In onze rubriek ‘Het meest opvallende nieuws volgens…’ volgt een prominent in de markt een week lang intensief de berichtgeving op ChannelConnect.nl. Hij of zij selecteert een bericht dat opviel en geeft er een reactie op. Vandaag Paul van Boerdonk van Claranet Benelux.

Op 20 december publiceerde ChannelConnect een artikel over de stelling van Arwin van der Sluis, CEO van NFIR, dat de VNG gemeentes moet helpen met de NIS2. De aanleiding voor dit pleidooi was de berichtgeving van eind november dat er duidelijkheid gegeven is vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties dat gemeentes onder de nieuwe NIS2-richtlijn te vallen.

Interpretatieverschillen bij implementatie NIS2

Paul van Boerdonk, Managing Director van Claranet Benelux, ziet enorme verschillen in de adoptie van de nieuwe NIS2-richtlijn bij verschillende branches, en zelfs binnen de branches. “We zijn nu ruim een jaar bezig om de gevolgen van de nieuwe NIS2-richtlijn door te vertalen richting de organisaties die onder deze richtlijn vallen. Het valt op dat enkele branches zich nu nog steeds niet bewust zijn van het feit dat ze wel degelijk onder deze nieuwe richtlijn vallen. Dat terwijl die in oktober 2024 zal worden omgezet in een nieuwe wetgeving.

De impact van het vallen onder deze nieuwe wetgeving is serieus, ongeacht of je als ‘belangrijke’ of ‘essentiële’ entiteit wordt ingeschaald. Dat er nu uitsluitsel gegeven is vanuit het ministerie zorgt natuurlijk voor duidelijkheid en dat is fijn voor de gemeentes die twijfelde. Dat is het nadeel van de interpretatieverschillen die er zijn bij het omzetten van een Europese richtlijn naar een nationale wet. Een deel van verantwoordelijkheid ligt bij de landen zelf en dat pakt elk land dus anders op.”

Toepasbaarheid van NIS2

“We zien dat ook terug bij bijvoorbeeld woningcorporaties. Nederland heeft een afwijkende opzet qua organisatie op het gebied van sociale huurwoningen. In veel Europese landen hangen dergelijke organisaties onder de overheid waardoor ze automatisch onder de NIS2-richtlijn vallen. In Nederland zijn woningcorporaties onafhankelijke entiteiten. Daardoor vallen ze niet alleen niet onder aanbestedingswetgeving, maar zijn ze dus ook niet specifiek benoemd in de NIS2 als branche waar de NIS2 op van toepassing is. Gezien de gevoeligheid van de persoonlijke gegevens die verwerkt worden en de omvang van de organisaties, is het wachten op een zelfde definitieve bevestiging vanuit de overheid dat zij ook onder de NIS2-richtlijn vallen. Er is binnen de woningcorporaties een groep die hier al op vooruitloopt en er actief mee bezig is. We moeten er voor zorgen dat de anderen nu aanhaken en ook meegaan om de cyberweerbaarheid te vergroten.”

Cyberweerbaarheid doe je samen

“Het is overigens goed dat het artikel benoemt dat er meer verwacht mag worden van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Vergis je niet, voldoen aan de nieuwe wetgeving op basis van de NIS2-richtlijn is een behoorlijk kluif. Wij zien hier organisaties, zowel gemeentes, woningcorporaties als bijvoorbeeld (maak)industrie, mee worstelen. Het beste advies dat we kunnen geven, is om de samenwerking op te zoeken. Kijk naar brancheorganisaties of andere security-communities die hiermee aan de slag gaan.

Wij werken bijvoorbeeld samen met partijen als Cyberveilig Nederland en Cyberweerbaarheidcentrum Brainport. Dit zijn onafhankelijke partijen die organisaties met dezelfde uitdagingen bij elkaar brengen om kennis te delen en samen te werken. Uiteindelijk gaat het helemaal niet primair om de letterlijke wettekst die er komt, maar is het verhogen van de cyberweerbaarheid de essentie. Je kan dan het wiel opnieuw uitvinden, of de samenwerking zoeken.  En samen zorgen dat een cyberaanval wordt afgeslagen of de impact van een hack of datalek zo klein mogelijk is.”

Naarmate onze wereld steeds meer met elkaar verbonden raakt door technologie, is het geen geheim dat cyberdreigingen steeds meer aanwezig zijn. Een van de grootste bedreigingen waarmee we worden geconfronteerd, is de toenemende verspreiding van Internet of Things-apparaten in onze huizen, steden, industriële systemen en gezondheidszorg. Het beschermen van deze apparaten en netwerken tegen cyberaanvallen, ongeautoriseerde toegang en hacken is absoluut cruciaal. Dat betoogt Patrick Akkers, Network Engineer & Consultant bij Wireless Logic Benelux.

Patrick Akkers: “IoT-apparaten vertrouwen op sensoren, software en geavanceerde encryptietechnologieën om te communiceren met andere apparaten en systemen op het internet. De beveiliging van internetverbindingen kan echter variëren afhankelijk van het type verbinding, of het nu gaat om bedrade of draadloze netwerken. Om IoT-beveiliging te waarborgen, is het essentieel dat we deze apparaten en netwerken beveiligen.

Om IoT-beveiliging te waarborgen, is het essentieel dat we deze apparaten en netwerken beveiligen

Zwakke beveiligingsmaatregelen die niet overeenkomen met die van traditionele IT-systemen leiden vaak tot de kwetsbaarheid van IoT-apparaten. ­Bovendien zijn deze apparaten aantrekkelijker voor hackers in afgelegen of geïsoleerde locaties. Van slimme huishoudelijke apparaten tot medische ­apparaten, industriële machines en vitale infrastructuur, veel verschillende soorten apparaten lopen risico.

