar weer iets aantrekken. Tablets hebben hun nut de afgelopen jaren zeker bewezen, zowel in de consumentenmarkt als voor zakelijke eindgebruikers. Bedrijven die hun salesteam of inspecteurs op pad sturen, scholen die leerlingen willen voorzien van robuuste en betaalbare computers, winkelmedewerkers die snel bij informatie willen kunnen… Het zijn maar een paar toepassingen waarbij tablets onmisbaar zijn geworden. Ieder van deze sectoren heeft weer zijn specifieke wensen. Dit zijn enkele zaken om als msp mee te nemen in het advies aan klanten.

Software en besturingssysteem

Bedrijven met specifieke applicaties, willen natuurlijk dat die perfect draaien op de tablet. Integratie met de bestaande bedrijfssoftware, bijvoorbeeld de CRM-systemen en apps voor productiviteit is essentieel. Welk besturingssysteem het beste is, hangt sterk af van deze compatibiliteit en van de wensen van de eindgebruikers. Bedenk ook wat het ideale besturingssysteem is als de klant zelf bedrijfsapplicaties ontwikkelt. Apples iPadOS (gebaseerd op iOS) is populair vanwege de gebruiksvriendelijkheid, Android-tablets zijn makkelijker uit te breiden en het aanbod aan verschillende modellen is groter. Tablets die Windows draaien, zijn vertrouwd voor medewerkers die aan Microsofts besturingssysteem gewend zijn.

Beveiliging

In een zakelijke omgeving is beveiliging de hoogste prioriteit. Gevoelige bedrijfsgegevens moeten binnen het bedrijf blijven en als onbevoegden het device in handen krijgen, moet dit voor hen waardeloos zijn. Gezichtsherkenning, goede vingerafdrukscanners en de mogelijkheden voor encryptie. De besturingssoftware op de tablet moet bovendien zo lang mogelijk worden ondersteund, zodat er actuele security patches beschikbaar blijven. Bekijk ook of de standaardbeveiliging van de tablet voldoende is.

Prestaties van de hardware

Hoe hoger het prestatieniveau, hoe beter en hoe hoger het prijskaartje. Daarom is het verstandig om erachter te komen hoe zwaar de toepassingen zijn die de medewerkers draaien. Gaat het vooral om het lezen van e-mail en het typen van teksten, of moeten er verschillende zware grafische applicaties tegelijk worden uitgevoerd? Dat maakt nogal een verschil bij de eisen die de klant aan de processor en de hoeveelheid RAM-geheugen moet stellen. Ook opslagruimte is nog altijd van belang: uit veiligheidsoverwegingen moeten documenten en andere bestanden misschien bij voorkeur op de tablet worden opgeslagen.

Batterijduur

Je klant wil het voordeel van een tablet maximaal benutten en dat betekent dat de medewerkers er bij voorkeur de hele dag mobiel mee kunnen werken zonder zich zorgen te hoeven maken over de batterij. Let hierbij op dat de daadwerkelijke batterijduur niet altijd overeenkomt met wat fabrikanten beweren. Online reviews helpen je hierbij.

Opties voor connectiviteit

Wifi en bluetooth zijn op iedere doorsnee-tablet te vinden. Het kan daarnaast zinvol zijn om een tablet te adviseren die de mogelijkheid biedt verbinding te maken met een mobiel datanetwerk (4G of 5G) om onderweg overal te kunnen werken. Ga ook na of het belangrijk is dat de tablet usb-poorten en microSD-kaartlezers heeft.

Beeldscherm

Hoe groter hoe beter? Dat geldt niet per se voor het beeldscherm van een zakelijke tablet. Een kleiner scherm kijkt minder prettig, maar maakt de tablet wel draagbaarder. Zitten de mobiele medewerkers een groot deel van de dag op dezelfde plek te werken, dan is een groot scherm met een hoge resolutie bijna een voorwaarde. Als de tablet wordt gebruikt door mensen die veel buiten werken, houd er dan rekening mee dat het scherm goed leesbaar is in zonlicht.

