Infinigate Group, value-add distributeur van cybersecurity, secure networks en secure cloud, lanceerde deze week in Kamerik (Utrecht) een vernieuwd merk, met een nieuw logo, slogan, kleuren en lettertype, die “zowel het erfgoed als de uitbreiding weerspiegelen en leiden naar een nieuw tijdperk.”

Raymond van Kasteel, Managing Director Infinigate Nederland (foto), nodigde een groot aantal vendoren en resellers uit voor de feestelijke presentatie. Minstens zo interessant was dat Stuart Wilson, Senior Research Director, EMEA Partnering Ecosystems bij IDC naar de locatie kwam om een visie te geven op distributie en de rol van partners in het ecosysteem. “Ook het mkb is zich nu bewust van de gevaren van cybercriminaliteit.”

Turbulente tijden

Wilson benoemt in zijn bijdrage eerst enkele actuele klanttrends die IDC herkent. “Wat we op dit moment zien is een enorme onzekerheid in de markt.” Vanuit het perspectief van de klant zijn er meerdere factoren die deze onzekerheid creëren: stimuleringsmaatregelen van de overheid, hindernissen in de supply chain, krapte op de arbeidsmarkt, inflatiedruk en de oorlog in Oekraïne. “IT-dienstverleners moeten klaar staan om hun klanten te helpen door deze turbulente tijden heen te navigeren.”

Eindgebruikers hebben meer dan ooit de focus op de optimalisatie van hun IT-uitgaven. “Klanten zijn daarbij niet op zoek naar een kortetermijnoplossing. Ze willen iets dat het probleem oplost, ze willen iets dat hen ROI oplevert, maar ze willen ook iets dat past bij hun langetermijnstrategie, hun langetermijnvisie en ambitie.” Organisaties zijn vooral op zoek naar veerkracht en flexibiliteit, stelt de researcher van IDC.

Investeringen in security

Volgens Wilson voorspelt nog steeds tweederde van alle eindgebruikersorganisaties een recessie in de loop van dit jaar. “Maar als we doorvragen, dan zien we dat de helft van hen zegt dat dit geen negatieve impact zal hebben op hun IT-budgetten. Dit is dus een vrij positieve situatie.” Dan kun je ook negatief zijn en zeggen dat toch 48% van de partijen die uitgaan van een recessie vermoedt dat dit gegeven een negatief effect heeft op het totale IT-budget, maar, stelt de Research Director van IDC. “Voor veel van die klanten geldt de verlaging van het budget slechts voor bepaalde onderdelen van de IT-stack.”

Investeringen in het voorkomen of oplossen van beveiligingsrisico’s zijn grotendeels immuun voor bezuinigingen, blijkt uit onderzoek van IDC. En dat geldt voor alle bedrijven, maar nog wel het meest voor het mkb, sinds die aan den lijve ondervinden dat ook zij een target zijn voor cybercriminelen.

Mkb onderkent belang cyberweerbaarheid

Meer dan de helft van alle organisaties ziet cyberweerbaarheid als een topprioriteit. En als gevolg daarvan verhoogt een op de twee het budget voor IT-beveiligingsactiviteiten. “En zelfs bij het mkb geldt dat. Als je weet dat de helft van hen ons meldt dat ze afgelopen jaar een toename van het aantal aanvallen hebben ervaren. En de rest ons vertelt dat het dreigingsniveau niet is gedaald in vergelijking met een jaar eerder.” Dit moet partners ertoe aanzetten om op de behoefte van deze klanten in te spelen en om samen met distributeurs als Infinigate en de vendoren de juiste proposities aan te bieden.

Vertrouwen in public cloud groeit

Cloud speelt daarbij een eigen rol, weet Wilson. “De cloud-acceptatie groeit nog steeds. En dat brengt met zich mee dat er behoefte is in de markt om de beveiliging te verbeteren.” De onderzoeker noemt de toename van hybride- en multi-cloudomgevingen als een van de redenen voor dit toegenomen securitybewustzijn. “Dit beeld kan echter ook veranderen. We zien bij eindgebruikers nu een snelle stijging van het vertrouwen in public cloud omgevingen.”

Sterker nog, uit IDC-onderzoek blijkt dat 70% van de eindgebruikersorganisaties inmiddels de public cloud daadwerkelijk als veiliger beschouwt dan een on prem-omgeving. “En het is echt essentieel voor partners om te begrijpen hoe klanten denken over beveiliging in hun hele technologie-stack.” Wilson realiseert zich daarbij dat de cloud vaak complex isvoor klanten. “Maar je hebt als partner de mogelijkheid om hen te helpen die complexiteit te overwinnen. Dit door middel van op maat gemaakte waarde-proposities.”

Evolutie bij partners

IDC kijkt al een aantal jaar naar de transformatie die in het partnerecosysteem speelt. Wilson: “Resellers moeten constant evolueren, constant veranderen. Het proces van digitale transformatie dat op klantniveau plaatsvindt, leidt tot veranderende klanteisen. Die zorgen ervoor dat de dienstverlening van partners verandert, en ook hun verdienmodellen.”

De digitale transformatie wordt volgens hem aangedreven door de acceptatie van nieuwe cloud-as-a-service-mogelijkheden. “Die modellen veranderen de verwachtingen van klanten, niet alleen van wat ze kopen, maar ook van hoe ze het kopen, hoe ze het consumeren en hoe partners hen kunnen helpen bij het optimaliseren van de omgeving.”

Partners spelen in op krappe arbeidsmarkt

Wat IDC ook ziet, is dat partners op specifieke gebieden personeel aannemen om die expertise in hun organisatie te krijgen. “Dit vanwege de specifieke specialisaties waar veel vraag naar is. En vooral omdat hun klanten, en zeker de kleinere bedrijven, die rollen niet meer kunnen invullen in de eigen organisatie.” Uitbesteding van IT-taken is dan noodzakelijk. “En daarvoor kunnen ze bij de partners terecht.” Ook hier speelt distributie, zoals Infinity die verzorgt, een rol. “Bijvoorbeeld bij het delen van expertise en trainingen aan de partners.”

Partners werken samen

In het verleden verzorgde één partner complete implementaties. En na de uitrol kon die de systemen beheren en het geheel continu upgraden, updaten en optimaliseren. Wilson: “Tegenwoordig zien we dat meerdere partners elk hun eigen rol invullen. Dit nieuwe ecosysteemmodel creëert soms uitdagingen, maar zorgt vaak ook voor echte kansen voor partners en distributeurs. Waar ga jij je op focussen? Wat is jouw rol? Hoe ga je daar de beste aanbieder in worden? Hoe ga je samenwerken met andere partners om de oplossing te voltooien, om het aanbod voor de klanten compleet te maken?” Dat zijn volgens de researcher vragen die nu spelen.

“Waarde van distributie neemt toe”

De visie van IDC is dat de waarde van distributie in de markt nog steeds toeneemt, maar dat die waarde gekoppeld is aan verschillende activiteiten en rollen. Distributeurs zorgen voor waardedistributie in het ecosysteem, meent Wilson. “De rol van distributie is om efficiëntie in modellen te brengen en complexiteit te verminderen. En voor partners die op distributie leunen en van die schaal profiteren, stelt de expertise dienstverleners in staat om hun eigen innovatie te versnellen. En ook om relevant te blijven voor hun klanten.”