Alomvattende aanpak

Het positieve nieuws is dat er doeltreffende maatregelen beschikbaar zijn die organisaties kunnen implementeren om het risico op aanvallen te minimaliseren en de kwetsbaarheid van IoT-apparaten te verminderen. Het beschermen van IoT-apparaten tegen cyberaanvallen vereist een alomvattende aanpak voor beveiliging die drie hoofdcomponenten omvat: verdediging, detectie en reactie.

Verdediging

Verdediging richt zich op het beveiligen van IoT-apparaten tegen ongeautoriseerde toegang, wijziging of vernietiging. Organisaties kunnen een risicoanalyse uitvoeren om potentiële risico’s te identificeren, sterke wachtwoorden te gebruiken, gegevens te versleutelen en software up-to-date te houden. Daarnaast kan het trainen van medewerkers in de best practices voor cyberbeveiliging en het ontwikkelen van plannen voor het reageren op cyberaanvallen helpen om inbreuken te voorkomen.

Organisaties kunnen een risicoanalyse uitvoeren om potentiële risico’s te identificeren

Detectie draait om het identificeren van cyberdreigingen voordat ze schade kunnen aanrichten. Om dit te bereiken, kunnen we gebruikmaken van technologieën zoals machine learning en kunstmatige intelligentie om afwijkingen in het gedrag van apparaten en netwerken te ­identificeren. We kunnen ook beveiligingsanalyses toepassen om potentiële kwetsbaarheden in IoT-apparaten en netwerken te identificeren. Bovendien kunnen we intelligente sensoren gebruiken om verdachte activiteiten op te sporen.

Reactie

Reactie draait om het isoleren en oplossen van beveiligingsinbreuken. Bij een inbreuk moeten organisaties onmiddellijk getroffen apparaten en netwerken isoleren om verdere ­schade te voorkomen. Vervolgens implementeren ze herstelmaat­regelen om de systemen weer operationeel te maken. Tegelijkertijd is een onderzoek naar de inbreuk van cruciaal belang om de oorzaken en omvang ervan vast te stellen en lessen te trekken voor toekomstige beveiliging. Dit is een essentieel onderdeel van een sterke beveiligingsstrategie. Kortom, een holistische aanpak van IoT-beveiliging is de beste manier om apparaten en netwerken te ­beschermen. Werk hierbij samen met een betrouwbare partner”, zo betoogt Akkers.

Reactie draait om het isoleren en oplossen van beveiligingsinbreuken

De positie van MSP’s in de supply chain is een hot topic. Ashley Schut, Head of MSP bij ESET in Nederland, gaat hier dieper op in. ‘Gezien de sleutelrol van MSP’s, en het risico op incidenten, is het logisch dat de securitywetgeving NIS2 ook expliciet voor deze ondernemingen gaat gelden.’

“We zien dat MSP’s zelf steeds vaker het doelwit van cybercriminelen zijn”, aldus Ashley Schut, “maar tegelijkertijd kan intensieve samenwerking tussen partijen in de keten heel effectief zijn. Dat kunnen samenwerkingen zijn tussen verschillende MSP’s met hun eigen specialisme, maar ook een nauwe samenwerking tussen de MSP en een vendor, zoals ESET.”

Schut: “Als we kijken naar de kwetsbaarheid van MSP’s voor cyber­aanvallen, dan zien we dat het vaak om relatief ­kleine ondernemingen gaat die wel een IT-scope hebben van een ­enterprise omdat ze vaak meerdere klanten bedienen. Gezien hun eigen omvang is automatisering een must, daar kunnen ze niet omheen. Ze hebben immers nogal wat ­nodig om hun klanten goed te ­kunnen ­bedienen: namelijk toegang tot klantsystemen, tooling (zoals remote access tools) en netwerkconnectiviteit”

Schut: “Het is dan belangrijk voor een MSP om te weten ­welke tooling precies waarvoor wordt gebruikt binnen de omgeving, ­welke rechten die tools hebben en of ­sprake is van voldoende zicht­baarheid binnen de omgeving van de MSP. Als er een incident ­plaatsvindt, is het zaak dit tijdig te kunnen ­detecteren en hierop te ­reageren.”

NIS2 belangrijk voor MSP

“Gezien de sleutelrol van MSP’s, en het risico op incidenten, is het logisch dat de komende securitywetgeving NIS2 ook expliciet voor deze ondernemingen gaat gelden. Vanwege hun cruciale rol worden IT-dienstverleners binnen de richtlijn als een essentiële sector gezien. Zij gebruiken nu eenmaal vaak ­tooling om die eindklanten daadwerkelijk te helpen en hebben via en naar hun klanten een relatief groot aanvalsoppervlak. Binnen het mkb, dat toch de ­drijver is van onze economie, spelen deze serviceproviders bovendien een cruciale rol. Zij zijn de digitale ­motor. MSP’s hebben de kennis in huis om het mkb verder te helpen.”

Hack in supply chain

“Als we het hebben over de kwetsbaarheid van de supply chain, dan verwijs ik vaak naar de hack bij ­Solarwinds, die de boeken in is gegaan als ‘the boldest supply chain hack ever’. Veel grote bedrijven en overheidsinstellingen maakten gebruik van dat stuk Orion-software. Denk daarbij aan belangrijke diensten als Homeland Security in Amerika, en ook het Amerikaanse Ministerie van Defensie. Ik stel dan vaak dat MSP’s voor het mkb dezelfde functie hebben als Solarwinds destijds voor de Amerikaanse overheid. De service providers zijn de toegang tot de systemen van een groot aantal kleinere ­bedrijven. Daarom zijn ze een zo belangrijk onderdeel van de keten. En daarom moeten ze zich goed beveiligen in dit geval. Daar staat tegenover, dat als MSP’s hun zaken goed op orde hebben, en NIS2 zal dat afdwingen, zij het Nederlandse bedrijfsleven een stuk veiliger ­kunnen maken.”