Mogelijkheden voor beheer

Zoals alle devices wil je klant ook de tablets efficiënt kunnen beheren om problemen op te lossen, updates door te voeren en te zorgen dat de apparaten altijd optimaal werken. Het is handig als je tablets te beheren zijn met de oplossing voor device management die al worden gebruikt voor de andere apparaten. Daarnaast is een goede ondersteuning van de fabrikant bij technische problemen belangrijk.

Aanschafprijs en kosten voor gebruik

Goedkoop kan in het geval van tablets zeker duurkoop zijn. Kijk daarom niet alleen naar de aanschafprijs, maar ook naar de kosten voor ondersteuning, reparaties, security-oplossingen en accessoires. Duurdere tablets met een langere levensduur kunnen uiteindelijk een lagere total cost of ownership (TCO) hebben dan goedkope exemplaren.

Conclusie: er valt wat te kiezen

Tablets die geschikt zijn voor consumenten zijn dat niet automatisch voor specifieke zakelijke doeleinden. Daarom loont het de moeite om een aantal specificaties die voor de medewerkers van je klant van belang zijn tegen het licht te houden. Denk aan zichtbaarheid van het scherm in de buitenlucht, extra stevigheid voor extreme (weers)omstandigheden of uitbreidingen en extra opties voor connectiviteit.

Zoekmachine Google bestaat 25 jaar. In die relatief korte tijd is de wereld mede dankzij Big Tech ingrijpend veranderd. Hoe kon Google uitgroeien tot de reus Alphabet van vandaag?

Zoals veel technologiebedrijven begon ook Google in een garage. Stanford studenten Larry Page en Sergey Brin runden eind jaren 90 een kleine startup die zich bezighield met het vinden van informatie op het alsmaar groeiende world wide web. Zij waren niet de enige. Wie op zoek was naar informatie maakte meestal gebruik van AltaVista of Lycos. Deze sites indexeerden de informatie op webpagina’s, zodat wie zocht naar een bepaald woord, alle pagina’s met dat woord te zien kreeg. Vervolgens was het een soort ‘hit or mis’ of de juiste informatie daar ook echt tussen stond.

PageRank

De reden dat Google vrij snel succesvol werd, was omdat mensen daadwerkelijk de pagina’s voorgeschoteld kregen waar ze naar op zoek waren. En de doorbraak die daarvoor zorgde was het indexeren op basis van relevantie. Eerst was dit nog vrij grof: hoe meer links naar een bepaalde pagina, hoe belangrijker de inhoud, was het basisidee. Het is duidelijk dat dit vrij gemakkelijk voor de gek te houden is. ‘Linkruil’ werd een van de belangrijkste wapens om hoger in de zoekresultaten van Google te komen. De ‘pagerank’ was de heilige graal van contentmakers.

Meest bezochte website

Inmiddels heeft Google veel meer in zijn mars, zoals specialisten in ‘Search Engine Optimalisation’ (SEO) maar al te goed weten. Het huidige algoritme van Google gebruikt veel meer dan alleen de ingaande en uitgaande links. Zelfs het optimaliseren van tekst met zoekwoorden is minder belangrijk geworden. Voor schrijvers en journalisten, zoals ook de redactie van ChannelConnect, is het fijn om te weten dat tegenwoordig ook de inhoud ertoe doet, en dat we niet meer (alleen) schrijven op zoekwoorden. Inmiddels loopt ruim 90 procent van alle zoekacties op het internet via Google. Het maakt van google.com de meest bezochte website ter wereld.

Het heeft het bedrijf geen windeieren gelegd. Google (waarvan het moederbedrijf Alphabet is gedoopt) is uitgegroeid tot een van de eerste bedrijven die we inmiddels betitelen als ‘Big Tech‘ en die ons dagelijkse leven verregaand bepalen. In dat rijtje horen ook Meta (Facebook, Instagram, Whatsapp), Amazon, Apple en (afhankelijk van wie je het vraagt) ook Microsoft.

