Op 30 oktober verschijnt de november-editie van ChannelConnect, met onder meer een special rond Telecom & UC.

De wereld van telecom en unified communications ondergaat een ingrijpende transformatie. Traditionele telefonie maakt plaats voor geavanceerde UC-oplossingen, slimme AI-integraties en intelligente call routing. In dit dossier bundelen we de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van spraak, video, messaging en omnichannel communicatie – steeds met de dagelijkse praktijk van de IT-dienstverlener als uitgangspunt.

Het doel? Betere bereikbaarheid, soepelere samenwerking en meer controle over klantcontact. Tegelijkertijd verandert het speelveld in hoog tempo: nieuwe spelers melden zich, gevestigde namen heroriënteren zich en technologische innovaties vragen om strategische keuzes. Wat werkt in het mkb – en wat juist niet?

Met de reserveringsdeadline van vrijdag 3 oktober in zicht, werkt ons team volop aan een editie die je niet wilt missen. Naast de reguliere verspreiding wordt dit nummer extra uitgedeeld op twee toonaangevende IT-events:

📍 Green Data Center Conference – 5 november, Jaarbeurs Utrecht
Dé jaarlijkse bijeenkomst voor de datacenterbranche, volledig gericht op duurzaamheid en efficiëntie.

📍 Fiber Vakdag – 5 november, Jaarbeurs Utrecht
Georganiseerd door de Fiber Carrier Association (FCA), hét platform voor de gehele glasvezelketen en gesprekspartner voor overheid, bedrijfsleven en stakeholders.

Daarnaast vind je in deze editie de vaste thema’s:

• Security & Privacy

• Data & Duurzaamheid

• Network & Infrastructure

En uiteraard is er ook ruimte om jouw organisatie, innovaties en ambities voor 2025 te presenteren aan onze lezers en partners.

👉 Deadline reservering: 3 oktober
Wees er op tijd bij om jouw zichtbaarheid in deze editie te verzekeren.

Duurzaamheid in IT spitst zich vaak toe op het omlaag brengen van de energiebehoefte van grootverbruikers. Maar duurzaamheid omvat natuurlijk veel meer dat mkb-bedrijven aangaat. Om inzicht te krijgen in alle facetten en verbeteringen te kunnen doorvoeren, zijn er online tools beschikbaar. Maar welke daarvan passen bij jou of je klant? Om dat te kunnen bepalen, moet je de wettelijke vereisten en de rapportagebehoefte van de organisatie kennen.

Na invoering van de EU-richtlijn Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), zijn beursgenoteerde mkb-bedrijven vanaf boekjaar 2026 verplicht om te rapporteren over hun duurzaamheidsbeleid en -prestaties. Dit gaat verder dan alleen milieuaspecten en omvat ook sociale en bestuurlijke thema’s (Environmental, Social & Governance – ESG). De CSRD is onderdeel van de Europese Green Deal en moet ervoor zorgen dat bedrijven inzicht geven in de impact van hun activiteiten op mens en milieu.

Ook niet-beursgenoteerd

Vanaf 2027 vallen (tot nu toe) ook niet-beursgenoteerde mkb-bedrijven onder de CSRD als ze aan twee van de volgende drie criteria voldoen: meer dan €50 miljoen omzet, meer dan €25 miljoen op de balans en/of meer dan 250 medewerkers. De CSRD voorziet in de verplichting om een duurzaamheidsrapportage op te stellen volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). De ESRS zijn algemeen en worden de komende jaren mogelijk deels vervangen of aangevuld door branche-specifieke standaarden.

Versimpeling

Er ligt momenteel een voorstel van de Europese Commissie om de CSRD te vereenvoudigen. Als dat wordt goedgekeurd door het Europees Parlement en de Europese Raad, geldt de rapportageverplichting alleen voor ondernemingen met meer dan 1000 werknemers en een omzet van boven de €50 miljoen, of een balanstotaal van €25 miljoen.

Niet verplicht, wel gedwongen

Voor kleinere mkb-bedrijven is de CSRD nu ook al niet verplicht, maar ze kunnen wel vrijwillig een duurzaamheidsverslag opstellen. Ook worden mkb’s indirect vaak toch gedwongen tot rapportage. Dat gebeurt wanneer zij producten of diensten leveren aan grotere ondernemingen die onder de CSRD vallen. Die grote bedrijven verlangen van partners in de keten dat zij gegevens delen over duurzaamheid, zoals CO₂-uitstoot, arbeidsomstandigheden of materiaalgebruik. Mkb-bedrijven kunnen hiervoor de Voluntary Sustainability Reporting Standard for non-listed SMEs aanhouden, ofwel de VSME ESRS-standaarden. Die zijn afgestemd op kleinere organisaties.

Kansen met rapportage

Een duurzaamheidsrapportage betekent voor mkb’s weliswaar een extra last, maar biedt ook kansen. Door duurzaamheidsinformatie inzichtelijk te maken, kunnen bedrijven aantrekkelijker worden voor klanten, investeerders en overheden. Het helpt bovendien bij aanbestedingen en biedt toegang tot subsidies of belastingvoordelen. En uiteraard draagt het bij aan de vorming van toekomstbestendige, maatschappelijk verantwoorde bedrijven.

Ruime keuze duurzaamheidstools

Om over de (IT-)duurzaamheidsprestaties van bedrijven te kunnen rapporteren, is er een grote hoeveelheid softwarepakketten en online tools beschikbaar. De verschillende mogelijkheden laten zich niet per se makkelijk vergelijken. Sommige zijn -allesomvattend, andere juist specifiek gericht op bepaalde duurzaamheidsaspecten of economische sectoren. Ook de gebruiksvriendelijkheid en de tarieven van de SaaS-oplossingen lopen nogal uiteen.

Eerste rapportagestap

Een groot deel van de aanbieders is gevestigd in het buitenland en internationaal georiënteerd, maar er zijn ook enkele spelers in de markt die zich op Nederlandse bedrijven richten. Zo startte De Stichting Stimular al in 1999 met de Milieubarometer. Deze online tool is primair bedoeld voor bedrijven die hun CO₂‑footprint in kaart willen brengen. Voor veel organisaties is het gebruik hiervan de eerste stap naar een -mogelijk meer uitgebreide duurzaamheidsrapportage.

Overzicht en inzicht

“Bedrijven komen bij ons terecht vanuit verschillende invalshoeken”, vertelt duurzaamheidsadviseur -Marijke Hegger van Stichting Stimular. “Soms omdat ze moeten voldoen aan wet- en regelgeving, een andere keer omdat hun klanten duurzaamheidscijfers vragen of uit intrinsieke motivatie om te verduurzamen. Wat ze zoeken is overzicht en inzicht in de materie en mogelijkheden om aanpassingen te doen. Verplichte maatregelen worden door de software ook weergegeven. Zo vormt de barometer niet alleen een meetinstrument, maar ook een praktisch hulpmiddel bij het -plannen en uitvoeren van duurzaamheidsbeleid.”

Beginnen en doorgroeien

De Milieubarometer wordt uitgegeven door een organisatie zonder winstoogmerk. Enkele gemeenten en brancheverenigingen bieden gebruik van dit meetinstrument zelfs gratis aan, volgens Hegger omdat ze het belangrijk vinden dat duurzaamheidsrapportage laagdrempelig is. “Compacte organisaties kunnen zich niet altijd de grootste softwarepakketten en bekendste consultants veroorloven. Maar ook grotere bedrijven vinden in onze tool een effectieve oplossing. Mijn advies voor iedereen die op zoek is, luidt: begin eenvoudig, doe ervaring op met metingen en aanpassingen en groei desgewenst door naar meer uitgebreide of specifieke duurzaamheidssoftware.”