Je kunt de kans op een incident als MSP echter wel verkleinen: door inventarisatie en bewuste keuzes.

Risicomanagement

“Het is een open deur, maar uiteraard weten we dat 100% veiligheid niet bestaat. Je kunt de kans op een incident als MSP echter wel verkleinen: door inventarisatie en bewuste keuzes. Begin daarom met gedegen risicomanagement: welke assets heb ik in mijn ­omgeving? Hoe snel kan ik reageren op een incident? Welke tooling heb ik en waar is die kwetsbaar? Heb ik goed inzichtelijk wat er allemaal in mijn omgeving hangt? Het is heel ­belangrijk het response- en recover-stuk goed in te richten, te testen en continu te optimaliseren. Dit om snel en adequaat te kunnen reageren op incidenten in de eigen omgeving en die van de klanten.”

“Gezien de complexiteit van security zien we steeds vaker dat een partner niet de complete stack kan oppakken. En dat hoeft ook niet. Zeker met de huidige uitdagingen op de arbeidsmarkt kan het niet zo zijn dat elke IT-dienstverlener, alles kan leveren. Ik denk dat daar juist de kracht van samenwerken naar boven komt. Dan kies je voor co-creatie, samen met andere partners of de vendor. Een voorbeeld hiervan zijn onze Managed Detection & Response-diensten (MDR), die wij samen met onze MSP’s richting klanten aanbieden en hierin ook echt samen werken aan een propositie die verweven wordt met elkaar.”

“Ons advies is daarom nadrukkelijk: ‘Maak hierin een bewuste ­keuze, en wees niet bang om ­samen te werken. Kijk naar de kennis en kunde die je in huis hebt, analyseer wat jouw ideale klant is en wat die wil, en specialiseer je. Daar kunnen wij de partners als vendor zeker bij ­helpen, bijvoorbeeld in de vorm van trainingen. Of door het ­geven van health checks om de MSP handvatten te bieden met betrekking tot hun eigen security. En uiteraard blijft de MSP met het ­directe klantcontact en kennis van de sector altijd in de lead.”

Nog kwalijker dan onvoldoende aandacht voor cybersecurity is een onterecht vertrouwen dat alles goed geregeld is. “Blijf testen, laat audits doen en train je personeel steeds weer. Daarmee voorkom je al een hoop ellende”, aldus Bart Jacobs, Commercieel Directeur bij Claranet Benelux.

In deze editie van ChannelConnect publiceren we verslagen van twee Grotetafelgesprekken die security als onderwerp hebben. Bij beide discussies hoopten deelnemers dat NIS2, de regelgeving die volgend jaar wordt ingevoerd, een positief effect heeft op het securitybewustzijn bij ondernemingen. “NIS2 verplicht ondernemingen, waaronder MSP’s, niet alleen maatregelen te nemen, maar ook een beveiligingsstrategie op te zetten en de maatregelen te testen,” legt Bart Jacobs, Commercieel Directeur bij Claranet Benelux, uit. “Het belang van die laatste twee elementen mag niet onderschat worden. Veel organisaties denken alles goed voor elkaar te hebben, maar opereren op basis van schijnveiligheid.”

Vier elementen

Jacobs onderscheidt vier elementen die voor schijnveiligheid ­zorgen. “Laten we beginnen met de ­zogenaamde kwetsbare schakel, de ­medewerkers. Mensen overschatten zichzelf als het gaat om het kunnen herkennen van malware.” Daarnaast wordt te vaak vertrouwd op de ­kennis van de IT-er in dienst of de vaste IT-partner die wordt ingehuurd. Ten derde zijn er inmiddels cyber­verzekeringen, maar blijkt na een incident dat de polis veel minder dekt dan bedrijven meenden. “Tot slot zijn veel gevaren onvoldoende zichtbaar. Denk aan schaduw-IT, maar ook aan kwetsbaarheden in software die wordt afgenomen.”

Het begint met testen

“Op het moment dat je zeker wilt weten of je wel of niet op basis van schijnveiligheid opereert, zul je moeten testen. En niet af te toe, maar regelmatig,” is de stellige mening van Jacobs. “Dan kom je tot inzichten en ontdek je echt de kwetsbaarheden.” De Commercieel Directeur benadrukt dat de medewerkers van Claranet echt vaak bij organisaties komen die ervan overtuigd zijn alles goed geregeld te hebben. “En dat valt dan tegen.”

Met behulp van audits en pentesten kun je echt veel ontdekken, zo komt schaduw-IT aan het licht, ontdek je patches die nog niet zijn door­gevoerd en blijkt ook dat software van derde partijen die gebruikt wordt niet feilloos is.

Net als bij het Grotetafelgesprek geeft Jacobs ook nu aan, dat ook een MSP niet altijd alle kennis in huis kan hebben. “Wij werken zelf ook samen met een partner. Dat is in ons geval S-RM, een specialist op het gebied van Incident Response. Ik zou alle partners de tip willen geven om te kijken wat je zelf tekortkomt en dan dergelijke samenwerkingen aan te gaan.”