Inmiddels is Google natuurlijk veel meer dan alleen de zoekmachine. Het is eigenaar van YouTube, heeft een e-mail service, Gmail, ook als onderdeel van een desktopsuite, WorkSpace. Daarnaast zijn er nog Google Maps en natuurlijk het Android besturingssysteem.

Google is een van de machtigste bedrijven binnen Big Tech. Als de de facto index voor het internet kunnen we eenvoudig niet om de zoekmachine heen. Wie video’s wil kijken, komt automatisch bij YouTube uit. Concurrentie is er nauwelijks. Datzelfde geldt trouwens voor Meta, dat met Facebook, Instagram en Whatsapp bijna net zoveel invloed heeft op het dagelijks leven als Google. Zo heeft Big Tech de maatschappij aardig in de greep.

Gespannen relatie met privacy

Bij alle activiteiten van Google staat nog steeds één ding voorop: het verzamelen van zoveel mogelijk data van gebruikers. Welke informatie wordt het meest gezocht? Welke video’s het meest bekeken? Welke routes leggen mensen af? En dat allemaal om zoveel mogelijk dwarsverbanden te kunnen leggen die moeten leiden tot gebruikersprofielen. Het bezorgt moederbedrijf Alphabet een winst van 60 miljard US dollar op een omzet van 283 miljard (2022) aan advertentie-inkomsten.

De wereld lijkt inmiddels wel deels wakker geschud. De bescherming van privacy krijgt op veel plekken meer aandacht en het lijkt erop dat techbedrijven niet meer ongemerkt hun gang kunnen blijven gaan. Helaas is de sociale mediaverslaving van de gemiddelde online consument nogal hardnekkig.

Google Bard

De toekomst van Alphabet ziet er rooskleurig uit. Zoeken zullen we altijd blijven doen op internet, en ook op het gebied van AI heeft het bedrijf goede papieren. Al was er behoorlijk wat paniek begin dit jaar toen er plotseling een bruikbare chatrobot live ging, nota bene van een startup waarvan nogal wat mensen afkomstig waren van Google. Inmiddels heeft het bedrijf een behoorlijke inhaalslag gemaakt. Aan het rijtje Gmail, Maps, YouTube, kunnen we inmiddels ook Bard toevoegen.

Wat betekent die afkorting?

Zo ongeveer iedere ICT-dienst kan als abonnement worden aangeboden. Liefst in goed bekkende afkortingen. Maar wat betekenen die? ChannelConnect biedt het uitgebreide overzicht van XaaS (Everything as a Service).

A – B – C – D – E – F – H – I – K – M – N – P – R – S – V – W – X

Dienstverlening op maat, die precies voldoet aan de behoeften van de klant. Dat is het idee achter alle …as a Service-letters. Bij het XaaS-model gaat het niet meer om een eenmalige koop, maar worden klanten abonnee op een specifieke dienst: betalen per maand, per jaar of naar gebruik.
Voor msp’s is het XaaS-model interessant omdat het een voorspelbare (en continue!) bron van inkomsten biedt. Het biedt ook meer flexibiliteit, omdat je als msp de oplossing kunt blijven aanpassen aan de wensen van de klant en de markt.

Is een cloudomgeving wel veilig? Is het altijd voordeliger dan on-premise? Kun je alles zomaar migreren? Veel organisaties die overstappen naar de cloud over­wegen, hebben nogal wat vragen, waarbij het antwoord vaak niet zomaar te ­geven is. We ontkrachten de grootste misverstanden over de cloud.

De overstap naar de cloud is een ingrijpende verandering voor organisaties. Het maakt de IT-organisatie flexibeler en het kan onder de streep voordelig uitpakken, maar de reis naar de cloud kan moeizaam en hobbelig zijn. Managed service providers kunnen hun toegevoegde waarde hierbij bewijzen door hun cloudexpertise in te zetten en hun klanten te wijzen op deze misverstanden.