De telecommarkt verandert snel en innoveert constant. De cloud maakt services mogelijk, personeelstekort maakt plug-and-play diensten zelfs noodzakelijk. Hoe spelen partners daarop in? De innovaties hebben impact op het kanaal, en zeker op de mkb-eindklant. Om dat te bespreken organiseerde ChannelConnect een Grotetafelgesprek met prominenten uit de sector.

Tijdens het gesprek spraken de deelnemers onder meer over de toekomst van UC, de steeds groter wordende rol van security en privacy en het belang van partners. In de komende editie van ChannelConnect, die op 11 mei verschijnt, vind je een uitgebreid verslag van het Grotetafelgesprek.

Deelnemers Grotetafelgesprek Unified Communication Dossier 2023:

  • Kees van der Borst, Director bij MachCloud
  • Remco Tesselaar, Strategic Alliance Manager Benelux & Nordics van EPOS
  • Ralph Vriens, Partnermanager bij Xelion
  • Jeroen Mulder, Manager Productmanagement bij Dstny
  • Wilco van Dijk, Channel Development bij NEC UNIVERGE BLUE
  • Rob Roode, Marketing en R&D bij Pegamento

 

De kwantumcomputer (ook wel ‘quantumcomputer’) gaat de wereld binnen een aantal jaren grondig veranderen. Dat belooft een aantal heel mooie toepassingen, maar er zijn ook zorgen. Zo is de bestaande encryptie een eitje om te kraken met de rekenkracht van de kwantumcomputer. Voor mkb-bedrijven nu nog een ver-van-mijn-bed-show, maar voor msp’s een reden om zich extra te profileren op het gebied van security.

Wat is een kwantumcomputer?
Encryptie kraken
Kwantumencryptie
Stappenplan

Kwantumcomputing is nog volop in ontwikkeling. Grote bedrijven als Apple, Google en Amazon zijn al er jaren mee bezig. Op dit moment is de technologie nog niet erg betrouwbaar en zijn er nog geen kant-en-klare kwantumcomputers, maar zeker is dat deze zeer krachtige computers er binnen een aantal jaren zullen zijn.

Wat is een kwantumcomputer?

Kwantumcomputing werkt met zogeheten qubits. Dat zijn eenheden die je kunt vergelijken met een gewone bit. Het grote verschil is dat een qubit, in tegenstelling tot een bit, niet alleen de waard 0 of 1 kan hebben, maar ook beide waarden tegelijk. Daardoor kunnen kwantumcomputers een enorm aantal berekeningen tegelijk uitvoeren. Met het aantal qubits groeit de hoeveelheid data die een kwantumcomputer kan verwerken exponentieel.

Momenteel kunnen we in een computer zo’n 2.000 qubits kwijt. Maar volgens kenners is het een kwestie van tijd voordat bedrijven een universele kwantumcomputer kunnen bouwen, waarbij sprake is van 10.000 qubits.

Encryptie kraken

Als zo’n krachtige universele kwantumcomputer er daadwerkelijk is, zal die met zijn enorme rekenkracht veel ingewikkeldere berekeningen kunnen maken dan de krachtigste computers dat nu kunnen. Zo kan een kwantumcomputer enorme hoeveelheden data analyseren, wat bijvoorbeeld voor grote doorbraken in de wetenschap kan zorgen. Ook bij de beveiliging van data kan kwantumcomputing van pas komen: dankzij de rekenkracht kan het data op een extreem veilige manier versleutelen.

Kwamtumcomputer detailopname: ons beeld van een ‘computer’ gaat behoorlijk veranderen.

Helaas heeft dat verhaal ook een keerzijde. Met deze rekenkracht is het ook mogelijk om alle nu bestaande encryptie te kraken. Dat betekent dat ieder digitaal geheim op straat kan komen te liggen. De rekenkracht van computers is nu te beperkt om de sterkste encryptie te kunnen kraken. Met superieure kwantumtechnologie wordt dat anders.

Kwantumencryptie

Om staats- en bedrijfsgeheimen ook in de toekomst geheim te houden, moeten organisaties nu al nadenken over encryptietechnieken die niet te kraken zijn door een kwantumcomputer. Het goede nieuws is dat experts daar al volop mee bezig zijn.
Er zijn verschillende manieren om dit te bereiken.

  • Quantum Key Distribution (QKD). Hierbij wordt een cryptografisch protocol toegepast dat elementen van kwantummechanica gebruikt. Twee partijen produceren een willekeurige geheime sleutel die alleen zij kennen om data te beveiligen. Een derde partij die probeert de sleutel te bemachtigen, kan direct worden gedetecteerd. Dit kan doordat er waarneembare afwijkingen ontstaan wanneer een derde partij probeert in te breken op de communicatielijn. Zodra er afwijkingen worden gevonden, wordt de communicatie onmiddellijk afgebroken. Dat moet QKD extreem veilig maken.
  • PQC (Post Quantum Cryptography). Dit zijn encryptie-algoritmen waarvan wordt aangenomen dat ze een aanval door een kwantumcomputer kunnen weerstaan.

Het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology (NIST) werkt aan deze technologie. Vorig jaar werd echter bekend dat een van de vier encryptie-algoritmen die voor deze standaard waren geselecteerd is gekraakt. Het is nu de vraag hoe het de andere drie algoritmes vergaat.

Experts denken dat een combinatie van deze twee beveiligingsmethodes een oplossing kan bieden voor het beschermen van gevoelige informatie. Post-kwantum-cryptomethodes worden al gebruikt en dat zal de komende tijd toenemen. Het is nu nog lastig te zeggen of deze encryptie-algoritmes ook in de toekomst veilig genoeg zijn. Expertise op het gebied van security is alleen al vanwege deze dreiging belangrijker dan ooit.

Stappenplan

Ook al is de kwantumcomputer nog ver weg, ook mkb-bedrijven moeten nadenken hoe ze hun data delen en beschermen. Dat begint bij het in kaart brengen welke informatie absoluut niet mag lekken en hoe groot de risico’s zijn. Quantum Delta Nederland heeft, in samenwerking met Platform voor de InformatieSamenleving, de Exploratory Quantum Technology Assessment (EQTA) gelanceerd. Dit is een praktisch stappenplan waarmee organisaties de impact van kwantumtechnologie kunnen verkennen.

Een logo, een fantasiewezen, een willekeurig tafereel in de stijl van Van Gogh… In een paar seconden kunnen DALL.E 2 en andere AI-tools het genereren. Dat kan ook voor jouw klanten in het mkb interessant zijn. De kwaliteit van de afbeeldingen wordt steeds beter, met alle mogelijkheden én problemen van dien. Waar moet je op letten en wat adviseer je je mkb-klant?

DALL.E 2 en andere tools
Hoe zit het met auteursrecht?
Pas op voor fake beelden

Al een paar maanden voordat ChatGPT verscheen, maakte de wereld kennis met een aantal sites die compleet nieuwe afbeeldingen genereren op basis van een – korte of uiterst gedetailleerde – beschrijving. Bijvoorbeeld een astronaut die sushi eet op het strand in de stijl van Vermeer of een foto van een vrolijk kijkende hond. De laatste maanden zijn de tools sterk verbeterd en zijn er allerlei platformen bijgekomen. Plaatjes die zijn gegenereerd door AI zijn nu serieus te gebruiken en soms niet meer van ‘echt’ te onderscheiden.