ESG-breed

Michiel Slinkert, oprichter van de commerciële, Nederlandse duurzaamheidstool Eevery, is het met Hegger eens dat het voor bedrijven een goede keuze is om laagdrempelig te beginnen met meten en rapporteren. “Wij richten ons volledig op het mkb en staan helemaal achter het streven om bedrijven eenvoud en praktische middelen aan te reiken waarmee ze kunnen verduurzamen. Een tool als Mileu-barometer levert prima informatie op, die eenvoudig is in te voeren in onze software. Wij hebben een ESG-brede focus, het vult elkaar goed aan.”

Heldere rapportage

Volgens Slinkert willen mkb’s momenteel vooral weten wat hun duurzaamheidsstatus is en hoe ze kunnen verbeteren. “Ze zoeken geen complexe rapportages, maar duidelijkheid en praktische stappen. Veel bedrijven hebben nu eenmaal geen duurzaamheidsexpert in huis, maar willen wel vooruit op dit gebied. De meest premium, internationale tools gaan daar nog weleens aan voorbij. De behoeften in het mkb zijn vooral een duidelijke scan van de situatie, een benchmark ten opzichte van branchegenoten en een lijst met verbeterpunten. En natuurlijk een heldere rapportage. Die hebben ze nodig om aan klanten, financiers of overheden te tonen dat ze goed -bezig zijn met duurzaamheid.”

Een decennium geleden begon Dutch Data Center Association als een kleine lobbyclub voor datacenters. Inmiddels het platform uitgegroeid tot een strategische schakel in het IT-ecosysteem. Juist voor msp’s, mssp’s en andere partners.

Stijn Grove

Tien jaar geleden werd de Dutch Data Center Association (DDA) opgericht. Een club met een duidelijke missie: het versterken van de positie van datacenters in Nederland én het smeden van een netwerk waarin innovatie, duurzaamheid en samenwerking centraal staan. Voor veel msp’s misschien in die tijd een club ‘aan de rand’ van hun dagelijkse praktijk, maar inmiddels is de verwevenheid tussen datacenters en IT-dienstverleners hechter dan ooit. Reden genoeg om met managing director Stijn Grove terug én vooruit te blikken.

Samenwerking bepaalt de toekomst

Grove herinnert zich het begin nog goed. Hij werkte destijds al in de sector, bij bedrijven als UUnet, Colt en EvoSwitch. “Ik heb eigenlijk altijd aan de technische kant gezeten. Eerst bij UUNet, dat toen net NLnet had overgenomen. Daarna bij Samsung, bij het opbouwen van het Versatel-netwerk. Uiteindelijk kwam ik terecht bij Colt en bij EvoSwitch, waar ik echt met datacenters aan de slag ging.”

Die achtergrond verklaart deels zijn visie op de sector: techniek is de fundering, maar samen-werking bepaalt de toekomst. En juist dat is wat DDA de afgelopen tien jaar heeft opgebouwd. “We zijn gestart met twintig partijen. Het merendeel daarvan is nog steeds betrokken. De sector is natuurlijk flink geconsolideerd: namen veranderden, bedrijven fuseerden of werden overgenomen. Maar de kern is gebleven en zelfs uitgebreid. We schommelen als DDA nu rond de 150 deelnemende partijen.”

NorthC Datacenters

Datacenters en werkgelegenheid

Datacenters zijn dagelijks belangrijk voor bijna elk bedrijf of huishouden. Daarnaast bieden ze ook werkgelegenheid.

Alle Nederlandse datacenters samen zorgden in 2024 voor een werkgelegenheid van bijna 5800 fte’s. Dat is een stijging van 6% ten opzichte van 2023, dit blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau PB7. De aanhoudend sterke groei in de hyperscalemarkt (21%, 2023: 17%) werd tenietgedaan door een lichte daling in de zakelijke sector. De colocatiemarkt zag in 2024 echter een lichte groei (9%) (2023: 4%). Toch is bijna de helft van alle fte’s in de datacentersector werkzaam in de zakelijke sector (47%, 2023: 48%).

De werkgelegenheid in zakelijke datacenters neemt langzaam af doordat datacenters verder consolideren en workloads naar de cloud verhuizen.

De uitbreiding van hyperscale-campussen en de colocatiemarkt zet door, maar in een langzamer tempo vanwege wettelijke beperkingen. De grootste uitdaging voor data-centers is echter de toegang tot stroomcontracten en de onzeker-heid over het groeipoten-tieel in de regio Amsterdam (MRA) na 2030.

Bijna twee derde van alle data-center-medewerkers is werkzaam in de MRA-regio. Interessant is dat de werkgelegenheid relatief hoog lijkt te zijn in het zuiden en oosten (in verhouding tot de marktomvang). Dit hangt waarschijnlijk samen met de bedrijfsmodellen in deze regio’s, die vaker gemengd zijn, met een breder scala aan IT-diensten, hosting en private clouddiensten.

Global-e Datacenters Kas van Vliet

Datacenters als fundament

Datacenters vormen het fundament van de digitale economie en zijn daarom aanwezig in elke provincie. En maken dus ook onderdeel uit van het fundament van msp’s. Want wat je als dienstverlener ook bouwt, verkoopt of beveiligt: ergens draait het op hardware en dankzij stroom, koeling, verbinding en redundantie. Grove ziet de rol van datacenters dan ook als veel meer dan alleen verhuurders van rackspace: “We maken onderdeel uit van een ecosysteem. Juist msp’s zijn daarin cruciaal. En zij stellen hele relevante vragen: over data-soevereiniteit, over continuïteit, over beveiliging. Daar moeten wij een goed antwoord op hebben.”

Digital Realty

Controle

De behoefte aan een ‘soevereine
cloud’, waarbij data nadrukkelijk binnen lands- of regiogrenzen -blijven, is volgens Grove groter dan ooit. “Er leeft twijfel bij klanten over wat er met hun data gebeurt als die onder Amerikaanse wetgeving valt. Of onder die van een andere geopolitiek onvoorspelbare speler. Je ziet dat de vraag naar controle toeneemt. Msp’s hebben daar direct mee te maken: zij moeten oplossingen bieden die deze zorgen weg-nemen. En dat begint bij een stabiele, veilige basis. Dáár komen wij als DDA in beeld.”

Voor veel msp’s die al met datacenters samenwerken, en op die -samenwerking hun dienst-verlening als provider bouwen, zal dat vertrouwd klinken. De andere kant van het verhaal zit in de steeds complexer wordende regel-geving.

Grove ziet hoe dat invloed heeft op de werkvloer: “Neem de -Europese cybersecuritywetgeving, of de ver-plichtingen rondom dat wat voorheen NIS2 heette en nu -Cyberveiligheidswet wordt genoemd. Daaronder vallen veel msp’s, ook al zijn ze soms relatief klein. Maar zodra je in een keten zit, telt je verantwoordelijkheid mee. Wij zien dat datacenters daarin ook een vangnetfunctie vervullen. Als jouw datacenter ISO 27001-gecertificeerd is en je transparant samenwerkt, dek je al snel een flink deel van die nieuwe wettelijke vereisten af.”