1. Met SaaS zit je al in de cloud
2. De cloud is niet veilig
3. De cloud is altijd veiliger dan on-premise
4. De cloud kost IT’ers hun baan
5. Je moet in één keer over naar de cloud
6. Bij de cloud gaat het vooral om kostenbesparing
7. Workloads zijn eenvoudig naar de cloud te verplaatsen
8. Alle applicaties kunnen zonder problemen naar de cloud

Twee toonaangevende fabrikanten van laptops en andere endpoints, Fujitsu en Dynabook, verlaten de Europese markt. Is dat toeval of speelt er het nodige in de verkoop van computers?

Fujitsu en Dynabook hebben een indrukwekkende historie. Fujitsu vormde lange tijd de voortzetting van Siemens/Nixdorf, dat al vanaf het begin van het pc-tijdperk actief was. De laatste jaren werkte het Japanse Fujitsu voor de productie van laptops en pc’s samen met Lenovo. Dynabook ontstond in 2019 uit een samenwerking tussen Foxconn en Sharp, als voortzetting van de pc-divisie van de eveneens Japanse vendor Toshiba.

Garanties gegarandeerd

Waar Dynabook eerder dit jaar nogal abrupt stopte in Europa, daar gaat Fujitsu met de Client Computing Devices (CCD) nog tot april 2024 door. Belangrijke informatie voor partners is dat garanties op de apparatuur vanuit de leverancier volledig nagekomen worden. Tot vijf jaar na het vertrek uit Europa zullen reserve-onderdelen van Fujitsu-hardware beschikbaar blijven, zo verzekert de fabrikant in Duitse media.

Dat er met name in Duitsland veel aandacht is voor de stap van Fujitsu is niet verwonderlijk. Zoals gezegd zit de historie van de pc-activiteiten van Nixdorf en Siemens nog steeds in het DNA van het bedrijf. Daarnaast werden tot drie jaar geleden in de Zuid-Duitse stad Augsburg moederborden en computers geproduceerd. In 2020 werd de productie helemaal naar Azië verplaatst, aangevuld met een locatie voor eindmontage in Tsjechië.

Dalende markt

Die ontwikkeling was al een teken aan de wand, dat Fujitsu worstelde met deze divisie in Europa. Uit cijfers van IDC en Gartner blijkt sinds het eind van de pandemie dat de verkoop van devices als pc’s en notebooks vooral in Europa daalt.

Daar had ook Dynabook last van. De fabrikant, die zich nadrukkelijk richtte op het mkb-segment, is er niet in geslaagd om zich staande te houden in de snel dalende notebookmarkt. Ook de synergie die men hoopte te bereiken door de intensieve samenwerking met Foxconn en Sharp mocht niet baten. Bronnen in Duitsland melden dat service en ondersteuning beschikbaar blijven voor de bestaande klanten. Ook Dynabook geeft aan de garanties op de apparatuur te respecteren.

De verkoopdalingen die Gartner en IDC registreren zijn deels het gevolg van het beëindigen van de lockdowns: wie devices nodig had heeft ze tijdens de pandemie gekocht of via de werkgever ter beschikking gekregen. Dat zorgt voor verzadiging, vooral in Europa. Daarnaast zorgde de pandemie bij veel fabrikanten voor forse leveringsproblemen wat de hele supply chain lamlegde.

Uitdagingen voor fabrikanten

Maar er speelt meer, legt een bron met nauwe contacten bij HP Nederland uit. “Het hybride werken brengt met zich mee dat fabrikanten een breed en, op afstand, eenvoudig te beheren en monitoren portfolio moeten aanbieden, om het hybride werken te faciliteren. Met de security die juist nu nodig is op de endpoints.”

Daarnaast zien we breed de overstap naar pay-per-use en andere abonnementsvormen. Dat betekent niet alleen voor partners maar ook voor leveranciers een andere manier van werken. Tel je die veranderingen op bij een dalende markt, dan zal dat voor sommige merken een te grote uitdaging zijn,” legt onze bron uit. Zeker gezien de marktaandelen van Dynabook. Beide merken blijven in niet-Europese markten wel actief in dit segment.