Integratie in software

Op dit moment zijn er drie bekende losse tools voor het genereren van afbeeldingen, waarvan DALL.E 2 het meest bekend is. Maar de verwachting is dat de komende tijd steeds meer fabrikanten dit soort functionaliteit in hun producten zullen verwerken. Zo biedt het online designplatform Canva nu ook de mogelijkheid om op basis van tekst een logo of een andere afbeelding te genereren. Adobe heeft AI-generator Firefly geïntroduceerd, een service die nu in beta beschikbaar is en die ongetwijfeld in de Creative Cloud-suite wordt geïntegreerd.

Van wie is het auteursrecht?

Volgens Adove zijn de afbeeldingen die Firefly genereert getraind op honderden miljoenen afbeeldingen met licentie in Adobe Stock, plus afbeeldingen met een open licentie en plaatjes waarvan de licentie is verlopen. Adobe meent dat het hiermee geen afbeeldingen genereert die inbreuk doen op de rechten van makers. En dat auteursrecht lijkt op dit moment wel het grootste probleem met door AI gegenereerde beelden. Alle tools maken gebruik van grote aantallen afbeeldingen als trainingsmateriaal. Die afbeeldingen zijn in de meeste gevallen op internet geplaatst door makers die daar het auteursrecht op hebben. Er ontstaat nu dan ook een discussie in hoeverre AI-beelden  vrij van auteursrecht zijn. Een aantal makers (kunstenaars, fotografen, designers) heeft zich al duidelijk laten horen en verzet zich tegen het gebruik van dit soort tools.

Nepnieuws en deep fake

Een ander probleem kan zijn dat deze tools steeds realistischere afbeeldingen maken, wat kan leiden tot levensechte nep-afbeeldingen van bekende personen of situaties. Die kunnen voor verwarring zorgen en mensen op een verkeerde manier beïnvloeden. De meeste tools hebben hier wel oplossingen voor, bijvoorbeeld door het genereren van beeld van bekende personen niet toe te staan of expres onrealistisch te maken. Dat is extra belangrijk naarmate de output van deze tools steeds minder goed van oorspronkelijke afbeeldingen te onderscheiden is. Vaak is nu nog aan de handen (zes vingers is geen uitzondering) of gezichtsuitdrukkingen zien dat een afbeelding niet origineel is, maar de AI-modellen worden met de dag beter.

Oppassen met implementatie en gebruik

AI-beelden kunnen een mooie oplossing zijn om tegen lage kosten unieke beelden te genereren, bijvoorbeeld voor websites of in op maat gemaakte (cloud)toepassingen. Dat kan een uitkomst zijn voor veel mkb-bedrijven. Maar op dit moment lijkt het vooral nog even oppassen met het gebruik van AI hiervoor. De kwestie met auteursrechten zal nog moeten uitkristalliseren en er moeten voldoende waarborgen komen om nepnieuws en deepfakes tegen te gaan.

ICT is op kantoor een eerste levensbehoefte. Als het internet niet werkt of de printer vastloopt, heeft dat direct invloed op de productiviteit. Maar er zijn ook sluimerende ICT-problemen die uiteindelijk minstens zo vervelend zijn. Wat zijn de meest voorkomende ICT-problemen en wat kun je als msp doen om je klanten weer up & running te krijgen?

1. Internet werkt niet

Iedereen kent de frustratie van een uitvallende internetverbinding. Plotseling kunnen medewerkers een groot deel van hun werk niet meer doen en het resetten van de apparatuur biedt geen soelaas. Dit probleem kent allerlei varianten: van een signaal dat compleet wegvalt tot langzaam of labiel internet. Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor het wegvallen van de verbinding. Soms is er een externe oorzaak, zoals graafwerkzaamheden, maar meestal is er een probleem met wifi-accesspoints, firewalls, switches of andere netwerkapparatuur. Je kunt je klant helpen door het complete bedrijfspand in kaart te brengen en de wifi-sterkte op iedere locatie te meten en de dekking in het hele bedrijfspand te verbeteren. Help je klant daarnaast met het up-to-date houden van de hardware en vervang deze op tijd.

2. De computer of printer werkt niet naar behoren

Computers die vastlopen of steeds trager functioneren of een printer die het plotseling niet doet, vroeger was het een van de meest voorkomende ICT-problemen. Het komt nu minder vaak voor dan jaren geleden maar evengoed gebeurt het nog wel eens, met alle frustratie van dien. Vaak kan de interne ICT-beheerder het oplossen, maar externe support kan een bedrijf tijd – en uiteindelijk geld – besparen. Als msp kun je net die support bieden die intern niet beschikbaar is, inclusief analyse van het probleem en de oplossing of vervanging van apparatuur als dat echt nodig is.

3. De helpdesk is onbereikbaar

Dat mensen vaak liever uren van hun tijd besteden om een probleem zelf op te lossen dan de helpdesk te bellen, zegt genoeg. Helpdesks hebben niet bepaald de reputatie dat ze zaken snel en adequaat oplossen. Een professionele servicedesk die altijd bereikbaar is, is dan ook hard nodig. Bij voorkeur hebben bedrijven bij zo’n servicedesk een vaste contactpersoon of een eigen team met kennis van ICT én van de klant.

4. Niemand weet hoe het met de security is gesteld

Iedereen is zich inmiddels bewust van de risico’s op ransomware, malware, phishing en andere vormen van cyberaanvallen. Toch hebben veel mkb-bedrijven hun security nog niet goed op orde of, nog erger, weten ze niet precies hoe de zaken ervoor staan. Goede security begint met het regelmatig updaten van alle software, netwerkapparatuur en mobiele devices. Daarnaast is het cruciaal om alle endpoints te beveiligen, antivirus- en antimalware-software te gebruiken en te updaten en meerfactor-authenticatie verplicht te stellen. Ook bewustwording van medewerkers op het gebied van security is een taak waar je als msp je klanten bij kunt helpen.

5. ICT-afdeling loopt achter de feiten aan

Cloud, security, data, wet- en regelgeving… Met de enorme snelheid waarmee het ICT-landschap zich ontwikkelt, kan het lastig zijn om alles bij te houden, en dat geldt zeker voor de (vaak enige) ICT-beheerder van een mkb-bedrijf. Als msp heb je actuele ICT-kennis die je klant mist en kun je zorgen dat je klant ook up-to-date blijft. Bijvoorbeeld door orde te scheppen in het grote aanbod van certificaten en trainingen en door zelf trainingen aan te bieden.

6. We hebben geen back-up gedraaid en zijn gegevens kwijt

Een van de meest voorkomende ICT-problemen is het kwijtraken van data en documenten. Een adequaat back-up en herstelproces is voor iedere mkb-onderneming bittere noodzaak. Dat is de enige manier om het verlies van gegevens te voorkomen en de continuïteit van het bedrijf te waarborgen. Als msp kun je je klanten helpen bij het opzetten van een back-up- en herstelplan dat past bij de specifieke behoeften van je klant. Het testen van het herstelproces is daar een niet te verwaarlozen onderdeel van. Het is essentieel om de data op verschillende fysieke locaties op te slaan in goed beveiligde en gecertificeerde datacenters.