Je zult moeten testen of je wel of niet op basis van schijnveiligheid opereert

AI om medewerkers te trainen

Dat brengt het gesprek op de medewerkers. “De schijnveiligheid daarbij is, dat we van onszelf vaak overtuigd zijn nooit in een malware-truc te trappen. Het zijn echter beslist niet de minsten in een organisatie die bijvoorbeeld CEO-fraude te laat herkennen.” Dat is op zich geen reden tot schaamte, want de malware is inmiddels heel geraffineerd. “Maar wie de medewerkers niet heel regelmatig confronteert met ‘nep-malware’ gegenereerd door een trainingsplatform, vraagt in zekere zin om problemen.” Een oplossing als KnowBe4, bijvoorbeeld, gebruikt AI om medewerkers berichten te sturen die werkelijk nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. “En cybercriminelen gebruiken die AI-technologie ook. Het blijft een race tussen de ‘good’ en de ‘bad guys’. En waar we de ­medewerkers soms ‘de kwets­bare schakel noemen’: de medewerker die goed getraind is, maakt het verschil en is ineens de sterkste schakel. En veelal je laatste verdedigingslijn.” Het geeft geen garantie dat er geen incident kan gebeuren, maakt ­Jacobs duidelijk, “maar de kans wordt echt een stuk kleiner.”

We zijn van onszelf vaak overtuigd dat we nooit in een malware-truc trappen

Incident Response

Tot slot gaat Jacobs in op Incident Response en verzekeren. Op zich geen onlogische combinatie, want in zekere zin blijkt het nut van een verzekering op het moment dat je moet reageren op een incident. “In het geval van een verzekering is in veel gevallen de pure hard­ware-schade gedekt. De data op die hardware vertegenwoordigen doorgaans echter een veel grotere waarde.” Ook imagoschade en kosten die gepaard gaan met het stilliggen van een productielijn kunnen doorgaans niet doorgegeven worden aan de verzekeraar.

Jacobs: “De verzekering leidt zo tot schijnveiligheid en is de reden dat wij samenwerken met een externe partij die gespecialiseerd is in Incident Response,” meldt Jacobs. “Die werken op basis van een retainer-contract. Als je als onder­neming met hen een relatie aangaat, dan betaal je een vast bedrag per jaar.” Dat geld ‘verdwijnt’ niet als er geen aanval zou zijn. “Dan kun je dat inzetten voor een audit, ­training of advies.”

De kracht van een relatie met een securitypartner die sterk is in Incident Response ligt in het feit dat ze direct voor je klaarstaan in geval van nood. “Binnen een uur gaan ze aan de slag. Ze onderhandelen, indien sprake is van ransomware, met de aanvallers en zorgen ervoor dat malware zich niet verder kan verspreiden. Zo’n retainer is dan een veel betere vorm van veiligheid waarop je wel kunt bouwen.”

De medewerker die goed getraind is, maakt het verschil en is ineens de sterkste schakel

Het aantal vrouwen binnen de techsector neemt verder af. Aan het kunnen en willen van vrouwen ligt het niet. Wat is het dan dat vrouwen afstoot, terwijl deze sector staat te springen om kundig en vaardig personeel? “Intelligentie en de wil om hard te werken zijn niet het probleem. Het is de cultuur die moet veranderen.”

Ontmoet Johanna Spiller, medeoprichter en CEO van Alyx. Zij en haar team maken zich hard om de waarde van vrouwen aan de techsector toe te voegen. Dit doen zij aan de hand van het omscholen, trainen en plaatsen van vrouwen in tech. Johanna stoomt vrouwen klaar voor een glansrijke carrière in tech, volgens haar de meest boeiende sector van dit moment. “Iedereen heeft baat bij meer vrouwen in tech.” Omdat recent onderzoek uitwijst dat het percentage vrouwen in technische rollen in Nederland is gedaald naar 19% (3% onder het Europees gemiddelde) leggen we Johanna zes vragen voor om het belang én de uitdagingen van vrouwen in tech te verduidelijken.

Bekijk de korte pitch-video die gemaakt werd van Johanna Spiller voor de Jonge Ondernemersprijs van het Noorden.

Waarom is het zo belangrijk dat er meer vrouwen in deze sector komen?

“Er is, zoals in zoveel branches, een tekort aan geschoold personeel. Het is cruciaal om je er als techbedrijf bewust van te zijn dat ICT-geschoold personeel niet voor het oprapen ligt. De oplossing ligt in het opleiden van medewerkers. Vrouwen zijn hiervoor een uitstekende keuze omdat ze enerzijds intelligent en bekwaam genoeg zijn om technische functies te bekleden. Anderzijds wil de nieuwe generatie dat er op de werkvloer meer diversiteit is aan geslacht, leeftijd en culturele achtergrond. Vergeet daarbij niet dat je team en producten beter worden door er een vrouwelijke visie aan toe te voegen.

Bovendien is vijftig procent van de eindconsumenten vrouw. In mijn ogen is het dan ook niet meer dan logisch dat meer vrouwen betrokken zijn bij het ontwikkelen van technologie. Een vrouw schijnt een ander licht op productontwikkeling, wat verfrissend kan werken. Een sprekend voorbeeld is de misser van Apple Watch. Er was, door het mannelijke R&D team, niet aan gedacht om een menstruatiecyclus kalender toe te voegen. Puur doordat er geen vrouwen bij de ontwikkeling betrokken waren. Vrouwen weten wat vrouwen willen. Zij hebben een andere kijk op het ontwerpen, ontwikkelen en uitbrengen van nieuwe technologie.”

Diversiteit is geen modetrend, het is een cultuurtrend

Wat is de grootste uitdaging bij het werven van vrouwen?

“Steeds meer tech bedrijven zien het belang van het werven van vrouwen in. Denkvermogen en de wil om hard te werken zijn hierbij niet de uitdaging. Het probleem zit ‘m ergens anders. Enerzijds zijn vrouwen ‘opgevoed’ met het idee dat commercie, marketing en administratie de meest logische en belovende studierichtingen zijn. Dit door vaak onbewuste stimulatie vanuit school en het thuisfront. Daarnaast bestaat nog steeds het beeld dat de werkvloer van een techbedrijf is doordrenkt van op zichzelf zijnde, pizza etende nerds die nooit een voet buiten het kunstlicht plaatsen.