Digital Realty

Ecosysteem

De samenwerking tussen datacenters en msp’s zit hem vaak in praktische dingen. Beveiliging, connectiviteit, compliance: het zijn allemaal onderwerpen waar Grove partners in zoekt, en waarover hij kennis aanbiedt. “Onze partners zijn niet alleen msp’s, maar ook toeleveranciers. Denk aan stroomvoorziening, koeling, managementsoftware, fysieke beveiliging. Maar bij msp’s zie je dat ze de vertaalslag maken naar eindklanten. Zij zijn degene die uitleggen waarom iets werkt, veilig is of toekomstbestendig. Dat maakt hen voor ons onmisbaar in het ecosysteem.”

Global-e Datacenters – Kas van Vliet

Succesvolle start-up nog steeds mogelijk

Voor msp’s die zich afvragen of er überhaupt nog ruimte is voor innovatie of nieuwe toetreders, is Grove verrassend optimistisch. “De markt is professioneler geworden, maar er zijn nog steeds partijen die erin slagen om uit het niets een serieuze speler te worden. Of om vanuit een bestaande jonge organisatie snel te groeien, zoals NorthC Datacenters. Je kunt nog altijd doorgroeien naar een relevante positie in de markt.”

Wel is het lastiger, legt de Managing Director uit: het bouwen van een datacenter kost miljoenen en het vinden van stroom is een uitdaging. “Maar wie écht een goed idee heeft en zich omringt met de juiste partners, maakt kans.”

Nederlandse digitale economie blijft groeien

De Nederlandse digitale economie groeide in het vierde kwartaal van 2024 gestaag, ondanks geopolitieke spanningen en economische onzeker-heden. Dat blijkt uit de nieuwste Kwartaalmonitor Digitale Economie die DDA in maart 2025 naar buiten bracht. Investeringen in cloudtechnologie (+13%) en kunstmatige intelligentie blijven toenemen, net als het dataverkeer via de Amsterdam Internet Exchange (+18,3%).

Toch stagneert de brede -sectorale groei. De toegevoegde waarde nam slechts met 0,8% toe, en de werkgelegenheid groeide beperkt (+1,6%). Opvallend is de stijging van het aantal zelfstandigen in de sector (+22%), terwijl het aantal werk-nemers daalde met 0,9%. Grote IT-bedrijven krimpen, maar IT-afdelingen in andere sectoren groeien.

In Nederland groeit de steun voor AI en quantumtechnologie, maar knelpunten in infrastructuur blijven bestaan. Waar landen als Frankrijk en het VK proactief ruimte creëren voor datacenters, ontbreekt in -Nederland visie en regie. Ook investeringen in onderwijs en talent blijven achter, terwijl andere landen daarin versnellen.

De kwartaalmonitor stelt dat zonder stevige investeringen in infrastructuur, talent en innovatie Nederland zijn positie als digitale voorloper dreigt te verliezen.

NorthC Datacenters – Kas van Vliet

Brussel

Grove ziet ook dat datacenters voor Europa in de afgelopen jaren als thema belangrijker zijn geworden. “We hebben het model van de DDA geëxporteerd naar andere landen. Inmiddels zijn er 24 nationale datacenterorganisaties, waarvan wij er veertien hebben helpen oprichten. De Europese branchevereniging EUDCA is nu stevig verankerd in het besluitvormingsproces in Brussel. Daar worden de regels gemaakt. En wij zitten daar nu ook aan tafel. Dat is cruciaal, want wat daar wordt bedacht, raakt elke msp in Nederland indirect.”

Samenwerking operators

Het is duidelijk dat datacenters niet kunnen draaien zonder stroomvoorziening. Net-beheerders zoals Vattenfall, Tennet en Liander leveren deze stroom en de daarbij horende elektriciteits-netten. De data-centers vormen een grote concentratie wanneer we het hebben over energieverbruik en dit verbruik wordt versterkt door het ontstaan van clusters van datacenters, zoals bijvoorbeeld in Amsterdam. Deze clusters hebben een grote impact op de stroomnetwerken en onderstations. Deze zijn immers nooit ontworpen met het oog op datacenters.

Om datacenters in de toekomst van stroom te blijven voorzien is een nauwe samenwerking tussen de netbeheerders en de Dutch Data Center Association van groot belang. Een belangrijke doelstelling van de DDA is om de groei van de stroom infrastructuur te ondersteunen. De organisatie doet dit door de dialoog aan te gaan en congressen te organiseren om partijen bij elkaar te krijgen en zo steun te bieden aan de energietransitie waar we gezamenlijk aan zullen moeten werken.

NorthC Datacenters

Korte lijnen met politiek

Die rol van gesprekspartner – naar overheid, wetgever én publieke opinie – is een van de belangrijkste successen van de afgelopen tien jaar. Grove: “Vroeger had je misschien één iemand die namens de branche sprak. Nu hebben we een sterk netwerk, korte lijnen met beleids-makers, en een volwassen verhaal. Dat is nodig ook, want we hebben te maken met grote uitdagingen. Denk daarbij aan netcongestie, personeelstekorten, imagokwesties. Dan helpt het als je als sector georganiseerd bent.”

Wat Grove msp’s vooral wil meegeven? Dat hun rol belangrijker is dan ooit. Niet alleen als klant van datacenters, maar vooral als partner in het grotere geheel. “Als we blijven samenwerken, versterken we elkaars positie. En ik hoop dat de komende tien jaar niet alleen in het teken staan van groei, maar ook van verdieping: betere beveiliging, slimmere connectiviteit, transparantere ketens. Daar worden we allemaal beter van.”

Op de recente Kaseya Connect in Las Vegas presenteerde de it-dienstverlener zijn nieuwste innovaties aan ruim vierduizend partners wereldwijd – waaronder zo’n vijftig uit Nederland. Belangrijkste boodschap: Kaseya is niet -langer een optelsom van overgenomen merken als Datto, IT Glue en Autotask. “We zijn één organisatie onder één merk,” zegt Dermot McCann, Executive Vice President en General Manager EMEA en APJ bij Kaseya.

Met de lancering van Kaseya 365 zet het bedrijf de volgende stap in zijn platformstrategie. Het begon met endpoint security en breidde recent uit met Kaseya 365 Ops, dat zich richt op operationele efficiëntie bij msp’s. McCann: “Hoe schaal je slimmer, hoe doe je meer met minder? Met 365 Ops brengen we workflow-automatisering, integratie en AI samen. Met behulp van diepgaande integraties kunnen partners hun dienstverlening efficiënter en winstgevender maken.”

Volgens Kaseya kunnen msp’s door gebruik van AI zo tot 160 uur per maand besparen op operationele taken. “AI helpt ons patronen te herkennen in geanonimiseerde data van partners, waardoor we processen kunnen optimaliseren. Dat maakt het voor kleinere dienstverleners haalbaar om op schaal te opereren.”

Vendor fatigue

Een belangrijk motief achter de platformstrategie is het terugdringen van zogeheten ‘vendor fatigue’ – het moeten samenwerken met talloze leveranciers. McCann: “Onze partners willen enterprise-kwaliteit, maar zonder tientallen contracten en integraties. Door technologieën samen te brengen in één platform, verlagen we de complexiteit en verhogen we de marges voor onze partners.”

We verlagen de complexiteit en verhogen de marges

Ook commercieel verandert er hierdoor het nodige. Partners hoeven -securitydiensten niet meer apart aan te bieden; die zijn nu standaard onderdeel van het platform. “Met Kaseya 365 veranderen we de unit econo-mics,” zegt McCann. “Security zit -ingebakken. Daardoor kunnen partners hun diensten voorspelbaarder, efficiënter en winstgevender leveren.”