7. We zijn te veel tijd kwijt aan onze ICT

Een msp is de ideale oplossing voor mkb-bedrijven die hun ICT-beheer niet meer in eigen hand willen of kunnen houden. Zo houden de bedrijven hun handen vrij voor het dagelijkse werk. Als ze alsnog te veel tijd kwijt zijn met hun ICT-taken, zul je als msp een tandje bij moeten zetten. Je biedt echt toegevoegde waarde door goede afspraken te maken en die ook na te komen, maar ook door zo veel mogelijk ICT-taken te automatiseren, bijvoorbeeld het instellen van een nieuwe werkplek inclusief de juiste toegang tot bestanden, data en randapparatuur.

We publiceerden als eens een column over ‘de dag van’. Van de ‘Dag van de douane’ tot ‘Dag van de croissant’. Maar de jaarlijkse Wereld Backup Dag, die vandaag voor de 12de keer op de agenda staat is écht belangrijk. Sterker nog: het moet zeker voor mkb-ondernemingen eigenlijk elke dag backup dag zijn. Dat biedt mooie kansen voor msp’s.

Het benadrukken van het belang van backups voor mkb-ondernemingen is niet zonder reden. Het leiden van een onderneming kost veel tijd die niet naar acquisitie of de klanten gaat. Een backup vraagt niet uit zichzelf om aandacht. Pas na een incident blijkt de waarde ervan. Daarnaast bestaat nog steeds (ten onrechte) het beeld bij veel mkb’ers dat cybercriminelen zich alleen op de grote enterprises richten. Als dat ooit al zo was, is dat dreigingsniveau inmiddels veranderd.

Doordat ransomware als BlackCat ‘as a service’ wordt aangeboden, kunnen criminelen grootschalig en goedkoop hun aanvallen op bedrijven loslaten. Ongeacht de bedrijfsomvang van het slachtoffer. Terecht dus dat we jaarlijks op 31 maart met Wereld Backup Dag stilstaan bij het belang van reservekopieën.

Backup ook belangrijk voor compliancy

Een backup is echter niet alleen van belang bij een cybersecurity-incident. Ook medewerkers kunnen (per ongeluk) bestanden wissen. En tot slot moet een reservekopie, als grote dataverzameling, zelf ook veilig zijn om datalekken te voorkomen. Nu beschikt het gemiddelde mkb-bedrijf niet over een (grote) IT-staf. Vaak besteden deze ondernemingen hun IT en Telecom uit aan een msp. Die moet zijn klant ook bijstaan en adviseren als het om de backup-strategie gaat. En daarbij niet alleen over de technische oplossing praten. De backup zal immers de aanvallen niet stoppen, maar het dient als verzekering voor de periode ná het security-incident. De msp kan een belangrijke rol spelen bij het opstellen van een Business Continuity en Data Recovery plan. Dat plan wordt opgestart zodra een bedrijf merkt dat cybercriminelen ‘binnen’ zijn.

Ook mkb continu aangevallen

Uit een Barracuda-onderzoek blijkt dat 87 procent van de bedrijven in de Benelux vorig jaar het slachtoffer was van een ransomware-aanval. Ruim de helft (55%) van alle getroffen bedrijven overkwam dat zelfs twee keer of vaker. En daar waren ook kleinere bedrijven bij. 39% van de getroffen ondernemingen besloot het geëiste losgeldbedrag te betalen. Dit, om weer toegang te krijgen tot hun data. Van de slachtoffers die éénmaal werden getroffen betaalde zelfs 45%. Voor deze bedrijven was het overmaken van Bitcoins de enige manier om hun data terug te krijgen, omdat een adequate back-up ontbrak. Of omdat de aanvallers toegang hadden tot back-ups en die konden manipuleren.

Hoe beschermt een msp de mkb-klant tegen dataverlies? 9 tips

Als een klant de backups aan zijn MSP toevertrouwt, dan komen er wel wat verantwoordelijkheden en uitdagingen op die IT-dienstverlener af. We geven negen tips om het verzorgen van backups door de partner eenvoudiger maken.

1. Backup álles. Altijd

Maak backups van alles. Dus niet alleen van de zakelijke data, of mail, of de personeelsadministratie. Storage was nog nooit zo goedkoop, dus er is geen reden zaken niet op te nemen in een reservekopie. Met een volledige systeem backup kan de msp de IT-omgeving van de klant vlot en in haar geheel herstellen na een incident.

2. Maak vaak backups

Dit is misschien wel de belangrijkste tip. De slechtste back-up is de back-up die je niet maakte voor de klant. Zeker als je ervoor zorgt dat back-ups van de klantomgeving volledig geautomatiseerd verlopen heb je er als MSP geen omkijken naar en kun je de klant het vertrouwen ‘verkopen’ dat de back-ups altijd actueel zijn.

3. Isoleer de backup

Dit advies klinkt beslist als een open deur, maar nog steeds is de backup-omgeving bij veel bedrijven volledig geïntegreerd in het bedrijfsnetwerk. Containeriseer de backups van elke individuele klant los van elkaar. En vooral ook los van het eigen msp-netwerk.

De msp is voor criminelen de brug naar veel netwerken

Zorg er dus voor dat malware niet een keten aan backups kan infecteren. De msp zelf is immers als dienstverlener voor meerdere klanten een ideaal target en brug naar een groot aantal IT-omgevingen.

4. Security first

Moet de msp roomser zijn dan de Paus? Als het om de eigen security gaat wel. Zorg ervoor dat ook op de backup server anti-malware software draait. Dat juist ook de eigen servers altijd gepatcht zijn. Gebruik een VPN bij alles wat je doet. Dus ook bij het remote beheren van de klantomgeving. Remote access tot de backup omgeving(en) zal voor de msp immers bijna altijd de standaard werkwijze zijn. Bescherm die verbinding optimaal.

5. Bewaak de toegang tot de backup

Voorkom dat te veel gebruikers toegang hebben tot de backups. Met andere woorden: één specialist heeft toegang en heeft zelf twee fysieke reservekopieën voor het geval van ziekte of vakantie. Die vervangers krijgen normaal gesproken rechten voor een korte periode, dus bijvoorbeeld een maand. Daarna kan die natuurlijk verlengd worden. Zorg er wel voor dat je zelf en de geautoriseerde gebruiker een dwingende herinnering krijgt na die ingestelde periode. Op deze manier weet je zeker dat bij vertrek van een medewerker de autorisatie niet (lang) blijft bestaan.

Hoe meer mensen toegang hebben tot backupsoftware, hoe groter het risico dat aanvallers inloggegevens kunnen buitmaken. Laat medewerkers (en dat ben je zelf ook) niet zelf wachtwoorden creëren, maar gebruik daar een passwordmanager voor. En ‘gehoorzaam’ die applicatie als die meldt dat de wachtwoorden moeten worden aangepast.

6. Vergeet encryptie niet

We zijn nog niet klaar met het onderwerp security. Logisch, want een backup haal je van stal na een security-incident. Stuur er bij de klant op aan altijd encryptie te gebruiken op het endpoint. (Net als een VPN, overigens) En dat endpoint is in het ideale geval ook het mobiele device! “Dan wordt mijn systeem zo traag,” is geen excuus. En overigens ook niet waar voor normaal kantoorwerk.