Kortom, de stimulans vanuit thuis en het beeld van deze sector werken enigszins tegen. Terwijl dit beeld niet de realiteit is. Tech draait namelijk om samenwerking, energie en de connectie met de doelgroep en de wereld buiten. Maar ook om flexibiliteit, snelheid, creativiteit en betrokkenheid. Tech heeft geen sexy imago, terwijl het dat wel degelijk is. Daarbij vind je als bedrijf geen ervaren opgeleid personeel meer. Kortom, vrouwen intern of extern opleiden is de beste mogelijkheid.

Toch zitten de grootste uitdagingen bij de mentaliteit van het bedrijf zelf. Alleen een vacature uitzetten is niet voldoende. Neem je een vrouw aan en verandert de cultuur niet met deze ontwikkeling mee, dan is de kans groot dat het verloop groot is. Een vrouw handelt, communiceert en denkt niet als een man. Daar dien je je bewust van te zijn. Een vrouw wil zich niet ‘die rare’ voelen en iemand moeten zijn die ze niet is.

Diversiteit is geen modetrend, het is een cultuurtrend. Bedrijven die meer vrouwen en dus diversiteit willen, maar geen verandering binnen hun teams en manier van communiceren aanbrengen, zullen dezelfde vrouwen na verloop van tijd weer uitzwaaien. Diversiteit is een transitie die je niet zomaar even doormaakt als je vrouwen gaat werven. Vrouwen binnenhalen is niet de uitdaging, vrouwen binnenhouden wel. Die bewustwording is essentieel.”

Wat moet er gebeuren om vrouwen én tech bedrijven klaar te stomen?

“Ten eerste is dat: om- of bijscholing. Opgeleide techvrouwen zijn zeldzaam, dus uitkijken naar onervaren vrouwen met de intelligentie en de wil om te leren is cruciaal. Vervolgens kun je als bedrijf ervoor kiezen deze vrouwen zelf op te leiden of via een gespecialiseerd bedrijf zoals Alyx. Leren studeren is voor veel personen nieuw en uitdagend, dus zorg voor een goed programma of expert aan je zijde.

Daarnaast is een strategie rondom de andere benadering van vrouwen en hun behoeften essentieel. Zij vragen om een andere management- en communicatiestijl dan mannen. Zij functioneren anders in een team, met andere wensen rondom het teamgevoel. Er zijn nu eenmaal verschillen. Denk aan het ouderschap. Na de bevalling kan een man direct werken, een vrouw moet helen. Of het feit dat een vrouw anders omgaat met een conflict of concurrentie dan een man. Negeer je deze verschillen, dan creëer je een oncomfortabele situatie voor iedereen. Precies, wat nog maar al te vaak gebeurt.”

Wat is het voordeel voor vrouwen om binnen tech aan de slag te gaan?

“Wat deze sector voor vrouwen interessant maakt is dat er zoveel kansen en groeimogelijkheden zijn. Denk ook aan de beschikbare functies, van functioneel designer tot deep tech jobs. Tel daar de aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden en hoge salarissen bij op. Als er één branche is die nooit een dag hetzelfde is of stilstaat, dan is het de techindustrie wel. Alles is tegenwoordig tech gerelateerd. Tech maakt ons leven makkelijker. Hoe uitdagend is het als vrouw om daar onderdeel van uit te maken? Een vrouw is een perfect teamlid, doordat zij, met haar vrouwelijke communicatieskills, een goede vertaalslag van de business naar de techneuten kan maken. Daarnaast hoef je geen bovengemiddelde intelligente superwoman te zijn om het te maken in het techvak. Heb je een MBO- of HBO-denkniveau en een drive, dan kun je alle kennis tot je nemen en eigen maken.”

Heb je een advies voor mkb-techbedrijven die meer vrouwen willen aannemen?

“Wees je als bedrijf bewust van wat nodig is om vrouwen binnen te halen. Niet alleen professionele scholing, maar ook een cultuurverandering. En haal expertise binnen hoe hiermee om te gaan. Niet het type expertise dat met de vinger wijst, maar die je helpt met dit proces. Diversiteit doorvoeren betekent oncomfortabele situaties. Dat geldt overigens niet bij het aantrekken van vrouwen, maar ook bij mensen met een andere achtergrond. Je kunt niet verwachten dat iedereen hetzelfde denkt als een dertigjarige HBO-opgeleide witte man. Wees je bewust van de uitdaging van diversiteit.”

In onze rubriek ‘Het meest opvallende nieuws volgens…’ volgt een prominent in de markt een week lang intensief de berichtgeving in onze branche. Hij of zij selecteert een bericht dat opviel en geeft er een reactie op. 

Wouter Goed, Senior Country Manager Benelux voor Jamf, las het nieuws over het bedrag van 1 miljoen euro dat de Nederlandse overheid en de Europese Commissie uittrekken voor cybersecurity in het mkb.

“Volgens het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) is deze financiering bedoeld voor projecten die bijdragen aan automatisering van bestaande cybersecurity-oplossingen. Voor behoud en scholing van personeel. Maar ook voor het veilig en privacy vriendelijk delen van data. En voor het ontwikkelen en opschalen van nieuwe, kleinschalige cybersecurity-oplossingen.”

Te weinig geld

“Uit dit zeer beperkte bedrag – 930.000 euro – blijkt opnieuw dat onze overheid cybersecurity niet écht serieus neemt. Per project kan men een bedrag tussen € 25.000 en €75.000 aanvragen. Als we dan kijken naar wat de reële kosten zijn die gepaard gaan met de ontwikkeling of innovatie van securityoplossingen, is al snel duidelijk dat de beschikbare subsidiepot veel te klein is om echt bij te kunnen dragen aan het versterken van cybersecurity binnen het mkb.”