Partners aan het stuur

Kaseya zegt zich te onderscheiden door zijn partner-first-aanpak. Die wordt onderbouwd met initiatieven als het Partner First Pledge, het Blue Diamond Program en gratis hardware voor contracten van 36 maanden. Volgens McCann is partnerfeedback leidend bij productontwikkeling. “Op Connect hebben we ons leiderschapsteam letterlijk op het podium gezet. De mensen die normaal op de achtergrond blijven, zoals onze productontwikkelaars, spraken daar direct met partners. Dat heeft indruk gemaakt.”

Ook buiten de events om verzamelt Kaseya feedback, bijvoorbeeld via gebruiksdata of één-op-één gesprekken. “We krijgen enorm veel input, en we nemen dat serieus. Veel van onze recente beslissingen – zoals de nieuwe interface, integraties en zelfs de keynote-opzet – zijn ingegeven door onze community.”

Nederlandse markt

Hoewel Kaseya in Nederland vooral bekend werd door de overname van Datto, is het merk hier al langer -actief. McCann benadrukt dat Kaseya inmiddels stevig verankerd is in de Nederlandse markt, met een loyale achterban die niet terugdeinst voor een reis naar Las Vegas. “De ‘Orange Jacket Brigade’ is elk jaar van de partij,” lacht hij.

Voor de komende Europese bijeenkomst in Dublin verwacht Kaseya 1500 partners, met specifieke aandacht voor Europese behoeften zoals compliance en cybersecurity. “In Nederland speelt compliance een steeds grotere rol. Daarom stemmen we onze events, producten én datacenterinvesteringen af op -regionale wensen.”

In Nederland speelt compliance een steeds grotere rol

Blik op de toekomst

Wat staat er op de planning? Meer overnames, meer integratie, meer AI. “Er staan ook voor dit jaar waarschijnlijk een aantal overnames op de planning,” zegt McCann. “Niet omdat we nog gaten in ons portfolio hebben, maar om complementaire technologie toe te voegen. Denk aan cybersecurity, cloud detection & response, en AI-gedreven tools.”

Die investeringen zijn niet alleen technologisch van aard. Ook in de backoffice en partnerportalen steekt Kaseya fors geld. “We transformeren onze eigen bedrijfs-voering zodat partners makkelijker met ons kunnen werken. Want als wij fouten maken, heeft dat directe impact op hun dienstverlening.”

Eén ecosysteem

McCann vergelijkt het platform met de evolutie van de smartphone. “In 2007 had je een TomTom, een -dicteerapparaat, een camera en een telefoon. Nu heb je een smartphone. Zo moet het ook zijn voor onze partners: één omgeving waarin alles samenkomt.”

Volgens hem is de integratie van modules als Autotask, IT Glue en Datto RMM inmiddels zodanig ver gevorderd dat het platform als geheel meer biedt dan de som der delen. “AI wordt in elk onderdeel ingezet – van servicedesk tot -documentatie en remote monitoring. Maar de echte kracht ontstaat doordat al die onderdelen met -elkaar praten.”

AI wordt in elk onderdeel ingezet

Kaseya wil met dit model partners in staat stellen hun dienstverlening te transformeren. “Onze missie is helder: partners helpen om winstgevender, efficiënter en competitiever te worden. En dat lukt alleen als je denkt in platforms – niet in losse producten.”

De datacenterindustrie staat voor fundamentele keuzes. De vraag naar rekenkracht explodeert, gedreven door AI, big data en cloudapplicaties, terwijl de beschikbaarheid van stroom en ruimte onder druk staat en duurzaamheidseisen steeds strenger worden. Tegelijkertijd raken traditionele koelsystemen hun grenzen: luchtkoeling is inefficiënt, neemt veel ruimte in en veroorzaakt extra slijtage aan hardware.

Immersion cooling – waarbij servers worden ondergedompeld in een diëlektrische vloeistof – biedt hiervoor een veelbelovend alternatief. De technologie maakt hogere vermogensdichtheden mogelijk, verlaagt het stroomverbruik aanzienlijk en verlengt de levensduur van IT-apparatuur. ChannelConnect heeft hierover een uitgebreide whitepaper gemaakt in samenwerking met iXora en RNT Rausch.

De wereldwijde markt voor immersion cooling groeit snel. Volgens marktanalyses stijgt de totale marktomvang van circa 522 miljoen dollar in 2024 naar tot verwachting 12 miljard dollar in 2033. In Nederland groeit de markt zelfs met bijna 20% per jaar, mede aangejaagd door netcongestie, strengere duurzaamheidsregels en de sterke opkomst van edge computing.

In dit rapport brengen we de belangrijkste trends, cijfers, praktijkinzichten en marktpercepties rond immersion cooling in kaart. Het biedt IT-dienstverleners, datacenterbeheerders en besluitvormers concrete handvatten om te bepalen hoe en wanneer immersion cooling strategisch kan worden ingezet.

Download de whitepaper hier.

De wereld van IT-distributie verandert snel. Cisco distributeur Comstor ziet het als zijn missie om partners te helpen die veranderingen te begrijpen én er voordeel uit te halen. Daarbij speelt security een centrale rol, naast slimme logistiek en data-gedreven salesondersteuning. “Wij ademen Cisco en we zorgen dat onze partners klaar zijn voor de toekomst,” zeggen Patrick Govers en Tim Van Steenwinkel van Comstor stellig.

Cisco is allang niet meer alleen een netwerkbedrijf. De fabrikant transformeert in hoog tempo naar een leverancier van software, security en managed diensten. Comstor zit als distributeur boven op die verandering. “We merken dat Cisco-partners meer vragen hebben dan ooit. Over nieuwe technologie, over partnerprogramma’s, over lifecycle management en over hoe je omzet blijft maken in een wereld die richting software en recurring modellen beweegt,” zegt Patrick Govers, managing director van Comstor Benelux.

We merken dat Cisco-partners meer vragen hebben dan ooit

Die transitie is niet vrijblijvend. Cisco dwingt partners feitelijk om die kant op te bewegen. Govers: “Partners hebben tot februari 2026 de tijd om zich voor te bereiden voor het nieuwe Cisco Partner Programma. Dat betekent dat ze andere skills nodig hebben. Daar helpen wij ze actief bij. Met trainingen, enablement, labs, co-marketing en soms zelfs met het overnemen van een deel van hun dienstverlening.”

Security als verbindende factor

De grote trends die Comstor ziet, zijn onder te brengen in drie overkoepelende thema’s: future-proofed workplaces, AI-ready datacenters en digital resilience. “Security is daar altijd een integraal onderdeel van,” legt Tim Van Steenwinkel, Sales Manager Comstor België, uit. “Zelfs bij een wifi-project is de eerste vraag: hoe is de security geregeld?”

Comstor heeft stevig ingezet op partner enablement rond security. Govers: “Veel Cisco-partners zijn opgegroeid in networking en hebben security via andere vendoren gedaan. Maar Cisco heeft de afgelopen jaren enorme stappen gezet in security. Wij helpen partners om die stap te maken, bijvoorbeeld met labs voor onder andere firewalls, zero trust en XDR.”