7. Houd brandoefeningen

Loeiende brandalarmen, nerveuze BHV’ers, allemaal naar buiten in de regen zonder de lift te gebruiken. De jaarlijkse brand- of ontruimingsoefening vindt weer plaats. ‘Organiseer’ dat ook als dienstverlener. Uiteraard voor de eigen organisatie maar ook voor de klant. Doe dat laatste overigens wel in overleg.

Als het backup- en herstelproces niet wordt getest, mag je er niet van uitgaan dat het ook werkt na een incident. Maar dat is niet alles. Richting de klant moet je als msp niet alleen de ‘technische’ back-up bij de klant testen, maar ook het Business Continuity en Disaster Recovery Plan (BCDR). Wie doet wat na een incident? Hoe communiceren medewerkers met elkaar?

Is Business Continuity te gebruiken als alles down is?

Waar is dat continuity-plan eigenlijk opgeslagen – kun je daar wel bij als alles down is?
Hoe bereik je overigens, nu we vaak hybride werken, medewerkers die niet op kantoor zijn, terwijl je direct na een incident niet wilt dat het netwerk nog gebruikt wordt om verdere verspreiding van de malware te voorkomen? Loop het hele plan dus door.

8. Hanteer de 3-2-1-regel. (Ook zelf!)

Het is een oude wet in het land van de backups: de 3-2-1 regel. Of eigenlijk de 1-3-2-1 regel, want het begint met één origineel. Daarvan zijn drie reservekopieën, namelijk een primaire en snel te restoren backup en twee kopieën. Bewaar die kopieën op twee verschillende soorten media of apparaten. Eén reservekopie moet je offline en op een andere locatie bewaren, is de oude regel. Offline klinkt verrassend in tijden van dataexplosie en cloud, maar voor een gemiddelde mkb-onderneming hoeft de offline opslag niet extreem snel te zijn. Over die differentiatie komen we nog terug als we het hebben over de keuze voor cloud- of on-premise opslag.

9. Overweeg ‘immutable’ opslag voor de back-ups

Deze vorm van opslag is relatief nieuw. Het geeft invulling aan een groot deel van de bovenstaande tips. En verdient daarom een eigen hoofdstuk.

Immutable storage geeft rust

Het principe achter immutable storage is dat gegevens door niemand kunnen worden gewijzigd, gemanipuleerd of verwijderd. Dus ook niet als daar noodzaak toe zou bestaan. Zodra immutable storage voor een bepaalde tijd is ingesteld, blijven gegevens in hun oorspronkelijke vorm totdat de tijdsperiode is verstreken. Gedurende die tijd blijven de data onaangetast en niemand kan ze verwijderen van de plek waar ze zijn opgeslagen. Dit heeft drie voordelen.

  • Bescherming tegen ransomware en andere cyberaanvallen. De onveranderlijkheid zorgt ervoor dat primaire gegevens en backups niet kunnen worden versleuteld of gewijzigd. Dit maakt ze ongevoelig voor cybercriminelen. Die hebben het steeds vaker gemunt op de backups van een organisatie.
  • Immutable storage voorkomt soms ook interne kwaadaardige dreigingen. Denk aan de ontevreden of ontslagen werknemer die beveiligde bestanden probeert te verwijderen. Of te wijzigen.
  • Deze techniek verkleint ook de kans dat gebruikers per ongeluk bestanden van de backup veranderen.

Backup in de cloud, of on-premise?

Het werken met en in een hybride cloud-omgeving komt steeds vaker voor. Wat betekent die ontwikkeling voor de manier waarop we het maken van backups organiseren? Zoals vaker bij de cloud- en on-premise discussie is ook hierbij de naleving van de regelgeving en het risicobeheer belangrijk. Wie backups naar de cloud maakt, moeten soms weten waar die cloud zich bevindt.

Gebruik van de cloud voor back-up heeft ook een effect op de kosten. Opslag in de cloud is goedkoop, het terughalen van data uit de cloud naar on-premise is vaak een stuk duurder. Het herstellen van complete omgevingen vanuit de cloud kan beduidend langer duren dan als de data on-premise staan. In de praktijk blijkt dat bedrijven na een aanval vooral relatief recente data snel moeten herstellen. Zorg dat die on-premise staan. De cloud biedt dan een goede oplossing voor de meer historische data.

Business Continuity en Disaster Recovery (BCDR)

Tot nu toe ging het in dit artikel vooral over techniek. Een goed securitybeleid behelst meer dan de tools. Er is een plan nodig voor de eerste dagen na een aanval, het Business Continuity en Disaster Recovery plan, we noemde het al. Het doel van zo’n plan is de tijd tussen de downtime en de heropstart van de business zo kort mogelijk te houden. De msp kan daarbij een adviserende rol pakken. Daarvoor is het op de eerste plaats belangrijk de business van de eindklant goed te kennen. Hier is de ‘traditionele’ msp wellicht in het voordeel van de ‘pure’ mssp. Het gaat bij dit plan namelijk niet om IT, maar om een business project.

Het klinkt wellicht raar, maar de kern is te achterhalen wat nu echt de kritische apps zijn. In een artikel over een ransomware-aanval die succesvol (en zonder te betalen) werd opgelost bleek dat die analyse niet eenvoudig is. De HR-manager meldde zich al snel omdat ze niet meer bij de opgeslagen cv’s kon. Toen de CFO echter meldde dat zijn afdeling geen facturen meer kon verzenden kreeg dat voorrang. Wat bleek: in beide bleek de mailserver de kritische applicatie. Het is vaak duidelijk wat de kroonjuwelen van een onderneming zijn. Maar die kroonjuwelen hebben vaak applicaties ‘nodig’ om hun rol te kunnen spelen.

Conclusie

De backup is en blijft de beste remedie tegen onheil. Die reservekopie moet dan wel op orde zijn. Met een actuele afspiegeling van de data en zelf ook goed beveiligd. Bedrijven betalen helaas regelmatig om na een ransomware-aanval weer in de lucht te komen. Of zijn geld kwijt aan de boete na een datalek. Een goede backup-strategie kan dat voorkomen. Niemand praat graag over een autoverzekering, maar ja, het is verplicht. Backups zijn niet verplicht, maar de kans dat die voorzorg nuttig blijkt is groot. Zorg er als msp dus voor dat het voor de eigen organisatie en vooral voor de klant elke dag backup dag is.

Meer over beveiliging? Het volgende magazine gaat onder andere over Cyber- en Datasecurity.

Na alle aandacht voor AI en met name ChatGPT, klinkt er plotseling een tegengeluid. Een open brief, ondertekend door inmiddels ruim 1300 mensen uit de techwereld, roept op tot bezinning en een pauze in de ontwikkeling van AI-toepassingen.

Onder de open brief staan opvallende namen. Meteen onder twee prominente geleerden op het gebied van kunstmatige intelligentie prijkt die van Elon Musk, gevolgd door Steve Wozniak, een van de oprichters van Apple. Andere prominente ondertekenaars zijn Evan Sharp, oprichter van Pinterest, en historicus en schrijver Yuval Noah Harari. Veel mensen uit de AI-industrie zelf hebben de brief onderschreven. Opvallende afwezige is de topman van OpenAI, Sam Altman. Volgens sommige nieuwsbronnen stond zijn naam er eerst wel onder en is die later verwijderd.