Fujitsu zal zich in Europa gaan concentreren op wat het bedrijf noemt ‘platformgerelateerde datacentertechnologieeen’, wat neerkomt op met name server- en opslagtechnologie en on-premise infrastructuurdiensten.

De meeste voordelen die cloud computing biedt zijn terug te leiden naar het prijsmodel. Maar zeker de laatste tijd, met COVID vers in het geheugen, liggen onverwachte extra kosten en troebele tariefstellingen steeds vaker onder een vergrootglas. Onoverzichtelijke prijsstructuren in cloud computing zouden menig mkb doen terugverlangen naar de goede oude tijd.

Op 2 mei berichtte het Britse online techtijdschrift The Register hoe uit een enquête is gebleken dat klanten van SAP ontevreden zijn over de prijsmodellen van de clouddiensten bij de ERP-reus. Bijna de helft van de leden van DSAG, de Duitse gebruikersvereniging voor SAP, is ‘ontevreden tot zeer ontevreden’ over het prijsbeleid rond clouddiensten, mede ­ingegeven door een prijsverhoging op deze cloud­diensten. De meesten hebben de cloudoplossing van SAP al zo vervlochten met hun bedrijfsvoering, dat overstappen naar een concurrent niet realistisch is.

Dergelijke onvrede is niet verwonderlijk. Leveranciers hebben partners en klanten met ­succes kunnen wijzen op de voordelen van de cloud. Het idee van een abonnementenservice voor ICT-diensten is extra interessant voor mkb-bedrijven. Zij hoeven geen ­grote investeringen te doen in hardware om toegang te hebben tot diensten. Bovendien groeit (en krimpt) een cloudservice mee met de klantorganisatie.

Inzicht in prijsmodellen cloud

Daar zitten keerzijdes aan, en dat gaat verder dan eenzijdige prijs­verhogingen. Volgens een onderzoek dit voorjaar van SoftwareOne Holding wil 95 procent van de IT-managers meer zichtbaarheid en controle over de gemaakte kosten in de cloud. Organisaties weten niet altijd direct welke resources ze daadwerkelijk nodig hebben en waar ze kosten kunnen besparen. Dit gebrek aan inzicht zorgt voor inefficiënte inzet van clouddiensten en daarmee voor verspilde middelen. Dat voelen managers, net als de onvoorziene kosten. Om optimaal van de schaalbaarheid van de cloud te kunnen profiteren, moet je ook in staat zijn snel beslissingen te nemen. Als vervolgens blijkt dat het toevoegen van een extra gebruiker of het overzetten van een batch gegevens toch niet in het pakket zit, dan worden IT-managers terecht kribbig. ­Volgens het State of the Cloud Report van Flexera geeft 80 procent van de mkb-organisaties aan dat het beheren van de clouduitgaven hun belangrijkste uitdaging is.

Drie fundamenten van een goed prijsmodel

Prijsmodellen voor de cloud moeten dus overzichtelijk zijn, en het is aan partners om dat te bieden. Dat vraagt om te beginnen om een gedetailleerde kostenstructuur, die partners met hun klanten samen moeten gaan opstellen. Dit omvat onder meer een grondige analyse van verschillende kostencomponenten als rekenkracht, opslag, gegevensoverdracht en netwerk­infrastructuur. Dat zorgt voor transparantie, wat vervelende verrassingen helpt vermijden. Niet iedere klant is hetzelfde. ICT-aanbieders kunnen in samenwerking met hun clouddienstverleners op maat gemaakte pakketten creëren die aansluiten op de specifieke behoeften van mkb-klanten.