Maar Cisco heeft de afgelopen jaren enorme stappen gezet in security

Die enablement labs vormen een belangrijk onderdeel van Comstors strategie. “We hebben inmiddels zeven tot acht verschillende lab-omgevingen ontwikkeld,” aldus Van Steenwinkel. “Daarin kunnen partners hands-on oefenen met Cisco-technologieën, in een veilige en realistische setting. Zo bouwen engineers niet alleen technische kennis op, maar ook het vertrouwen om nieuwe oplossingen bij hun klanten te positioneren.”

Dat begint met training en enablement, maar daar houdt het niet op. Govers: “Wij gaan samen met partners naar klanten toe, helpen bij marketingacties en bij het bouwen van proposities. Soms nemen we de lead, soms ondersteunen we. Het doel is altijd om partners autonoom succesvol te maken met het Cisco-portfolio.”

Splunk en Managed XDR

Comstor speelt ook in op overnames van Cisco, zoals de acquisitie van Splunk. Splunk is een platform voor data-analyse, observability en security. Het verzamelt en correleert loggegevens van IT-systemen en applicaties, waardoor organisaties sneller kunnen reageren op incidenten. Govers: “Cisco heeft Splunk overgenomen om zijn securityportfolio te versterken, vooral op het gebied van SIEM en analytics. Voor partners betekent dat een enorme kans om end-to-end inzicht en beveiliging aan te bieden.”

“Splunk is een andere wereld,” voegt Van Steenwinkel toe. “Daar helpen wij partners bij: hoe bouw je een Splunk-propositie, hoe verkoop je dat in combinatie met Cisco, hoe integreer je dat eventueel met AWS of andere omgevingen?”

Om partners van elk formaat sneller mee te laten doen ontwikkelde Comstor recent een white-labeled managed XDR-dienst. Van Steenwinkel: “We bieden dit aan vanuit ons eigen SOC. Het is een dienst gebaseerd op Cisco XDR, maar dan zó verpakt dat partners die zelf geen SOC of NOC hebben, het toch kunnen verkopen als hun eigen dienst.” Dat Cisco XDR open integraties biedt met andere grote securitypartijen helpt daarbij. “Je hoeft dus niet full stack Cisco te verkopen om met Cisco XDR aan de slag te gaan,” aldus Govers. “Dat maakt het aantrekkelijk voor partners die in een gemengde omgeving opereren.”,

Comstor = Cisco

Comstor is onderdeel van distributeur Westcon-Comstor en richt zich volledig op Cisco. Govers: “Comstor is Cisco, Westcon biedt een twintigtal andere netwerk- en securityvendoren. In de praktijk trekken we veel samen op. We zijn immers niet blind voor het feit dat klanten zelden één vendor gebruiken.”

De band met Cisco is hecht. Govers: “Wij zijn een verlengstuk van Cisco. Wij spreken dezelfde taal, hebben wereldwijd coverage en beschikken over een schat aan Cisco-specifieke data.”

Wij zijn een verlengstuk van Cisco

Comstor gebruikt die data actief. Bijvoorbeeld voor lifecycle management en install-base analyse. “We weten precies welke apparatuur wanneer end-of-life gaat en kunnen samen met partners voorspellend werken richting vervanging of migratie.”,

Digitale ondersteuning en lokale logistiek

Daarbij biedt Comstor een uitgebreid digitaal portaal, Partner-Central, waarin partners niet alleen kunnen bestellen maar ook informatie kunnen ophalen over Cisco-oplossingen, licenties, lifecycle en andere zaken. “Digitale distributie is essentieel,” zegt Van Steenwinkel. “Maar we combineren het met lokale logistieke kracht.”

Zo beschikt Comstor over een logistiek centrum in Houten, Nederland, van waaruit het Europese vasteland wordt bediend, en in andere regio’s beschikt Comstor over soortgelijke faciliteiten. “Vanuit Houten bieden we staging, kitting, consignment stock en zelfs white-label installatie aan. Als een partner dat wil, kunnen onze engineers het product volledig voorbereiden, labelen en verzenden naar de eindklant, uit naam van de partner.”

Ook in internationale trajecten is dat waardevol. “Als een integrator levert aan meerdere landen, kunnen wij levering, belasting en compliance ondersteunen. Dat is voor veel partners een belangrijke reden om met ons samen te werken.”

Comstor is actief in de hele Benelux, met kantoren in Houten (NL) en Diegem (BE). De organisaties zijn gespiegeld en werken met dezelfde architectuur en systemen. Van Steenwinkel: “Ik ben verantwoordelijk voor de Belgische en Luxemburgse markt. We hebben lokale salesteams met kennis en expertise en we werken vanuit een Benelux perspectief nauw samen met specialisten per oplossing.”

Tijdens Cybersec Europe op 21 en 22 mei in Brussel is Comstor, samen met Westcon, prominent aanwezig. Govers: “We laten daar de volledige Comstor securitypropositie zien. Voor ons is het ook een manier om het Belgische team zichtbaarder te maken.”

Partner first

De kern van het Comstor-verhaal blijft partnerondersteuning. Govers: “Onze slogan is niet voor niets ‘Partner success, it’s what we do’. Soms begeleiden wij wel 60 tot 80% van een Cisco-deal, zeker bij partners die net opstarten met het positioneren van Cisco-oplossingen. We zorgen dat ze die kennis opbouwen, zodat ze ons straks minder nodig hebben.”

Dat kan verschillen per type partner. “Bij grote integratoren ligt onze toegevoegde waarde meer op logistiek en internationale support, bij andere partners eerder op presales en enablement. We kijken altijd: wat heeft deze partner nodig? En dan leveren we dat, zodat hij zijn klant optimaal kan bedienen.”

Want uiteindelijk, zegt Van Steenwinkel, is dat waar het om gaat: “De technologie verandert, de markt verandert, maar het draait nog steeds om vertrouwen. Partners moeten weten dat wij er staan, elke dag opnieuw.”

Vandaag is het Wereld Wachtwoord Dag – een dag die ooit bedoeld was om gebruikers bewust te maken van het belang van sterke wachtwoorden. Maar anno 2025 rijst de vraag: hoe lang vieren we deze dag nog? Binnenkort misschien de Dag van de Identiteit?

Het traditionele wachtwoord staat steeds meer onder druk. Kwetsbaarheden stapelen zich op, gebruikers blijven slordig omgaan met hun inloggegevens en cybercriminelen richten zich juist op die zwakke schakel. Tegelijkertijd maken moderne vormen van authenticatie, zoals biometrie, passkeys en context-based access, razendsnel terreinwinst. Steeds meer organisaties kiezen voor een aanpak waarin identiteit, niet het wachtwoord, de sleutel is tot toegang.

Van wachtwoord naar identiteit

De beveiligingswereld maakt een duidelijke omslag: van perimeterbeveiliging en wachtwoorden naar identiteitsgestuurde toegang. Deze trend is niet nieuw, maar krijgt in 2025 versneld vorm. Gartner voorspelde het al jaren geleden: identity is the new perimeter. In de praktijk betekent dat: het is minder relevant wáár iemand zich bevindt of welk device hij gebruikt. Wat telt, is wie die persoon is en of hij daadwerkelijk toegang mag krijgen tot die data of dienst.

Deze benadering sluit aan op Zero Trust en op het steeds complexere hybride landschap waarin organisaties opereren. Voor jou als it-dienstverlener betekent dit dat je klanten moet begeleiden naar een model waarin identiteit, authenticatie en autorisatie centraal staan.