Belangrijkste punt van de schrijvers is dat AI nu op een punt is aangekomen dat er een groot risico is dat de wereld wordt overspoeld met desinformatie. Vorige week nog verschenen op Twitter beelden van de zogenaamde arrestatie van Donald Trump, gemaakt en geplaatst door Eliot Higgins, oprichter van het onderzoeksplatform Bellingcat, mét vermelding dat het nep was. Zoals verwacht ging internet direct aan de haal hiermee, zodat het grootste deel van de mensen die de foto’s onder ogen kwamen, geen idee hadden dat het om fake nieuws ging.

Aantal gebruikers geëxplodeerd

Tekst en beeld (én video!) kunnen straks nog maar met heel grote moeite worden gekenmerkt als authentiek. Dat was natuurlijk al enkele jaren zo, maar met de lancering van ChatGPT is de belangstelling voor en het gebruik van AI exponentieel gestegen, en daarbij het risico op misbruik. ChatGPT passeerde in vijf dagen de 1 miljoen gebruikers. Ter vergelijking: Netflix deed daar bijna drieënhalf jaar over.

De briefschrijvers pleiten nu voor een bezinningsperiode van zes maanden en om in die tijd de AI-systemen die de kracht van GPT-4 overstijgen niet te trainen. De tijd zou moeten worden gebruikt om regels op te stellen en veiligheidsprotocollen te implementeren. De schrijvers benadrukken dat het niet gaat om het ontwikkelen van Ai in het algemeen. Maar alleen om de ‘AI wapenwedloop’ die ervoor zorgt dat er steedse grotere modellen ontstaan die – ook voor deskundigen – een zwarte doos vormen. Daarnaast roepen ze op om meer tijd te steken in het transparant, robuust en betrouwbaar maken van bestaande systemen.

Wat vind jij? Moeten we een pauze inlassen? Stem in het formulier in de rechterkolom.

Krijg je als msp van een mkb-klant vragen over veilige wifi toegang voor hun bezoekers, dan zou de eerste reactie moeten zijn ‘doe het niet’. De security-risico’s voor zowel de gasten als de ondernemer zijn groot en in veel gevallen is het nut van wifi gasttoegang beperkt.

De meerderheid van de Nederlandse mkb-ondernemingen krijgt jaarlijks te maken met een online aanval. Wifi- netwerken zijn daarbij een geliefd doelwit voor cybercriminelen, want bij slechte beveiliging fungeren ze als open deur naar het bedrijfsnetwerk.

Met de huidige ‘onbeperkte’ belbundels is het belang van wifi voor klanten of bezoekers een stuk minder geworden dan voorheen. En wie een afspraak maakt bij de kapper belandt doorgaans zo snel in de stoel dat er nauwelijks gelegenheid is om het aangeboden kopje koffie te drinken, dus van uitgebreide online-sessies via wifi gasttoegang zal het ook niet komen. Durf daarom als msp te vragen of het per se nodig is dat bezoekers een wifi-netwerk gebruiken. Vaak zal dat niet het geval blijken te zijn.

Wifi is de achilleshiel van mkb-bedrijven.

Vermeld overigens daarbij wel, dat als jouw klant zelf met zijn personeel wel een wifi-netwerk gebruikt, dat zijn bezoekers dit netwerk zullen terugvinden op hun telefoon of tablet. En wellicht om de inloggegevens vragen. Dan moet de keuze simpel zijn: die gegevens worden niet gedeeld, tenzij je als msp bij de klant een apart netwerk voor de gasten hebt ingericht. En dat op een veilige manier.

Hackers kunnen via wifi binnendringen

Dat is niet voor niets. Want dezelfde functies die gratis wifi-hotspots aantrekkelijk maken voor bezoekers, maken ze ook aantrekkelijk voor hackers. Zij kunnen te vaak eenvoudig via de wifi-omgeving binnendringen in de zakelijke systemen van de onderneming. Als de eigenaar zelf via het wifi een printopdracht voor een factuur kan sturen, dan kan een crimineel die verbinding ook trachten te hacken. Hetzelfde geldt voor de systemen die (draadloos) de terrasbestellingen doorgeven, de geluidsinstallatie aansturen of zelfs de bediening van de verlichting en rolluiken op afstand mogelijk maken.

Vergeet de eigen wifi-omgeving niet als msp

Wellicht is het overigens goed als msp ook zelf eens naar de eigen business te kijken. Beschik je zelf over veilige wifi? Wat is eigenlijk het wachtwoord van jouw eigen router? Heeft de installateur van de nieuwe cv-ketel of het rolluik een wachtwoord ingesteld of deed je dat zelf? En is dat afgelopen jaar al eens aangepast aan nieuwere eisen voor een sterk wachtwoord? Waar en wanneer gebruik je zelf 2FA?

Het wifi-netwerk is een essentiële hub binnen veel mkb-organisaties geworden. En de risico’s zijn groot als niet alleen het eigen personeel, maar ook bezoekers (en passanten) er al te gemakkelijk toegang toe krijgen. Een msp zou de vraag van de mkb-klant daarom vóór moeten zijn en ervan uit moeten gaan dat er altijd wel een draadloos netwerk in de lucht is. En vanaf het begin zorgen voor veilige wifi, door adequate beveiliging van dit netwerk en monitoring van de omgeving.

Kies de juiste hardware voor veilige wifi in de mkb-omgeving

Het begint dan met de keuze van de hardware. De aanschaf van goedkope consumentenartikelen komt neer op vragen om problemen. Sinds vorig jaar geldt ook in Nederland de vrije modemkeuze. Telecomproviders moesten hun netwerk geschikt maken voor modems en repeaters die de klant wil gebruiken. Het is daarbij voor de msp zaak op vier aspecten te letten die belangrijker zijn dan de potentiële marge bij de verkooptransactie.

  • Biedt de fabrikant van de router regelmatig (security-)updates aan?
  • Kan ik als msp een uitgebreide stack aan routers op een eenvoudige manier met één tool veilig managen voor meerdere klanten?
  • Kan ik daarbij zelf kiezen welke devices op welk moment een software-update krijgen?
  • Kan ik als msp zelf voor de klant extra security aanbieden? Denk daarbij bijvoorbeeld aan het installeren van een VPN naar keuze op de router.

Check sterke wachtwoorden

Voor veel gebruikers, zowel privé als binnen een mkb-omgeving, is de wifirouter niet meer dan een van de vele onderdelen in een meterkast. Dit terwijl de beveiliging ervan wellicht nog belangrijker is dan die van een pc. Problemen die we kennen van endpoints, zoals het gebruik van zwakke wachtwoorden, spelen in nog sterkere mate: veel gebruikers zijn zich er niet eens van bewust dat ze het wachtwoord kunnen (of beter gezegd: moeten) aanpassen. Het geven van advies op dit vlak is dus al een belangrijke, en niet al te lastig in te vullen, opgave voor de msp.

Veilige wifi vraagt om netwerkscheiding

Als het de bedoeling is dat bezoekers of leveranciers van jouw klant een draadloos netwerk gebruiken, dan is het heel belangrijk een omgeving aan te leggen die echt (alleen) door hen wordt gebruikt in de vorm van wifi gasttoegang. Dat is overigens in de thuisomgeving ook aan te raden, maar zakelijk beslist noodzakelijk. Zo zorg je namelijk voor een scheiding tussen het kritische bedrijfsnetwerk en de ‘openbare’ ruimte.