Door flexibele en schaalbare pakketten aan te bieden, kunnen mkb-klanten clouddiensten afstemmen op hun werkelijke vraag, zonder te betalen voor ongebruikte capaciteit. Een derde element is een voorspelbare tariefstructuur voor de cloud. Zelfs in het meest op maat opgezette ICT-dienstenpakket is het vaak niet mogelijk ieder scenario mee te ­nemen. Bovendien wordt het al snel een ingewikkeld geheel om door te spitten. Managers willen absoluut niet opnieuw door het papierwerk heen moeten ploegen als er weer een beslissing moet worden genomen. Verborgen kosten moeten worden vermeden en de facturering moet transparant zijn.

Afspraken zijn er om te herzien

Natuurlijk zijn partners ook gebonden aan afspraken met hun cloudprovider. Ergens is het vreemd dat een techniek die schaalbaarheid en flexibiliteit moet bieden qua afspraken juist inflexibel lijkt. Daarom is het belangrijk voor partners om regelmatig de prijsmodellen van de verschillende clouddienstverleners tegen het licht te houden. Alleen zo kunnen ze hun klanten voorzien van gedegen analyses en aanbevelingen op basis van hun specifieke behoeften.

Verder is het helemaal geen zonde om na een incident waarbij de kosten onverwacht zijn opgelopen aan de bel te trekken. Het laatste wat je wilt is herhaling, en je moet ook hard kunnen maken ­richting de klant dat het een incident is. Hetzelfde geldt overigens voor ongebruikte middelen: ­wanneer een klant minder gebruikt dan wordt afgenomen, dan lijkt dat op korte termijn misschien een ­goede deal. Op de lange termijn gaat het zich echter wreken als de klant hier niet van op de hoogte wordt gesteld. Organisaties kijken kritisch naar hun cloud computing, en dan vooral naar waarvoor ze betalen. De tijden dat je als partner een abonnement kunt aanbieden, liggen allang achter ons. Zeker voor mkb-bedrijven is een voorspelbaar, duidelijk en zelfs flexibel prijsmodel voor de cloud een groot goed.

Tijdens de Grotetafeldiscussie Datacenter & Cloud keken we met de deelnemers vooruit. Hoe zal een pas opgeleverd datacenter er over tien jaar uitzien? Eén conclusie is al duidelijk: AI en automatisering worden belang­rijker.

Google meldde onlangs dat het in enkele datacenters is overgegaan naar een systeem dat op basis van kunstmatige intelligentie de koeling van zijn datacenters beheert zonder tussenkomst van mensen. Het AI-systeem maakt elke vijf minuten een snapshot van duizenden sensoren van het hele datacenter. Het analyseert vervolgens hoe het energieverbruik van het datacenter verminderd kan worden. Een energiebesparing van gemiddeld 30% zou er al mee mogelijk zijn, en aan de instellingen van de AI-oplossing wordt nog steeds gewerkt, waardoor in de nabije toekomst verdere verbeteringen gerealiseerd kunnen worden.

Automatisering in het datacenter

Datacenters zijn cruciaal voor moderne bedrijven en consumenten. En de implementatie van infrastructuurautomatisering en kunstmatige intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol bij het optimaliseren van deze complexe omgevingen. De enorme en nog steeds sterk groeiende hoeveelheid data die we genereren is zonder intelligente systemen en automatisering niet meer te verwerken. Uit onderzoek van Gartner onder leidinggevenden op het gebied van Infrastructuur en Organisatie (I&O) zal in 2025 circa 70% van de organisaties automatisering voor de datacenter-infrastructuur geïmplementeerd hebben om te beschikken over de noodzakelijke flexibiliteit. Maar vooral ook om duurzaam, betrouwbaar en efficiënt in te ­spelen op de wensen van de klant. In 2021 bedroeg dit percentage nog slechts 20%.