Waarom wachtwoorden tekortschieten

Wachtwoorden zijn al decennia de standaard voor toegangscontrole, maar hun tekortkomingen zijn inmiddels overduidelijk. Veel gebruikers hergebruiken hetzelfde wachtwoord voor meerdere accounts, wat het risico op een kettingreactie bij een datalek vergroot. Sterker nog, uit recente cijfers blijkt dat ruim een kwart van de mensen hetzelfde wachtwoord gebruikt voor tussen de 11 en 20 verschillende accounts.

Daarnaast worden wachtwoorden vaak onderschept via phishing, keyloggers of man-in-the-middle-aanvallen. Zelfs als gebruikers complexe wachtwoorden aanmaken, biedt dat geen garantie op veiligheid. Het probleem zit niet alleen in de gebruiker, maar ook in het feit dat wachtwoorden centraal worden opgeslagen en dus een aantrekkelijk doelwit vormen voor aanvallers.

Uit het Verizon Data Breach Investigations Report blijkt dat gestolen of zwakke credentials in 81 procent van succesvolle cyberaanvallen een meer of minder belangrijke rol spelen. Het is duidelijk dat het wachtwoord zijn langste tijd heeft gehad.

Identity-first security in de praktijk

De overstap naar identity-first security betekent dat identiteit het nieuwe uitgangspunt wordt voor toegangscontrole. In plaats van een enkel wachtwoord draait het om meerdere lagen van verificatie, waarbij factoren als biometrie, device-trust, locatie en gebruikersgedrag meespelen. Authenticatie wordt hierdoor dynamisch en contextafhankelijk. Toegang wordt niet meer automatisch verleend op basis van een gebruikersnaam en wachtwoord, maar beoordeeld op basis van risico’s en omstandigheden. Een medewerker die altijd vanuit Nederland werkt en ineens vanaf een onbekende locatie in Zuid-Amerika probeert in te loggen, krijgt bijvoorbeeld geen toegang zonder aanvullende verificatie.

Ook autorisatie verandert mee. Waar vroeger vaste rollen bepaalden wie toegang kreeg tot bepaalde systemen, zijn er nu modellen zoals Just-In-Time en Just-Enough Access, waarbij toegang tijdelijk en minimaal wordt toegekend. Dit verkleint de kans dat kwaadwillenden toegang krijgen tot gevoelige systemen.

Identity-tools

Identity-first security vraagt om slimme tooling, maar vooral ook om een gedragsverandering in hoe organisaties omgaan met toegang. IT-dienstverleners spelen hierin een centrale rol.

Concrete toepassingen en tools die verband houden met Identity-first zijn

• Single Sign-On (SSO): één keer inloggen om toegang te krijgen tot meerdere gekoppelde applicaties binnen één domein of organisatie, bijvoorbeeld via een centrale identiteit in Microsoft Entra ID of een interne AD-server.
• Federated identity management: toegang tot applicaties over meerdere domeinen of organisaties heen, waarbij identiteitsbronnen met elkaar worden vertrouwd. Dit werkt vaak via standaarden zoals SAML of OAuth, en wordt ondersteund door platforms als Okta, Azure AD en Google Workspace
• Context-aware access op basis van locatie, tijdstip, device en gebruikersgedrag
• Just-In-Time en Just-Enough Access voor gecontroleerde toegang tot resources

De rol van IT-dienstverleners

Voor jou als msp of IT-partner liggen hier duidelijke kansen. Denk aan het implementeren van moderne IAM-oplossingen, het trainen van gebruikers in veilig gedrag en het zorgen voor governance en monitoring van identiteitsbeheer. Het betekent ook: afstappen van het idee dat toegangsbeheer een technische kwestie is. Identity-first security is een bedrijfsrisico, een compliance-uitdaging én een gebruikerservaring in één.

De cloud contact center-markt in Nederland staat aan de vooravond van stevige groei. Volgens onderzoek van Evolve IP en Cavell Group zal de omzet de komende jaren stijgen van 50 miljoen dollar naar bijna 80 miljoen dollar in 2028. Daarbij speelt AI een steeds grotere rol, al blijft de menselijke interactie onmisbaar.

De invloed van AI op klantcontact groeit snel, maar volgens Finbarr Begley, Customer Experience-analist bij Cavell, hoeven contact center-medewerkers zich geen zorgen te maken over massaal baanverlies. “Er wordt vaak gevreesd voor een ‘doemscenario’ waarin AI alle agenten overbodig maakt, maar de werkelijkheid ligt genuanceerder,” zegt Begley. Hij voorspelt zelfs een lichte stijging van het aantal agenten, van net onder de 176.000 nu naar bijna 186.000 in 2028. “De vraag naar cloudgebaseerde functies neemt toe, mede door de verdere verschuiving van on-premise naar hybride modellen.”

Begley benadrukt dat de rol van AI sterk afhangt van het type interactie. “Klanten geven de voorkeur aan een menselijke gesprekspartner bij klachten of complexe vragen. Tegelijkertijd ondersteunt AI agents steeds vaker, bijvoorbeeld bij administratieve taken of het analyseren van klantvragen.”

AI als assistent, niet als vervanger

De verwachtingen van consumenten veranderen razendsnel. Volgens Begley kijken klanten naar tools als ChatGPT en vragen zich af waarom hun klantenservice niet net zo slim en snel reageert. “Bedrijven moeten manieren vinden om AI slim in te zetten, zodat de klantbeleving juist verbetert in plaats van verslechtert,” stelt hij.

AI komt nu vooral tot zijn recht in sentimentanalyse, intentiedetectie en data-analyse. Toch bestaat er nog veel terughoudendheid om klantinteracties volledig aan machines over te laten. “Vertrouwen is een sleutelbegrip,” aldus Begley. “Klanten willen menselijke connectie blijven voelen. AI kan de interactie ondersteunen en verrijken, maar niet vervangen.”

Cloud contact centers nemen een vlucht

De cijfers van Cavell onderschrijven een bredere trend: steeds meer organisaties stappen over naar cloudgebaseerde contact center-oplossingen (CCaaS). Waar traditioneel veel bedrijven hun klantcontactsystemen in eigen beheer hadden, kiezen ze nu vaker voor schaalbare, flexibele platforms in de cloud.

“Cloud biedt bedrijven de mogelijkheid om sneller te innoveren, nieuwe kanalen toe te voegen en beter in te spelen op veranderende klantverwachtingen,” legt Begley uit. “Bovendien maken cloudoplossingen integratie met AI en data-analyse veel eenvoudiger.”

Intelligente experience center

De volgende stap in de evolutie van klantcontact is volgens Cavell de opkomst van het ‘intelligent experience center’. Dat gaat verder dan traditionele contact centers: Unified Communications, CRM, datamanagement en andere diensten worden geïntegreerd in één totaalervaring rondom de klant.

In deze aanpak draait alles om personalisatie en proactiviteit. Denk aan systemen die automatisch voorspellen waarom een klant belt, of realtime suggesties geven aan agents voor betere dienstverlening.

Groeikansen voor partners

Deze ontwikkelingen bieden volop kansen voor partners en resellers. Eric Fronik, Sales Director bij Evolve IP, ziet vooral in het segment tot 250 seats een aantrekkelijke groeimarkt. “Er zit een natuurlijk gat in de markt,” zegt hij. “Resellers kunnen zich onderscheiden door CCaaS toe te voegen aan hun traditionele UC-portfolio. Op veel plekken wereldwijd ligt de CCaaS-penetratie daar nu nog maar op 11%.”