Druppel op gloeiende plaat

“Een snelle rekensom leert mij dat er slechts tussen de 12 en 37 bedrijven een aanvraag goedgekeurd kunnen krijgen. Dan is het budget alweer op. Als we dan zien dat Nederland volgens de Kamer van Koophandel op 1 januari 2023 bijna 450.000 mkb-bedrijven telde, is overduidelijk dat dit een lachwekkend klein aantal is. Uitgaande van 37 subsidies, komt dit neer op niet meer dan 0,0082 procent van het totale aantal mkb-bedrijven in ons land. Dan is het geld dus op.”

“Natuurlijk, de meerderheid van deze mkb-ondernemingen zijn eenmanszaken. Of andere zeer kleine bedrijven en zullen daarom sowieso niet snel met een securityproject komen dat voldoet aan het minimale subsidiebedrag. Maar dan nog het is het niet meer dan een spreekwoordelijk druppeltje op een heel grote gloeiende plaat.”

Mkb aantrekkelijk doelwit

“Ook tijdens Prinsjesdag, afgelopen dinsdag, bleek opnieuw dat cybersecurity geen prioriteit heeft voor onze overheid. Het thema staat laag op de agenda en budgetten zijn er nauwelijks. Terwijl wij telkens weer zien dat mkb-organisaties en onderwijsinstellingen zeer aantrekkelijke doelwitten zijn voor cybercriminelen. Dit juist omdat men daar weinig doet aan security of dit niet effectief is ingesteld, vanwege gebrek aan geld, mensen en kennis.”

Ook Apple kan doelwit zijn

“Ik vraag mijzelf daarom af wat er nodig is om onze overheid te laten inzien dat er voor het beveiligen van het Nederlandse bedrijfsleven en het onderwijs meer nodig is dan bijvoorbeeld extra budget voor defensie. Daar komt bij dat niet alleen bedrijven veel last hebben van phishing en andere veel voorkomende vormen van cybercriminaliteit. Ook burgers hebben er vrijwel dagelijks mee te maken. Dit ongeacht welk merk computer of mobiele telefoon ze gebruiken. Zo is onlangs de Mac van een kennis gegijzeld door een hacker. Die eiste een betaling van 2.000 euro. We hebben dat gelukkig goed kunnen oplossen, maar het laat wel zien dat iedereen het doelwit kan zijn.”

Verkiezingen

“Ik vind daarom dat de overheid hier echt veel meer aandacht aan moet schenken. En dat betekent ook: meer budget beschikbaar stellen. Als je kijkt naar het Cybersecurity Beeld 2023 rapport dat de overheid zelf heeft laten opstellen, staat daar dat de dreiging onverminderd groot is. En dus onlosmakelijk verbonden met de nationale veiligheid. Combineer dat met de schade die het bedrijfsleven elk jaar weer lijdt door cybercrime, dan is het helder dat er nu echt serieuze stappen gezet moeten worden op dit gebied. Ik hoop daarom dat de verschillende politieke partijen duidelijk maken hoe zij deze uitdaging concreet gaan aanpakken, met de verkiezingen voor de deur!”

Constant IT, een Managed Service Provider (MSP) met een focus op de Microsoft Cloud, wordt onderdeel van TSH. Constant IT blijft in haar bestaande vorm bestaan en krijgt dankzij de overname toegang tot de kennis en ervaring van TSH en de al aangesloten TSH Brands.

TSH heeft als portfoliobedrijf van Strikwerda Investments een lange-termijn investeringshorizon en wil naast de huidige organische groei tevens andere ICT-outsourcingsbedrijven aan laten sluiten binnen de groep. Daarvoor zoekt TSH altijd naar organisaties met een bewezen track-record en met een gelijke instelling als de andere TSH-bedrijven om continu te willen blijven werken aan de verbetering van hun organisatie.

Mark Philips, CEO en oprichter van Constant IT: “Met het geweldige team van Constant IT werken we dagelijks hard voor een hele mooie groep klanten. Ik ben ontzettend trots op wat we hebben opgebouwd en hoe we onze klanten hebben geholpen de Microsoft Cloud te omarmen.”

John Reynders, CEO van TSH: “Constant IT heeft bewezen dat zij een krachtige propositie heeft voor het MKB-segment en heeft een sterke positie en goede naam in de regio Amsterdam weten op te bouwen met een hoge klanttevredenheid. Met het toevoegen van Constant IT aan onze gelederen versterken we onze positie in ICT-outsourcingsmarkt aanzienlijk en verwelkomen we een mooi bedrijf in onze groep.”

In onze rubriek ‘Het meest opvallende nieuws volgens…’ volgt een prominent in de markt een week lang intensief de berichtgeving in onze branche. Hij of zij selecteert een bericht dat opviel en geeft er een reactie op. 

Deze week las Marc De Schepper, Sales Engineering Manager Benelux bij Commvault, berichten op deze website. Achtergrondstukken die we plaatsten op 10 en 11 augustus over de toekomst van AI en automatisering in datacenters en de problemen met de huidige cloud-prijsmodellen vielen hem op.

De Schepper: “AI en prijsmodellen zijn ontwikkelingen die het cloudlandschap nu en in de toekomst waarschijnlijk zullen tekenen, maar het raakvlak tussen deze ontwikkelingen is eigenlijk net zo interessant.”

AI en datacenters: waar hebben we het over?