Meer tips:

  • Laat de klant en diens personeel zelf niet het gasten-wifi gebruiken. En benadruk dat 2FA belangrijk is bij alles wat ze online doen. Zorg er ook voor dat alle devices (ook van het personeel) met VPN werken.
  • Wijs klanten erop dat ze regelmatig moeten checken of een crimineel niet een ‘open’ netwerk heeft aangemaakt met bijna dezelfde naam als het gastennetwerk.
  • Monitor daarnaast als msp continu het verkeer over de netwerken en stel een alert in voor als er afwijkingen optreden.

Zorg voor policy management

Het is mogelijk om diverse policy instellingen te gebruiken om wifi-gebruikers bepaalde limieten op te leggen. Zo kunt je bijvoorbeeld het bandbreedtegebruik limiteren. Of bepaalde websites of IP adressen filteren, zodat de gebruiker die niet kan bezoeken of gebruiken.

Deze mogelijkheden kunnen ook toegekend worden aan specifieke apparaten. Het is dan mogelijk om een laptop van een bepaalde gebruiker geen toegang te geven, maar een mobiele telefoon van dezelfde gebruiker wel. Dit kan nuttig zijn als je wilt voorkomen dat bezoekers aan een bistro op een druk moment urenlang zitten te internetten op het wifi-netwerk zonder consumptie.

Het wifi-netwerk wordt wel als achilleshiel van mkb-onderneming gezien. Een msp kan veel doen om zijn klant tegen de gevaren te beschermen. Maar vraag je bovenal af of jouw mkb-klant wel wifi gasttoegang nodig heeft.

Security komt in al zijn verschijningsvormen uitgebreid aan bod in het meinummer van ChannelConnect met daarin onder meer het thema Cyber- en Datasecurity.

ChatGPT is niet weg te slaan uit de nieuwsberichten. Het platform kan razendsnel teksten schrijven op basis van kunstmatige intelligentie (AI). Dat biedt kansen voor mkb-bedrijven, maar het maakt de wereld niet alleen maar beter. Een overzicht van de mogelijkheden én de risico’s van ChatGPT en andere AI-tools.

Toen eind november 2022 ChatGPT werd gelanceerd, was de wereld in rep en roer. Er bestaan al langer programma’s waarmee gebruikers automatisch een tekst konden laten schrijven, maar zo snel, eenvoudig en voor iedereen bereikbaar – want gratis vanaf iedere browser te gebruiken, was het nog niet eerder. Binnen enkele maanden had de toepassing een ongekend aantal gebruikers van 100 miljoen. Daarmee was het de snelst groeiende app ooit. ChatGPT heeft zo veel gebruikers tegelijkertijd dat de tool regelmatig onbereikbaar is. Vanwege de enorme rekencapaciteit is dat groeitempo waarschijnlijk onhoudbaar. Vandaar dat maker OpenAI – intussen overgenomen door Microsoft – een betaalmodel introduceerde voor wie ChatGPT zonder beperkingen wil kunnen gebruiken.

Wat kan ChatGPT?

Met ChatGPT kun je door een eenvoudige of uitgebreide aanwijzing te geven allerlei teksten genereren. De tool gedraagt zich als een chatbot en kan dan ook allerlei denkbare vragen beantwoorden. Maar het kan nog veel meer: teksten aanvullen of herschrijven, instructies schrijven, koppen voor artikelen bedenken, teksten samenvatten, verhalen bedenken of zelfs programmeercode genereren. Dat alles doet ChatGPT binnen enkele seconden en voor wie daar prijs op stelt ook gewoon in het Nederlands.

De basis: data en mensenwerk

De basis voor ChatGPT is een enorme set aan data die bestaat uit tekst van zo ongeveer alles wat online te vinden is: teksten van websites, internetfora en digitale boeken. Maar ChatGPT gebruikt niet alleen deze zogeheten Generative Pre-trained Transformer-technologie (daar staat GPT dus voor), er wordt ook continu gebruikgemaakt van menselijke expertise die het model trainen zodat het betere antwoorden geeft. Ook gebruikers kunnen feedback geven waardoor het model continu blijft leren en zich blijft verbeteren.

Voor welke taken is ChatGPT geschikt?

Kun je, bijvoorbeeld als marketingafdeling van een mkb-bedrijf, het schrijven van teksten compleet overlaten aan ChatGPT? Zeker niet. Toch zijn er een paar taken waarvoor het op een nuttige manier te gebruiken is.

  • Ideeën genereren. Dat kan variëren van suggesties voor onderwerpen om eens over te bloggen (“bedenk een paar invalshoeken voor een blog over security”) tot ideeën voor een marketingcampagne. Die ideeën zijn lang niet altijd honderd procent bruikbaar, maar een originele invalshoek zit er vaak wel tussen.
  • De opzet voor een artikel schrijven (“schrijf een blog met antwoorden op de vraag waarom IT-security belangrijk is en hoe je je IT het best kunt beveiligen”).
  • Productteksten schrijven. Dit is vaak een weinig inspirerend klusje. ChatGPT neemt je het saaie werk uit handen door snel allerlei varianten te schrijven op basis van de kenmerken of de voordelen die je opgeeft.
  • Andere marketingteksten schrijven. Zit je even vast met teksten voor de website, een social post, een nieuwsbrief of een brochure, dan kan ChatGPT op zijn minst een goede aanzet geven.

Nadelen en risico’s

De output is meestal verre van perfect, maar ChatGPT kan je zonder meer op weg helpen met ideeën voor onderwerpen, een opzet of een formulering. Maar ChatGPT mag dan best praktisch zijn en steeds beter worden, het gebruik ervan heeft ook een aantal nadelen en zelfs risico’s.

ChatGPT vertelt niet altijd de waarheid

In de eerste plaats kun je er niet van op aan dat ChatGPT de waarheid vertelt. De software is getraind op een grote hoeveelheid data die zich op internet bevindt en zoals iedereen weet, is het niet vanzelfsprekend dat alles wat online staat ook echt klopt. We zien nog vaak voorbeelden ‘hallucineren’: het programma kan soms ronduit onzin genereren zodra het ‘t spoor bijster raakt. Dit nog los van mogelijk beledigende, racistische of op andere manieren ongewenste stereotyperingen waar je bij het schrijven van een tekst niet op zit te wachten.

Wat het extra lastig maakt, is dat ChatGPT niet aan bronvermelding doet. Daardoor weet je nooit zeker waar de informatie vandaan komt en kun je het lastig checken. Die bronvermelding is ook bijna niet mogelijk omdat de software juist allerlei verschillende bronnen gebruikt om zijn informatie vandaan te halen.

ChatGPT schrijft vaak tamelijk vlakke teksten

Los van de vraag of het allemaal klopt wat ChatGPT produceert, laat de kwaliteit van de tekst vaak nog te wensen over. De inhoud kan soms nogal gevoelloos overkomen en mist de scherpte, de humor en de menselijke touch die goed geschreven teksten wel hebben. De kans dat mensen teksten uit AI herkennen als kunstmatig is nog altijd groot.