Eric Fronik

Volgens Fronik is het juist in het mkb dat de behoefte aan flexibele, schaalbare en betaalbare klantcontactoplossingen sterk toeneemt. “Bedrijven zoeken partners die hen kunnen begeleiden in de transitie naar een modern, toekomstbestendig contact center. Met de juiste oplossingen en ondersteuning kunnen resellers daar echt het verschil maken.”

Strategische samenwerking met Cavell

Evolve IP heeft bewust geïnvesteerd in marktonderzoek met Cavell om partners beter te kunnen ondersteunen. “We willen onze partners niet alleen oplossingen bieden, maar ook inzichten waarmee ze hun eigen groeikansen kunnen benutten,” zegt Fronik. “De resultaten helpen ons bij het ontwikkelen van technologie die aansluit op de wensen van gebruikers en partners.”

De samenwerking met Cavell biedt Evolve IP volgens Fronik waardevolle inzichten in markttrends en klantverwachtingen. “Zo kunnen we sneller inspelen op veranderingen en onze partners helpen om hun klanten nóg beter te bedienen.”

De toekomst van klantcontact

Hoewel AI steeds krachtiger wordt, gelooft Evolve IP niet in een volledig geautomatiseerd klantcontact. “AI gaat de industrie niet overnemen, maar wel verrijken,” benadrukt Fronik. “De kracht zit in de combinatie van menselijke empathie en technologische ondersteuning. Zo creëren we samen een klantbeleving die persoonlijker, sneller en effectiever is dan ooit tevoren.”

De IT-securitywereld evolueert razendsnel door technologische vooruitgang en een steeds verfijnder dreigingslandschap. Uit rapporten van instituten als Gartner, Forrester en de bevindingen van aanbieders van security-oplossingen destilleren we de 10 meest opvallende ontwikkelingen.

1 Toename van AI-gedreven

cyberaanvallen Cybercriminelen maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om zwakke plekken in systemen te identificeren, aanvallen te automatiseren en detectie te omzeilen. Deepfake-technologie wordt bijvoorbeeld gebruikt voor social engineering-aanvallen zoals CEO-fraude. AI-bots kunnen bovendien enorme hoeveelheden gegevens analyseren en gerichte aanvallen plannen, wat de effectiviteit en schaal van cyberaanvallen vergroot. Hier staat echter tegenover dat AI ook een steeds belangrijkere rol speelt bij de verdediging tegen cyberaanvallen.

2 Verdere opkomst van ransom­ware-as-a-service (RaaS)

Ransomware blijft een lucratieve dreiging en in 2025 zal de professionalisering van ransomware-as-a-service (RaaS) doorgaan. Criminele groepen bieden kant-en-klare ransomwarekits aan andere kwaadwillenden, waardoor zelfs minder technisch onderlegde aanvallers ransomwareaanvallen kunnen uitvoeren. Deze aanvallen richten zich niet alleen op het versleutelen van gegevens, maar ook op het stelen en openbaar maken van gevoelige informatie om bedrijven extra onder druk te zetten. De uitdaging voor leveranciers en resellers is dat deze laagdrempelige vorm van cybercriminaliteit een heel snelle respons vereist.

3 Zero Trust wordt de norm

Zero Trust Architecture (ZTA) zal in 2025 een standaardbeveiligingsmodel zijn. Dit model gaat ervan uit dat geen enkele entiteit, intern of extern, standaard te vertrouwen is zonder verificatie. Dit betekent meerlagige authenticatie, contextafhankelijke toegangs­controle en microsegmentatie om risico’s te minimaliseren. Vooral hybride werkplekken en cloud-gebaseerde infrastructuren profiteren van deze aanpak. Het consequent toepassen van Zero Trust betekent overigens ook dat de interne organisatie van m(s)sp’s aan de eisen van Zero Trust moet voldoen.

4 De menselijke factor blijft een zwakke schakel

Phishing en social engineering blijven in 2025 de meest effectieve methoden voor cybercriminelen om toegang te krijgen tot systemen. Aanvallers gebruiken steeds geavanceerdere technieken, zoals gepersonaliseerde spear phishing-aanvallen, waardoor traditionele beveiligingsmaatregelen minder effectief zijn. Regel­matige training en bewustwordingscampagnes blijven cruciaal om werknemers te wapenen tegen deze bedreigingen. De zwakte van de menselijke factor is daarmee een van de redenen om voor een Zero Trust-beveiligings­strategie te kiezen.

5 Security-uitdagingen in Internet of Things (IoT)

De snelle groei van IoT-apparaten brengt nieuwe risico’s met zich mee. Veel IoT-apparaten, van slimme camera’s tot robotstofzuigers en van industriële sensoren tot medische apparatuur, hebben zwakke beveiligingsmaatregelen. Hackers kunnen deze apparaten kapen voor botnet-aanvallen of om toegang te krijgen tot bredere netwerken. Bedrijven zullen hun IoT-beveiliging moeten versterken door netwerksegmentatie en strengere authenticatieprotocollen. Partners kunnen een belangrijke rol spelen bij het agenderen van dit thema en het actief updaten en monitoren van devices.

6 Groeiende rol van quantum­computers in security

Hoewel quantumcomputers nog niet op grote schaal beschikbaar zijn, gaan de ontwikkelingen in dit domein snel. En zoals bij elke IT-innovatie komt ook deze trend met ­security-uitdagingen. De enorme rekenkracht van quantumcomputers kan encryptiealgoritmen kraken die momenteel als veilig worden beschouwd. Bedrijven die gespecialiseerd zijn in security-oplossingen bereiden zich voor op post-quantum­cryptografie, waarbij nieuwe algoritmen worden ontwikkeld die bestand zijn tegen quantumaanvallen.

7 Meer regelgeving en audits

Overheden en regelgevende instanties verscherpen ook in 2025 hun eisen voor cybersecurity. Wetgeving zoals de EU’s Digital Operational Resilience Act (DORA) en de NIS2-richtlijn, die in Nederland in de loop van dit jaar eindelijk definitief wordt vastgesteld, dwingt bedrijven om strengere beveiligingsmaatregelen te implementeren en regelmatige audits uit te voeren. Vooral sectoren zoals financiën, gezondheidszorg en ­kritieke infrastructuur moeten voldoen aan steeds striktere compliance-eisen, en dat heeft direct consequenties voor service providers die organisaties in deze sectoren tot hun klant mogen rekenen.

8 Focus op cyberresilience

Bedrijven richten zich in 2025 niet alleen op preventie, maar ook op cyberresilience: het ver­mogen om snel te herstellen van een cyber­aanval. Dit omvat incidentresponsplannen, geavanceerde monitoringtools en regelmatige tests van systemen. Door de groeiende complexiteit van dreigingen wordt het snel kunnen reageren op en herstellen van incidenten een cruciaal onderdeel van IT-securitystrategieën. Dit vormt bij uitstek een bundel aan activiteiten die partners voor hun klanten kunnen uitvoeren.

9 Supply chain-aanvallen nemen toe

Cybercriminelen richten zich steeds vaker op zwakke schakels in de toeleveringsketen om toegang te krijgen tot grotere doelwitten. In 2025 wordt een toename van supply chain-aanvallen verwacht, waarbij hackers zich richten op leveranciers, software-updates of clouddiensten. Een enkel gehackt bedrijf kan immers een domino-effect veroorzaken binnen een hele sector. Organisaties moeten strengere due diligence uitvoeren op hun leveranciers en robuustere beveiligingsprotocollen implementeren om dergelijke aanvallen te voorkomen; wetgeving als NIS2 dwingt dit overigens ook steeds vaker af. Het is van belang dat partners (waaronder ook de IT-dienstverleners) zich realiseren zelf ook deel uit te maken van een keten.