Met de hype rondom AI en automatisering vergeten we soms wat AI in de praktijk betekent. In het artikel van 10 augustus over de mogelijke toekomst van AI in datacenters wordt dit volgens De Schepper goed belicht. “Het artikel benoemt dat in enkele datacenters van Google een AI-systeem zonder menselijke tussenkomst snapshots van duizenden sensoren analyseert. Dit om het energieverbruik te optimaliseren. Aan de technische zijde ben ik niet gespecialiseerd in AI. Maar als we het hebben over AI in datacenters in een operationele zin, is efficiënter met resources omgaan door enerzijds inzichten te verwerven met AI-analyses, en anderzijds die inzichten geautomatiseerd in te zetten, wel de kern van het verhaal.”

Levensduur hardware verlengen

Volgens De Schepper is de inzet van AI een logische volgende stap in het automatiseren van het beheer van datacenters, en kan dit helpen om kosten terug te dringen: “We zien dit in datacenters bijvoorbeeld al bij Kubernetes. Wanneer een container op een inefficiënte intensiviteit een applicatie runt, kan een systeem automatisch een extra container opspinnen voor een effectievere verdeling van de workload. Zoals het artikel benoemt kan je daar inderdaad energieverbruik, CO2 uitstoot en mogelijk zelfs fysieke ruimte voor datacenters mee besparen. Wat niet in het stuk wordt benoemd, maar wat wel meetelt, is dat je met AI zelfs kunt bepalen dat servers op bepaalde momenten uitgezet kunnen worden. Dit kan de levensduur van hardware opkrikken. Door meer te doen met minder capaciteit kunnen vooral de IaaS-dienstverleners hier flinke winst uithalen.”

De potentie van AI voor cloud consumptie

Het artikel van 11 augustus gaat over een ander onderwerp, namelijk dat van cloud prijsmodellen. De voordelen op het gebied van flexibiliteit en schaalbaarheid van de cloud zijn algemeen bekend, maar soms zijn snelle beslissingen nodig om hier optimaal van te profiteren. De Schepper: “Organisaties hebben in het moment niet altijd direct zicht op de resources die ze daadwerkelijk nodig hebben. Snelle beslissingen leiden daarom nog wel eens tot onoverzichtelijke en dure consumptie van clouddiensten. “

Prijsmodellen van de provider

AI kan een deel van de oplossing vormen voor onoverzichtelijke en dure cloud-consumptie. “Het artikel benoemt correct dat voor een deel van de bedrijven die hun data bij een provider hebben gestald, het praktisch gezien niet rendabel is om nog over te stappen. Daardoor zijn zij overgeleverd aan de prijsmodellen van de provider, die vaak weinig inzichtelijk zijn. Hierdoor maakt een bedrijf hoge kosten. Door de efficiëntieslag die AI in datacenters mogelijk kan maken, wacht providers winst als zij daar goed gebruik van maken,” vertelt De Schepper.

Meer doen met minder

“Die efficiëntie kan alleen tot stand komen als workloads optimaal aan de juiste cloud-resources gekoppeld worden. Als de inzet van AI goed ingekaderd wordt, zal automatische koppeling voorkomen dat bedrijven gebruik maken van diensten die buiten hun pakket vallen, zonder in te leveren op de snelheid waarmee ze besluiten nemen. Zo kan de inzichtelijkheid teruggebracht worden in de prijsmodellen. Als bijkomend effect zou toegenomen efficiëntie ook kunnen leiden tot lagere prijzen. Zo kan een bedrijf winst behalen bij een provider die meer wil doen met minder.”

De Schepper brengt nog een nuance aan: “Bedrijven moeten daarnaast niet vergeten dat zij ook zelf nog invloed hebben op hun verbruik, bijvoorbeeld door de applicaties waar ze voor kiezen. Een databeheer-applicatie die op Linux draait kan bijvoorbeeld veel zuiniger zijn dan een die op Microsoft gebouwd is.”

Risico van korte termijn denken

De Schepper sluit af. “Ik voorzie nog wel uitdagingen bij het realiseren van deze potentiële win-win. Bij de huidige cloud-prijsmodellen bestaat het risico dat providers ten prooi vallen aan kortetermijndenken. Dat ze blijven focussen op consumptiestijging. Partners zijn nog wel eens geneigd om aan lift en shift te doen. Ik bedoel: wat we on-premise deden, doen we ook gewoon in de cloud. Het besef dat er in de cloud op termijn meer te behalen valt door energieverbruik, CO2, fysieke ruimte en capaciteit te besparen zal eerst breed moeten indalen. Misschien dat analyses van AI ook dat duidelijk kunnen maken. En zo kunnen helpen om ingesleten prijsmodellen te doorbreken.”

Crayon heeft Bart Bijman per 1 juli aangesteld als Managing Director (MD) voor de Benelux. Bijman is in zijn nieuwe rol verantwoordelijk voor de verdere groei van het bedrijf en het toekomstbestendig maken van klanten binnen de Benelux.

“Wij zijn verheugd om Bart, een ervaren leider op het gebied van cloudtransformatie, te hebben aangetrokken voor Crayon Benelux.”, aldus Martin Modl, Executive Vice President Western Europe bij Crayon.

Voor zijn huidige rol was Bijman General Manager Google Cloud EMEA bij Rackspace Technology, waar hij verantwoordelijk was voor de Google Cloud-activiteiten van het bedrijf in de Benelux, Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk, DACH en het Midden-Oosten. Daarvoor richtte hij in 2016 de Nederlandse vestiging van Nordcloud op, een Finse specialist op het gebied van public cloud, waar hij fungeerde als Country Manager Benelux. Ook leidde Bijman al diverse digitaliseringsprojecten binnen de document management-sector, onder andere bij PCI-Groep, Adel Media, Service Point en Konica Minolta.

Bart Bijman over zijn nieuwe positie: “De juiste commerciële en technische basis zijn essentieel voor een succesvolle en veilige cloud-first, digitale transformatie. Crayon bevindt zich in een uitstekende positie om bedrijven te helpen datagedreven en kostenbesparende beslissingen te nemen.”