Datacenter met AI gebruikt 30% minder energie

Automatisering speelt dus een steeds grotere rol. Dit gaat echter gepaard met een aanzienlijke verschuiving in de manier waarop datacenter-ondernemingen hun infrastructuur beheren en optimaliseren, stelt Gartner. Platform-as-a-Service (PaaS) en kant-en-klare on-premise software zijn twee verschillende benaderingen om infrastructuurautomatisering te realiseren. Deze automatisering biedt operationele efficiëntie en verbeterde productiviteit door routinetaken over te dragen aan slimme automatiseringsapplicaties. ­Volgens de eerdergenoemde jaarlijkse I&O-leidersenquête van Gartner beschouwt maar liefst 59% van de I&O-leiders het automatiseren van de datacenter­infrastructuur als belangrijkste activiteit om automatisering op toe te passen.

Het gemak van public cloud-technologie maakt remote en hybride werken niet alleen mogelijk, maar zorgt ook voor een hoge productiviteit. De risico’s van het gebruik van de cloud worden echter ook steeds zichtbaarder. Misconfiguraties van cloud-omgevingen kunnen tot ernstige beveiligingsproblemen leiden. 

Maar liefst 98,6% van de organisaties heeft te maken met zorgwekkende misconfiguraties van hun cloud-­omgeving. Zo heeft 68% van de organisaties externe gebruikers met admin-rechten in hun cloudomgeving, wat kan leiden tot uitdagingen met betrekking tot governance en een hoog risico op datalekken. Deze afwijkingen kunnen grote risico’s veroor­zaken voor data en infrastructuur. Dit blijkt uit het Cloud (In)Security-onderzoek van het ­ThreatLabz-team van security-specialist ­Zscaler.

Het onderzoeksteam van dit bedrijf noemt het percentage zorgwekkend, aangezien misconfiguraties de oorzaak bleken te zijn van het grootste deel van de cyber­aanvallen op public clouds. Cloud-misconfiguraties met betrekking tot openbare toegang tot ­storage-buckets, ­account-permissies, wachtwoordopslag en -beheer leidden al tot het uitlekken van ­miljarden gegevens. Uit eerder onderzoek van NetApp bleek al dat 38 procent van de ondervraagde Nederlandse IT’ers geen volledig inzicht heeft in waar gevoelige data in de cloud staan en hoe deze data zijn beveiligd. Met name het feit dat daarmee in veel gevallen onduidelijk is of en hoe de back-ups van data geregeld zijn, zorgt voor nog meer kwetsbaarheden en dataverlies.

Gecompromitteerde accounts

Afgezien van misconfiguraties en kwetsbaarheden, is een aanval bij 97,1% van de organisaties die toegangscontroles voor privileged gebruikers, waaronder vaak beheerders zijn, zonder multi-factor authentication (MFA) terug te herleiden naar gecompromitteerde accounts. Privileged toegang tot de cloud maakt het voor hackers mogelijk om verschillende vormen van detectie te omzeilen. En om aanvallen te lanceren. Toch limiteren veel organisaties de privileges en toegang nog niet.

Ransomware-controles

Daarnaast past 59,4% van de organisaties geen ransomware-controles toe voor ­cloudopslag, blijkt uit het Cloud (In)Security-onderzoek. Als het gaat om effectieve ransomware-controles valt te denken aan MFA Delete en versioning. Met Amazon S3 Versioning, bijvoorbeeld, kunnen meerdere object-varianten worden opgeslagen zodat wanneer een file aangepast wordt, per ongeluk of door een cybercrimineel, beide ­kopieën bewaard worden voor toekomstig herstel, vergelijking en verificatie.

Configureren is eigen verantwoordelijkheid

Deze cijfers laten zien dat er nog veel winst te behalen is bij het configureren en onderhouden van cloud-omgevingen. Hoewel de verantwoordelijkheid voor de cloud-omgeving wordt gedeeld met msp’s, is het correct configureren van deze omgevingen, inclusief de back-ups de verantwoordelijkheid van de organisatie zelf.

In onze rubriek ‘Het meest opvallende nieuws volgens…’ volgt een prominent in de markt een week lang intensief de berichtgeving in onze branche. Hij of zij selecteert een bericht dat opviel en geeft er een reactie op.