Gegevens in ChatGPT zijn niet actueel

Ook goed om te beseffen: de gegevens zijn niet actueel. Het taalmodel waarop het is getraind, gaat op dit moment (maart 2023) qua actualiteit niet verder dan begin 2021. Dat betekent dat de nieuwste ontwikkelingen en inzichten sowieso onbekend zijn voor ChatGPT. Ongetwijfeld komt er een verbeterde versie die actueler is (en meer up-to-date kan blijven), maar die is er nu nog niet.

Gevaren van ChatGPT

Een reëel gevaar van ChatGPT is de manier waarop anderen het kunnen gebruiken. Zo kunnen mensen die kwaad willen dankzij deze tool makkelijk en snel phishingmails schrijven. Omdat ze snel grote hoeveelheden tekst kunnen genereren, kunnen criminelen ook meer slachtoffers maken. Daarnaast zijn er nog andere mogelijkheden waarop ChatGPT zou kunnen worden misbruikt door hackers en scammers. Denk aan het analyseren van broncode op zwakke plekken, het schrijven van exploits, het schrijven van malware en het ontwikkelen van chatbots op basis van de ChatGPT-technologie om mensen gevoelige informatie afhandig te maken. Er zijn nog geen bewijzen dat dit op grote schaal gebeurt, maar je kunt er gerust van uitgaan dat mensen alles doen wat mogelijk is met technologie.

Handig hulpmiddel?

Zolang degenen die verantwoordelijk zijn voor de teksten zich bewust zijn van de nadelen en risico’s, biedt ChatGPT voor mkb-bedrijven zeker kansen. Het kan snel grote hoeveelheden tekst produceren waar medewerkers niet aan toe komen of mensen op weg helpen om betere teksten te schrijven.

Vandaag is het internationale RSI Awareness Day. Een dag om stil te staan bij de gevolgen van RSI-klachten en hoe je die kunt voorkomen. Met een ergonomisch ingerichte werkplek is heel wat leed te voorkomen. Met deze tips help je jouw mkb-eindklanten bij het inrichten van een gezonde en prettige werkplek.

RSI is de laatste tijd minder in het nieuws dan enkele jaren geleden. Toch neemt het aantal klachten niet af. Overigens spreken specialisten tegenwoordig liever niet over RSI, maar meer in het algemeen over KANS (Klachten aan Arm, Nek en Schouder). Hoe je het ook noemt, de gevolgen ervan kunnen uiterst vervelend zijn. De verschijnselen zijn in het begin vaak mild, maar bij chronische klachten kunnen medewerkers langdurig uitvallen.

RSI klachten en symptomen

De letters RSI staan voor repetitive strain injury. Dat kan voor verwarring zorgen, want ook bij niet-repeterend werk kunnen wel degelijk RSI-klachten ontstaan. Juist mensen die de hele dag in een statische houding achter hun bureau werken, lopen het risico op last van hun armen, nek of schouders.

Bij RSI denken veel mensen direct aan de muisarm, maar dat is maar een van de vele mogelijke klachten. Andere nare RSI-klachten zijn slijmbeursontsteking, een frozen shoulder, ontstekingen aan de pezen en een ’tennisarm’. Symptomen die kunnen duiden op RSI zijn:

  • Pijn: hoofdpijn, nekpijn, pijn in de polsen, handen of armen en pijn bij het bewegen, buigen of draaien.
  • Stijfheid of gespannenheid van de spieren.
  • Uitval of krachtverlies, bijvoorbeeld dingen uit je handen laten vallen.
  • Zwelling of verkleuring van de huid.

RSI-klachten voorkomen met een goede werkplek

Mkb-ondernemers zijn zich vaak te weinig bewust van het belang van een goede werkplek. Het onder de aandacht brengen van het belang hiervan biedt dan ook kansen. Bij een goede, ergonomische werkplek zijn de volgende zaken van belang.

  • In hoogte verstelbaar bureau en/of zit-stabureaus. Niet iedereen heeft dezelfde lichaamsbouw. Daarom is het vreemd dat bureaus vaak wel een standaardmaat hebben.
  • Goede bureaustoelen. Deze hebben goede armsteunen en een rugsteun. Dit alles is verstelbaar, dus niet alleen de hoogte van de bureaustoel.
  • Een of twee goede beeldschermen. Laptops of tablets met toetsenbord zijn handig om onderweg mee te werken, maar het is niet verantwoord om er de hele dag achter te werken. Een desktopcomputer of een extern beeldscherm voor de laptop of tablet zijn dan ook essentieel. Het is belangrijk dat het scherm op de goede hoogte en recht voor de medewerker staat. Mensen die veel beeldschermwerk doen, hebben al snel baat bij een tweede scherm.
  • Ergonomische laptopstandaarden. Is het toch nodig om langere tijd achter de laptop te werken, dan is een ergonomische laptopstandaard onmisbaar. Zo’n standaard is in hoogte verstelbaar zodat de laptop altijd precies op de juiste hoogte staat. Zo’n standaard is ook praktisch voor medewerkers die hun laptopscherm als tweede scherm gebruiken.
  • Een ergonomische muis en toetsenbord. Ergonomische muizen hebben een aangepaste vorm en hebben vaak een trackbal, waarmee de kans op polsklachten afneemt. Een muis die in het midden vóór de medewerker ligt en die met beide handen te bedienen is, kan voor minder klachten zorgen. Ook de verticale muis zien we steeds vaker opduiken. Ergonomische toetsenborden zijn zo ontworpen dat de gebruiker een betere houding ontwikkelt, wat de polsen, onderarmen en handen ontlast.
  • Polssteunen en voetensteunen. Een polssteun zorgt voor ondersteuning van de pols tijdens het gebruik van een muis of toetsenbord. Voetensteunen zorgen ervoor dat medewerkers direct de juiste houding aannamen wanneer ze gaan zitten.

Naast de fysieke werkplek, zijn er ook nog andere voorzieningen die je kunt treffen. Je kunt daarbij denken aan spraakherkenningssoftware, zodat

Denk ook aan het thuiskantoor

Deze ergonomische verbeteringen zijn natuurlijk niet alleen nodig voor de werkplek op kantoor, maar ook op de thuiswerkplek. Benadruk aan jouw klanten dus de noodzaak om ook bij de medewerker thuis te zorgen voor goede voorzieningen.

 

Wat kunnen medewerkers zelf doen om RSI-klachten te voorkomen?

  • Juist mensen die lang achter elkaar ingespannen werk verrichten, lopen het risico op RSI-klachten. Een goede werkplek is een essentiële eerste stap om klachten te voorkomen. Daarnaast kunnen medewerkers zelf het nodige doen.
  • Ieder uur, bij voorkeur ieder half uur even opstaan van het bureau.
  • Als het kan niet langer dan zes uur per dag achter een beeldscherm werken.
  • Combinaties van sneltoetsen leren en die consequent gebruiken en het gebruik van de muis tot een minimum beperken.
  • Op de houding letten en vooral bewust de schouders ontspannen.
  • Proberen de armen en benen in een hoek van 90 graden te houden.
  • Proberen tijdens het werk typen, telefoneren en af en toe met de hand schrijven af te wisselen.
  • De lichamelijke conditie buiten het werk op peil houden.