Integra Cloud Solutions behaalde onlangs de status Veeam Reseller Ready. We spreken met Anton Davelaar, Algemeen Directeur bij Integra Cloud Solutions, over de rol van het bedrijf binnen het partner ecosysteem van Veeam.

Hoe bijzonder is de status Veeam Reseller Ready voor Integra?

“Van de 1800 Veeam Service Providers die er zijn in de Benelux, zijn er op dit moment twee, waaronder wij dus, met de Reseller Ready Badge voor Microsoft 365 én de off site back-up.

Integra is overigens ook een van de snelst groeiende Veeam Cloud Services Providers van de Benelux.”

Daarom worden jullie door Veeam ook naar voren geschoven.

“Klopt. Zij organiseerden vorige maand een evenement, Cloud Connection, waarbij ze allerlei resellers hadden uitgenodigd die overwegen om de stap naar managed service provider te maken. Ze vroegen ons voor een paneldiscussie op het po­dium met Veeam en een klant van ons. Op die manier konden wij onze ervaring en informatie delen en konden we antwoorden geven op vragen die spelen.”

Welke vragen?

“Wat zijn dan de voordelen als je de stap maakt van reseller naar msp? Waarom zou je dat wel of niet zelf doen? En wat zijn de voordelen als je dat niet zelf doet, maar doet met een Reseller Ready Partner, zoals wij? Wij zaten daar dus niet alleen om te prediken voor eigen parochie. Uiteraard verwelkomen wij graag nieuwe partners op ons platform, maar we delen ook graag onze kennis over en ervaring met het zelf bouwen van een platform.”

We kennen de traditionele verhoudingen: vendor, distributeur, reseller en eindklant. Is de rol van Integra een nieuwe laag, of ben je een distributeur geworden?

“Het is echt een laag die ertussen zit. Een jaar of vijf geleden is Veeam begonnen met het Veeam Cloud Service Provider Programma. Dat is de combinatie van een msp en CSP. Er zijn veel msp’s die hardware installeren en daar een cloud-omgeving op draaien. Zij faciliteren hun eindklanten door op die omgeving de back-ups te beheren en te monitoren.

Een klein aantal partners, waaronder Integra, is echt op de rol van Cloud Service Provider gaan zitten. En wij brengen juist dat op grote schaal naar de markt. Je levert dan een cloudplatform aan de msp’s. Die kunnen dat gebruiken in een soort reseller-constructie richting hun eindklanten. Hiermee hebben ze wel de lusten maar niet de lasten van een eigen platform.”

Zoals de msp zijn eindklanten faciliteert, doen jullie dat voor de msp.

“Precies! Want op die manier maken zij als traditionele IT-partij simpel de stap naar een msp. Ze hoeven niet te investeren in hardware en hebben geen uitgebreide kennis nodig van het bouwen en onderhouden van de infrastructuur. En tegelijkertijd zorgt dit ervoor dat de partners de focus kunnen leggen op dát waar ze de meeste toegevoegde waarde kunnen leveren.”

De Veeam Reseller Ready Badge is een bevestiging van ons businessmodel

Zoals?

“Het aanbieden van back-up of een disaster recovery oplossing is mooi, maar het is een vangnet voor als het fout gaat. De toegevoegde waarde bieden de msp’s eigenlijk in een eerder stadium, door te voorkómen dat het fout gaat. Dat is vaak een heel complex vraagstuk. Komt veel bij kijken. Er zijn zoveel oplossingen op de markt. Denk aan firewalls, software voor het opsporen van malware en ransomware en monitoringoplossingen. Als de msp zich daarin specialiseert, ligt er een markt open.”

En kunnen ze toch back-up aanbieden.

“Precies, ze hebben dan in elk geval ook een oplossing die bij een incident zekerheid biedt. Dat is super, maar daar maak je als msp volgens ons het verschil niet mee. Eindklanten gaan er immers vanuit dat de IT-partij die back-up standaard geregeld heeft.”

Maar als dit eigenlijk een commodity is, waarom hebben jullie dan nog resellers nodig. Kan Integra de oplossing niet zelf naar de markt brengen?

“Natuurlijk kunnen we dat zelf. Maar we hebben vijf jaar geleden bewust voor dit model gekozen. Vanuit de gedachte: massa is kassa. Als één msp voor ons kiest, dan brengt die een groot aantal eindklanten mee. Wij wilden juist in deze commodity, zoals jij het noemt, echt het verschil maken in de markt. Door het leveren van echt goede support. Daar onderscheiden we ons mee. Daarnaast bieden we voorspelbare facturatie, maandelijks opzegbare contracten en fors lagere prijzen dan elke andere aanbieder. We kunnen dat doen doordat we ons op deze activiteit specialiseerden.”

Richten jullie je nou op traditionele resellers of juist op msp’s die een alternatief zoeken?

“Goede vraag. We richten ons op beide partijen. Resellers die de stap willen maken naar managed services, kunnen bij ons terecht. Wij nemen veel uitdagingen voor hen weg, zodat ze zich kunnen richten op dat waarmee je echt het verschil maakt zoals advies over cyber security. Daarmee bieden ze immers toegevoegde waarde. De stap naar een rol als msp wordt zo een stuk eenvoudiger. Partijen die al als msp werken, met eigen hardware of een andere partner, lopen vaak tegen andere uitdagingen aan. Waardoor ze te weinig tijd en resources overhouden voor hun echte specialisatie, weinig marge maken of een slechte performance ervaren. Ook die verwelkomen we natuurlijk graag. En dat ze dan bij ons uitkomen is niet onlogisch. Zoals gezegd: die Reseller Ready Badge is een bevestiging van ons businessmodel.”