Deze week is het de beurt aan Richard Stassen, CEO van IT-detacheerder Neomax|Olgreen. Zijn oog viel op het onderzoek van Linden-IT, waaruit blijkt dat een derde van de Nederlandse organisaties zich weleens zorgen maakt over de impact van AI op hun werkzaamheden. In het artikel staat dat AI desondanks wordt omarmd, onder andere in de IT-sector, omdat medewerkers hiermee meer tijd overhouden voor complexere vraagstukken, wat hun werk leuker en uitdagender maakt. Hoewel Stassen het hiermee eens is, maakt hij de kanttekening dat AI deze impact niet overal heeft.

Minder impact

Hoewel AI in sommige sectoren absoluut grote impact heeft en de weg vrijmaakt voor medewerkers om zich op complexere werkzaamheden te storten, is dat niet in alle sectoren zo. Met name voor de interactieve kant van IT, ofwel gebruikersondersteuning, heeft AI maar tot op een bepaald niveau invloed. Natuurlijk is AI ook hier van betekenis voor het overnemen van repeterende of simpele taken. Maar de complexiteit van gebruikersondersteuning zit niet zozeer in deze taken, maar in het menselijke aspect. Techniek moet op een simpele manier vertaald worden naar de gebruiker om een oplossing voor problemen te bieden. Voor deze kern van gebruikersondersteuning – oftewel menselijke interactie – houdt de toepassing van AI op en maakt de mens (nog) het verschil.

Snijvlak van IT en emoties

AI is vooral van toepassing in de digitale wereld. Gebruikersondersteuning speelt zich echter ook grotendeels af in de analoge wereld. Het gaat vaak om livesituaties zoals een hack op bedrijfslaptops of cloudopslag die je tijdens een presentatie opeens in de steek laat. Dat is een heel ander speelveld dan de digitale wereld. In de wereld van de gebruikersondersteuning gaat het om complexe menselijke vraagstukken, die zich op het snijvlak van IT en emotie afspelen. Dit zijn vaak onvoorspelbare situaties met topprioriteit. Goed kunnen luisteren en gebruikers meenemen zijn hierbij cruciaal. Het staat of valt met vriendelijkheid, empathie, vertrouwen en geruststellen. Oftewel; gevoel, en dat bezit AI niet.

Voorkeur voor een mens

Dat blijkt uit de voorbeelden waarin geprobeerd wordt om AI in te zetten voor gebruikersondersteuning. Met online chatbots als bekendste voorbeeld. Hoe vaak kun je jouw probleem of vraag in z’n geheel afwikkelen met een chatbot? De meeste mensen komen vanzelf uit bij een mens. Én geven daar ook de voorkeur aan, blijkt uit onderzoek. Maar liefst zes op de tien eindbeslissers willen per se door een mens geholpen worden als ze een probleem ervaren met een dienst of product. Zeven op de tien zijn zelfs bereid hier langer op te wachten. Waarom? De helft voelt zich niet serieus genomen door een chatbot. Bovendien zien we in onze mkb-klantenkring nog steeds een grote vraag naar on site IT-support, waarbij mensen de mogelijkheid hebben om live geholpen te worden met IT-problemen. Dat AI op dit vlak nog geen voet aan de grond heeft, is wat mij betreft wel duidelijk.

Heilige graal?

AI heeft op een groot deel van werkend Nederland impact. Dat allerlei sectoren AI daarom omarmen, is logisch en iets om te stimuleren. Maar voor IT-gebruikersondersteuning is het geen heilige graal. Integendeel. De mens is per definitie complex en dat gaat AI niet vereenvoudigen. En laat het nu die mens zijn die een hoofdrol speelt in de interactieve kant van IT. Dat maakt dat AI de interactie met de mens, ofwel de kern van gebruikersondersteuning, nu niet en misschien wel nooit gaat vervangen. Geheel zonder impact is AI overigens ook niet op dit vakgebied. Het maakt dat we als mens meer tijd en aandacht krijgen voor elkaar. En dat lijkt me een welkome ontwikkeling.