10 Geavanceerdere deepfake-­aanvallen en identiteitsfraude

De opkomst van deepfake-technologie maakt identiteitsfraude en social engineering-aanvallen nog gevaarlijker. In 2025 zullen cybercriminelen AI gebruiken om overtuigende nepvideo’s en spraakopnames te genereren, waarmee ze zich voordoen als leidinggevenden of bekende personen. Dit kan worden ingezet voor financieel gemotiveerde aanvallen, zoals frauduleuze geldtransacties, of om desinformatie te verspreiden. Organisaties zullen moeten investeren in geavanceerde detectiemethoden om deepfakes te herkennen en de impact ervan te minimaliseren. Partners kunnen hierbij een rol spelen, zeker omdat eindklanten zich (nog) vaak niet bewust zijn van deze vorm van criminaliteit.

Het partnerecosysteem kent veel partijen. In elke editie van ChannelConnect belichten we de activiteiten van een IT-dienstverlener. Deze keer is dat Knoworries, een IT-dienstverlener die in 2025 zijn 30-jarig bestaan viert.

Knoworries werd opgericht door Jeroen Komen en was min of meer het gevolg van een lift met een ondernemer. Tijdens een liftavontuur naar een banenbeurs in Amsterdam ontmoette -Komen langs de A1 de directeur van Fagerhult,  en zo werd hij het pad van de IT ingeduwd. Al snel besefte hij dat zijn affiniteit met IT ook iets voor hemzelf kon opleveren, en ontstond het idee voor zijn eigen bedrijf. “Als we de verhalen mogen geloven, is daar Knoworries uit ontstaan,” zegt Marco Lutters, een van de huidige partners van het bedrijf.

In 1997 begon Lutters bij Knoworries als de vierde medewerker. Wat oorspronkelijk een bijbaan naast zijn studie was, werd al snel een fulltime baan. In 2004 verliet Lutters het bedrijf, maar in 2014 werd hij opnieuw benaderd door Komen, die vanuit Australië via Skype liet weten dat hij wilde stoppen met de onderneming. Dit leidde tot een gesprek met Arjen van Ruiten, die inmiddels bij het bedrijf werkte en het wilde overnemen. Zo ontstond een nieuwe directie van Knoworries.

Nadruk op beheer

Knoworries heeft altijd zijn eigen weg gevolgd, met een sterke focus op klantcontact en een unieke bedrijfscultuur. “Meer dan de helft van ons team bestaat uit supportmedewerkers die direct met klanten werken,” legt Van Ruiten uit. Waar veel IT-bedrijven zich richten op technische processen en grote projecten, legt Knoworries de nadruk op beheer. Dit wordt door klanten gewaardeerd.

Lutters benadrukt dat de bedrijfscultuur net zo belangrijk is als technische kennis. “Je kunt veel weten, maar zonder een goede klik met de klant is dat niet genoeg. Wij zoeken mensen die niet alleen technisch vaardig zijn, maar ook humor en een sociale instelling hebben. Als je geen humor hebt, pas je hier niet,” zegt hij lachend.

Wij zoeken mensen die niet alleen technisch vaardig zijn,

Knoworries groeide van een klein team naar een bedrijf met 26 medewerkers. Het bedrijf maakt bewuste keuzes in zijn dienstverlening. “We leveren nog steeds hardware zoals laptops, maar servers doen we al jaren niet meer,” zegt Lutters. “De overstap naar de cloud was voor ons en onze klanten een grote verandering, maar we hebben er volledig op ingezet.”

Een cloud-gedreven onderneming

De overstap naar de cloud werd een cruciaal moment voor Knoworries. “Zeven jaar geleden begonnen we met de volledige cloudwerkplek,” vertelt Lutters. “Toen was dat nog relatief nieuw en spannend, maar nu is het de standaard. Toch komen we bij nieuwe klanten nog regel-matig fysieke servers in de kast tegen.”

Zeven jaar geleden begonnen we met de volledige cloudwerkplek

De coronacrisis versnelde de adoptie van remote werken. “We hebben tijdens die periode veel bedrijven geholpen met veilige thuiswerkoplossingen,” zegt Van Ruiten. -“Projecten werden volledig op afstand uitgevoerd, en veel klanten vonden dat efficiënt en prettig.”

Duurzaamheid is een belangrijk -thema voor Knoworries. Lutters legt uit: “Microsoft heeft ‘Microsoft’s sustainability commitment’ gelanceerd om datacenters CO2–neutraal te maken. Maar wat gebeurt er aan de voorkant? Wij zijn aan de slag gegaan met refurbished laptops en het documenteren van de CO2-footprint van IT-apparatuur. Daarnaast kopen we de aan hun IT gerelateerde CO2-uitstoot van onze klanten af, wat ons echt uniek in Nederland maakt.”

Knoworries werkt uitsluitend met Microsoft-oplossingen. “We zijn Microsoft First,” zegt Van Ruiten. “We gebruiken zoveel mogelijk de functionaliteiten binnen de Microsoft 365-licentie en werken alleen met Azure. Dit zorgt voor een sterke en uniforme IT-omgeving.”

Het zorgt voor een sterke en uniforme IT-omgeving

Kinderziektes overwinnen

De al genoemde overgang naar de cloud was niet zonder uitdagingen, maar gelukkig maakte Knoworries die reis al door voordat Corona de wereld trof. De heren herinneren zich de tijd waarin bellen via de -cloud en Skype for Business nog in de kinderschoenen stonden. “We moesten zelf de kinderziektes -ondervinden voordat we de oplossingen aan klanten konden bieden,” zegt Van Ruiten.

“Er waren tijden dat we soms onbereikbaar waren. Klanten -belden en het werkte niet. We -waren -misschien een paar stappen te vroeg,” vertelt hij. Deze ‘cloudvrees’ was een groot obstakel. Bedrijven aarzelden om over te stappen naar de cloud, omdat ze niet precies wisten waar hun data werden opgeslagen en de fysieke servers misten. Toch werden deze twijfels op een gegeven moment onhoudbaar. “We kwamen op een punt dat het niet meer te verdedigen was om nog op een server in een datacenter te -blijven draaien,” zegt Van Ruiten.

Volgens Lutters blijft de cloud in sommige gevallen kostentechnisch een uitdaging, vooral voor bedrijven met veel fysieke servers. “In eerste instantie lijkt on-premise draaien misschien goedkoper, maar de beveiliging in de cloud is ongeëvenaard,” legt hij uit. “Bij pentests bij on-premise klanten zien we dat het niet de vraag is óf er ingebroken wordt, maar hoelang het duurt. In de cloud kunnen we veel sneller een veilige omgeving neerzetten.”

Jubileumfeest

Het 30-jarig jubileum van -Knoworries in 2025 wordt groots gevierd. Op 1 september vindt het feest plaats in restaurant Down Under te Nieuwegein. “Het is extra bijzonder omdat het restaurant een klant van ons is,” zegt Lutters.

Zakelijk gezien kijkt Knoworries met vertrouwen naar de toekomst. “We hebben de juiste mensen op de juiste plekken,” zegt Lutters. “Elk jaar denken we dat we even rust krijgen, maar telkens blijkt het weer een bouwjaar te zijn. En dat is juist wat het zo mooi maakt.”